Volledig scherm
© REUTERS

Breivik klaagt Noorse staat aan omdat hij eenzaam is

De Noorse massamoordenaar Anders Breivik is het zat in zijn eentje in een cel te zitten. Hij noemt de isoleercel 'een vorm van marteling'. Daarom wil hij de Noorse staat aanklagen. Dat zegt zijn advocaat Geir Lippestad in de Noorse krant Dagbladet. Het is niet de eerste keer dat de Noor klaagt over het leven in de gevangenis.

Breivik en zijn advocaat drongen er de afgelopen twee jaar meermaals bij het gevangenisbestuur op aan Breivik uit de isoleercel te halen. Dat gebeurde tot nu toe niet. ,,Mensenrechten gelden ook voor hem'', zegt de advocaat.

Die wil zich beroepen op artikel drie van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Daarin staat dat niemand te maken mag krijgen met 'marteling of onmenselijke of vernederende behandeling'. Opvallend genoeg beschreef een woordvoerster van de gevangenis een verblijf in isolatie in 2012 nog als 'marteling' tijdens een gesprek met persbureau AP.

,,We doen dit niet om hem een makkelijke straf te geven'', zegt Breiviks advocaat in Dagbladet. ,,Hij blijft waarschijnlijk altijd een speciale gevangene met speciale beperkingen, maar hij kan niet altijd in de isoleercel zitten. Hij wil contact met andere gevangenen. Hoe langer hij alleen zit, hoe groter de kans dat het hem schaadt.'' Volgens Dagbladet wachten de Noor bedreigingen en geweld als hij bij de andere gevangenen mag.

Quote

Ik betwijfel of er slechtere gevangenis­sen zijn in Noorwegen

Anders Breivik

Koude koffie
De Noor is al langer ontevreden over het leven in de gevangenis. In 2012 schreef hij een brief aan verschillende media waarin hij klaagde over een gebrek aan privacy, snoep, boter en een goed leeslampje in de gevangenis.

Daarnaast vond hij de koffie te koud en de beschikbare videospellen te ouderwets. Hij vond het jammer dat zijn cel geen mooi uitzicht had en van binnen te koud en sober ingericht was.

Eigen politieke partij
Afgelopen december verbood de gevangenis Breivik om brieven te sturen. Hij zou middels brieven proberen leden te werven voor een fascistische politieke partij die hij wil oprichten. Breivik probeerde zijn partij in 2013 al te registreren. Dat mocht niet, omdat een partij meer dan één lid moet hebben.

Met zijn partij wil hij naar eigen zeggen voorkomen dat meer mensen bloedbaden aanrichten zoals hij deed in 2011. Op 22 juli pleegde hij twee aanslagen, waarbij 77 doden en meer dan 300 gewonden vielen. Acht mensen kwamen om toen hij een autobom liet ontploffen vlakbij overheidsgebouwen in het centrum van Oslo.

Daarna schoot hij 69 mensen (vooral tieners) dood in een politiek jeugdkamp op het eiland Utoya. De Noor zit een celstraf van 21 jaar uit, die kan worden verlengd zolang deskundigen hem zien als een gevaar voor de samenleving.

Volledig scherm
Anders Breivik verlaat de rechtbank in 2011. © REUTERS

Toen hij schuld bekende in de rechtbank, zei hij de aanslagen te hebben gepleegd om Noorwegen te beschermen tegen de verspreiding van de islam en multiculturalisme. Hij geeft de regerende Arbeiderspartij de schuld van die verspreiding. Voordat de rechtbank hem veroordeelde, was hij toerekeningsvatbaar verklaard.

Privileges
De cel van Breivik bestaat uit drie kamers van acht vierkante meter; een slaapgedeelte, een sportruimte en een studeerkamer. In 2012 gaf de gevangenis de Noor nog privileges om te voorkomen dat hij probleemgedrag zou gaan vertonen omdat hij continu alleen is.

Tijdens zijn voorarrest mocht hij een laptop gebruiken en zowel tijdens als na die periode mocht hij mensen ontvangen en brieven sturen. Dat laatste mag hij nu dus niet meer, maar net als andere gevangenen in isoleercellen kan hij nog steeds kranten lezen, televisiekijken en trainen op een loopband.