Volledig scherm
Walter Klop (rechts onderaan) © Stefan Huijboom

Brabander vecht in Oekraïne: 'Zo krijg ik eindelijk respect'

Na een jeugd van tehuizen, jeugdzorg en jongerengevangenissen, wil
Walter Klop (23) iets goeds 'terugdoen voor Nederland'. De Brabander
vecht nu in Oekraïne mee tegen 'de Russen', als wraak voor het neerhalen van de MH17.

Volledig scherm
Oekraïnse strijders aan het front © EPA

Opschieten!'' schreeuwt de Oekraïense commandant Ivan Boncharuk. Zo'n twintig jonge mannen kijken nerveus terug. Ze dragen weliswaar camouflagekleding en kistjes, maar schreeuwende legerleiders zijn ze nog niet gewend. De jongens komen zich melden bij het kantoor van de extreemrechtse groep Pravy Sektor in hartje Kiev. Het is het officieuze rekruteringskantoor voor het Oekraïense vrijwilligersleger. Dat staat te springen om vers vlees voor de oorlog tegen de pro- Russische separatisten. Tussen de geharde Oekraïners staat één knul er onwennig bij. Het lijkt een jochie, vergeleken met de anderen. Hij draagt geen legeroutfit, maar een warme capuchontrui en dunne gympen.

Klaar voor de strijd
Kiev is de laatste plek waar je deze voormalige kermismedewerker én internetoplichter zou verwachten. Toch staat de Brabander er maar mooi tussen. Klaar voor de strijd. Klaar om te doden. Het babyvet zit nog rond de wangen. Dat wel. De anderen spreken hem aan in het Russisch, maar die taal is hij niet machtig. Sterker, hij spreekt niet eens Engels. Handen en voeten, daar redt hij zich al 2 weken mee in Kiev. Het deert hem niet. Hij is geen denker, meer een doener. De jongens ploegen door de natte sneeuw naar binnen. Het rekruteringskantoor van het vrijwilligersleger van Oekraïners is tegelijk de thuisbasis van Pravy Sektor. Commandant Ivan steekt bij het slaken van zijn kreten z'n arm in de lucht. Het lijkt een Hitlergroet.

Voor veel van de jongens is het een erekwestie en een zaak van landsbelang, het vechten tegen pro-Russische 'rebellen'. Voor rekruut Walter Klop ligt dat toch anders. Hij ziet zich als de wreker voor het neerhalen van vlucht MH17. Na een problematische jeugd met criminaliteit wil hij iets terugdoen voor Nederland, vertelt hij. Zijn verhaal in drie delen, van hoe een gewone jongen uit Uden aan het Oekraïense front terechtkwam.

Volledig scherm
© Stefan Huijboom
Volledig scherm
© EPA

Hoe Walter uit Nederland vertrok
Het was geen rijk leven dat hij achterliet. Wisselende slaapadressen, weinig perspectief, altijd geldnood. Nee, Walter Klop was niet voor het geluk geboren. Bij zijn ouders thuis 'ging het niet'. Gedragsproblemen, ruzies. Jeugdzorg greep in. Er kwamen internaten, opvanghuizen, gastouders. Hij probeerde het wel, want Walter is de rotste niet. Maar verdomd, wat kon het leven soms tegenzitten.

'Op internaat' ging het alleen maar slechter. Er waren stoere jongens. Criminelen in de dop. Spannend. Stoer. Het begon met kruimelwerk. Diefstalletje hier, jatwerk daar. Maar op zijn 17de had hij 'écht geld' nodig. Dan 'ga je rare dingen doen'. Dus ritselde hij een wapen en pleegde een overval. Hij werd gepakt. Een jaar jeugddetentie, dat kon er ook nog wel bij. Niet dat 'ze' het niet probeerden met hem, geeft Walter grif toe. Hij wil zelf ook wel, maar linksom of rechtsom mislukte altijd alles. Het bleef gerommel in de marge. Contact met familie raakte definitief verbroken.

Kermis
Hij vond een baantje op de kermis en sprokkelde geld in de horeca. Toen het niet genoeg opleverde, lichtte hij op internet een handvol mensen op. Hij 'verkocht' Eftelingkaartjes en Xbox-games. Zonder ze uiteindelijk te leveren, natuurlijk. Als het geld binnen was, verbrak hij het contact. Dan kwamen er weer aangiftes, politie, een aanhouding; steeds hetzelfde gedonder. Reclassering deed zijn best.

Bij stichting Oosterpoort vond hij onderdak en hulp. Zo'n jeugdzorginstelling voor jongeren met psychiatrische problemen en gedragsstoornissen leek een goede plek voor Walter. Maar zoiets duurt niet eeuwig. Voor ze 18 jaar zijn, moeten knullen als hij zijn klaargestoomd voor een zelfstandig leven, maar dat slaagt dus niet altijd. Over Walter mogen ze nu niets meer zeggen. Privacy-afwegingen. Wel zegt Jaap de Smit van Oosterpoort dat op eigen benen staan voor sommigen net 2, 3 jaar te vroeg komt. Als er op dat moment geen risico is dat ze zichzelf of anderen iets aandoen, tja, dan moet je ze loslaten. Even ging dat Walter nog goed af.

In de pas lopen lukt niet
De instelling Picos hielp hem aan een baantje als afwasser. En bij het verkrijgen van een Wajong-uitkering. Hij kreeg zelfs een eigen begeleider. Die was oké, niets mis mee. Maar het lukte Walter niet in de pas te lopen.

Ondertussen stapelden de boetes zich weer op. Duizenden euro's. Wat nu, vroeg Walter zich in de zomer van 2014 af. Kort daarna kwam het antwoord 'uit de lucht vallen', met het neerhalen van vlucht MH17 boven Oekraïne. Nú, dacht Walter Klop, kan ik iets terugdoen voor mijn land.

Volledig scherm
Walter tussen de andere strijders © Stefan Huijboom

Walter twijfelt niet
Het is -18 graden in Kiev, maar Walter draagt slechts een trui met capuchon. Hij staat te wachten voor McDonald's op het Onafhankelijkheidsplein in Kiev. Want hij wil graag uitleggen wat hij eigenlijk doet in dit land. Koud is het wel, zo zonder jas. ,,Ik ben gisteren beroofd door twee vrouwen,'' zegt hij met een lach.

Dat zijn leven in Nederland een puinhoop is, erkent hij ruiterlijk. Walter heeft weinig geheimen. Criminaliteit, openstaande boetes, een aanstaande rechtszaak in maart, het klopt allemaal. Zelf voegt hij er nog wat aan toe. ,,Uitkeringsfraude met mijn Wajong-uitkering. Want ik krijg nog steeds mijn geld, terwijl ik hier zit.'' Dan stelt hij overtuigd dat Nederland hem dat wel zal vergeven. ,,Als ze horen wat ik hier doe voor het land.''

Het is serieus, geen bevlieging
Hij oogt naïef, kwetsbaar en ook een tikje minder begaafd, al zwijgt hij daarover. Walter benadrukt dat hij wil worden geïnterviewd. Het plan is serieus en geen bevlieging: hij haast zich te zeggen dat hij hier vlak na de ramp met de MH17 al was. Een maand lang, tot zijn uitkering in gevaar kwam. ,,Ik moest me weer melden bij mijn begeleider, dus ben ik teruggegaan, anders krijg ik geen uitkering meer. Ik speel toneel. Als ik 1000 euro per maand ontvang, ben ik de koning hier in Oekraïne. Ik kan er een heel chic appartement van huren.''

Nederland is toch verleden tijd, zegt hij. Nu ligt er zijn Grote Taak. ,,Na de ramp met de MH17 wil ik wat terugdoen voor Nederland. Ik wil vechten tegen de vandalen die verantwoordelijk zijn voor de ramp.''

Een jongen zonder militaire ervaring is hij. Maar 'ze' zien het wel in hem zitten. In het hostel zocht hij zelf naar andere aankomende soldaten. Die waren er genoeg. In gebrekkig Engels vertelden ze waar hij zich moest gaan aanmelden. Enkele 'veteranen' die al aan het front waren geweest, vertelden hoe het er is. Dat schiep direct al een band, al is hij vermoedelijk de enige Nederlander die zich aan het Oekraïense front waagt.

Volledig scherm
Oekraïnse strijders © EPA

'Ik wil goede dingen doen'
Bang voor de oorlog zegt Walter niet te zijn. ,,Ik wil goede dingen doen hier. Voor Nederland.'' Als je hem vraagt waarom hij niet gewoon in Brabant vrijwilligerswerk gaat doen, zonder alle gevaren, wordt hij fel. ,,Ik heb in Nederland toch al niets meer. Geloof me nou, dit gaat respect afdwingen in Nederland.'' 

Een paar dagen na het gesprek, meldt hij zich bij de legercommandant Ivan Boncharuk voor zijn militaire training. Binnen enkele etmalen zal zijn telefoon uitstaan en is hij via het trainingskamp op weg naar het front. Walter zwaait nog gehaast bij het afscheid, voordat hij met commandant Ivan wegbeent. De oorlog wacht immers.