Volledig scherm
John Anglin en de brief die de FBI vijf jaar geleden mogelijk van hem ontving. © Fotomontage HLN

Brief van ontsnapte gangster: 'Ja, wij overleefden de uitbraak uit Alcatraz'

Ontsnappen van gevangeniseiland Alcatraz werd vorige eeuw onmogelijk geacht. Wie al uit de gevangenisburcht wist te breken, kreeg de baai van San Francisco voor de kiezen. Door zijn sterke stroming een onneembare horde, zo was het idee. Toch slaagden in 1962 mogelijk drie gevangenen erin te ontkomen aan 'The Rock’ en zorgden zo voor een van Amerika’s grootste mysteries.

Volledig scherm
Het opsporingsbevel voor John Anglin © US Justice Department

Alleen de allerzwaarste criminelen werden naar Alcatraz gestuurd. Onder hen Frank Morris en de broers John en Clarence Anglin, die een reeks gewapende overvallen op hun geweten hadden. De drie bajesklanten hadden bovendien met elkaar gemeen dat ze al vaker ontsnappingspogingen hadden ondernomen. In Alcatraz zouden ze veilig opgeborgen zitten, was de gedachte.

Een misrekening, zo bleek in de nacht van 11 op 12 juni 1962. Ze legden van papier-maché gemaakte nephoofden in hun bed, propten kleding onder hun dekens en ontsnapten via een luchtkanaal onder de wastafels in hun cellen. Zes maanden lang hadden ze de doorgang vergroot met lepels en een boormachine, vervaardigd met de motor van een oude stofzuiger.

Accordeonmuziek

Volledig scherm
Zes maanden lang groeven de gevangenen met lepels in de muren van hun cel © US Justice Department

Al dat noeste handwerk hadden de heren gemaskeerd met het accordeonspel van Morris. Via een ongebruikt onderhoudskanaal weten de drie mannen uiteindelijk het dak te bereiken en van daaraf de waterkant. Daar duiken ze het koude water van San Francisco Bay in en verdwijnen in de nacht, geholpen door hun geïmproviseerde bootje en een stel houten peddels.

De FBI sluit, na het vruchteloos natrekken van honderden sporen en aanwijzingen, in 1979 het dossier. Verdronken in het ijskoude water van de baai, luidt de conclusie van de federale politiedienst. De lichamen van Morris en de gebroeders Anglin worden echter nooit gevonden. Dat de broers erom bekend stonden extreem goede zwemmers te zijn, zelfs in deels bevroren water, mag de uitkomst ook niet deren.  

Voer voor discussie

Volledig scherm
Morris en de gebroeders Anglin in hun jonge en wat oudere jaren © Reuters

Of de ontsnapte gangsters ooit heelhuids aan land zijn gekomen, is sinds jaar en dag bron van discussie en voer voor deskundigen, praatjesmakers en filmscripts. Wie kent niet de filmklassieker Escape from Alcatraz uit 1979, met Clint Eastwood in de hoofdrol? Eastwood en trawanten weten daarin de golven te bedwingen met hun van regenjassen gemaakte ‘opblaasbootjes’.

Wat er werkelijk met het uitgebroken drietal is gebeurd, weet niemand. Althans, niet zeker. De politie van San Francisco ontving vijf jaar geleden een brief van iemand die beweert een van hen te zijn. In het schrijven, dat nu pas aan het licht is gekomen, vertelt hij hoe het hem en de anderen na de ontsnapping is vergaan.

'Alle drie overleefd'

Volledig scherm
De brief die de federale politie ontving van degene die zich John Anglin noemt © Federal Bureau of Investigation

De opmerkelijke brief, afkomstig van iemand die zich John Anglin noemt, was aanleiding om het onderzoek te heropenen, meldt nieuwszender CBS, die de brief deze week in handen kreeg. ,,Mijn naam is John Anglin”, vangt de brief aan. ,,Ik ontsnapte in juni 1962 met mijn broer Clarence en Frank Morris uit Alcatraz. Ik ben 83 jaar en ik ben er slecht aan toe. Ik heb kanker. Ja, we hebben het alle drie overleefd die nacht, zij het amper.’’

De man die zich uitgeeft voor een van de inmiddels legendarische broers, schrijft dat Clarence Anglin in 2011 overleed en dat Frank Morris in oktober 2008 stierf. Hijzelf zou na de uitbraak voor langere tijd in Seattle hebben gewoond en daarna naar North Dakota zijn verhuisd. Op het moment van versturen vertoefde John, naar eigen zeggen, in het zuiden van Californië.

Deal met justitie

Volledig scherm
Op deze foto uit 1975 zouden de broers Clarence (l) en John (r) te zien zijn in Brazilië © Privéfoto Anglin-familie

Uit de brief blijkt verder dat hij hoopt een deal met justitie te kunnen maken. ,,Als jullie op televisie verklaren dat ik hooguit een jaar de cel in hoef en medische hulp krijg, schrijf ik jullie een nieuwe brief waarin ik laat weten waar ik me bevind’’, schrijft de man en voegt toe: ,,Dit is geen grap.’’ Van een deal met justitie kwam het nooit.

De FBI onderzocht de brief, in de hoop vingerafdrukken of dna-sporen aan te treffen, en ook het handschrift werd onder het licht gehouden. De resultaten waren niet doorslaggevend. ,,Er is geen enkele reden om aan te nemen dat ook maar één van hen zijn levensstijl heeft veranderd en een modelburger is geworden na de ontsnapping’’, reageert de U.S. Marshal Service, dat voortvluchtigen opspoort en als enige het Alcatraz-dossier nooit afsloot.

Op het goede pad

Een familielid van de Anglins is het niet eens met de overheidsdienst en zegt: ,,Ik denk dat Alcatraz hen de ogen heeft geopend.’’ Neef Ken Widner denkt de gevangenis hen op het goede pad heeft geholpen. ,,Deze gevangenis was de laatste halte voor gedetineerden en ze wisten ook dat een ontsnapping een enkele reis naar buiten was. Als ze werden gepakt, zou dat het einde van de weg betekenen.’’

Het is niet de eerste keer dat zogenaamd nieuw bewijs opduikt. Een documentaire van History Channel toonde ooit een foto uit 1975, waarop de broers te zien zouden zijn in Brazilië. ,,Het federaal bureau voor het gevangeniswezen zegt dat ze verdronken zijn, toen ze het eiland verlieten, en dat hun lichamen door de stroming zijn meegevoerd naar de Grote Oceaan’’, reageert National Park Service-ranger John Cantwell, die duidelijk geen geloof hecht aan alle geruchten. ,,Einde verhaal.’’