Volledig scherm
De Britse premier Theresa May in het parlement. © AFP

Britse premier May: 'Rusland verantwoordelijk voor gifaanval op oud-spion'

UpdateRusland is hoogstwaarschijnlijk verantwoordelijk voor de gifaanval op oud-spion Sergei Skripal en diens dochter in het Engelse Salisbury. Dat heeft de Britse premier Theresa May zojuist bekendgemaakt. ,,Of het is een directe daad van Rusland tegen ons land, of Rusland heeft het gas laten slingeren zodat het in handen van anderen kon komen."

Quote

Of de aanval is een gewelds­daad op ons grondge­bied, of de Russen hebben het gas laten slingeren zodat anderen eraan konden komen

Theresa May

May deed haar uitspraken in het Britse parlement waar zij de parlementsleden op de hoogte bracht van de stand van het onderzoek naar de aanval op de Skripals, afgelopen zondag in Salisbury.

,,Het gaat om een militair zenuwgas dat wordt geproduceerd in Rusland", aldus May. 
Het zou een Novitsjok-gas zijn dat tegen het einde van de Koude Oorlog als militair wapen is ontwikkeld in de Sovjet-Unie. ,,De Russen hebben onlangs nog aangegeven dat gas nog steeds te hebben. Of de aanval is een geweldsdaad op ons grondgebied, of de Russen hebben het gas laten slingeren zodat anderen eraan konden komen en het op ons grondgebied konden inzetten", wees zij naar een mogelijke Russische levering van de chemische stof. May houdt Rusland in beide gevallen hoogstwaarschijnlijk verantwoordelijk voor de 'verachtelijke daad'. Het incident past volgens haar in een patroon van acties waarmee Rusland en president Poetin de internationale orde proberen te ontregelen.

Op het matje

Volledig scherm
Britse militairen doen in Salisbury onderzoek in beschermende kleding. © AFP

De Russische ambassadeur is door Engeland om opheldering gevraagd over hoe het 'Russische' zenuwgas in Engeland kon zijn. Als het land niet met een geloofwaardig antwoord komt, dan gaat May er vanuit dat Rusland achter 'deze geweldsdaad op Britse bodem' zit. Het land zal dan verdere maatregelen tegen Rusland treffen. ,,Wij tolereren zo'n brutale poging om onschuldige mensen op ons grondgebied te vermoorden niet." 

De premier prees ook het ongeduld van het parlement. ,,Ik wil ook snel resultaat, maar het is belangrijk de politie goed onderzoek te laten doen en weg te blijven van speculaties."

Reactie Rusland

Eerder vandaag had May spoedoverleg met betrokken ministers en veiligheidsdiensten over de betrokkenheid van Rusland bij het incident. Van tevoren liet het het prominente Conservatieve kamerlid Tom Tugendhat, voorzitter van de Kamercommissie Buitenlandse Zaken, al doorschemeren dat de premier daarna waarschijnlijk met de beschuldigende vinger naar Rusland zou wijzen. 

Daarop reageerde de Russische ambassade in Londen als door een wesp gestoken. 
,,Het huidige beleid van de Britse regering ten opzichte van Rusland is een zeer gevaarlijk spel met de Britse publieke opinie," zei een woordvoerder van de ambassade in een verklaring over de omgang van de Britse autoriteiten met het onderzoek naar de gifaanval op de Russische oud-spion Sergei Skripal en diens dochter Joelia. 

Ook de stellingname van May in het parlement leverde een Russische reactie op. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zou hebben gesteld dat de woorden van de Britse premier onderdeel zijn van een 'nieuwe politieke informatiecampagne, gebaseerd op provocatie'. ,,Het is een circusvoorstelling in het Britse parlement", zei woordvoerder Maria Zakharova tegen het Russische persbureau Tass. Moskou ontkent elke betrokkenheid bij de aanval op Skripal en zijn dochter.

Zenuwgas

Volledig scherm
Een tent van onderzoekers om het bankje in Salisbury waarop de Skripals zondagmiddag werden aangetroffen. © EPA
Volledig scherm
© Getty Images

Sergei (66) en Joelia Skripal (33) liggen sinds zondag 4 maart in kritieke toestand in het ziekenhuis. Ze werden die dag bewusteloos op een bankje bij een winkelcentrum in Salisbury aangetroffen. 

Sindsdien doen de Engelse autoriteiten onderzoek naar het incident en beraadt de Britse politiek zich op stappen tegen Rusland. Uit onderzoek bleek dat de Skripals in het plaatsje in het zuidwesten van Engeland zijn aangevallen met een zenuwgas. Later werd bekend dat de politie ervan uitgaat dat het tweetal in het huis van vader Skripal is vergiftigd en daarna naar buiten ging. 

Sergej Skripal is een in Rusland wegens spionage voor de Britten veroordeelde dubbelspion die in 2010 dankzij een Amerikaans-Russische spionnenruil naar Engeland kwam. Britse media meldden dat Skripal contact bleef onderhouden in de wereld van geheime diensten en daar mogelijk geld mee wilde verdienen in de particuliere sector. Zijn dochter Joelia woont in Rusland en was bij haar vader op bezoek. 

Volledig scherm
Restaurant Zizi in Salisbury is afgesloten sinds de gasaanval op de Russische oud-spion Sergei Skripal. De Rus en zijn dochter hebben er gegeten voordat zij bewusteloos op een bankje in de buurt werden aangetroffen. © AP

Een Russische wetenschapper die in het geheim het zenuwgas novitsjok ontwikkelde, zegt spijt te hebben dat hij aan ‘dit criminele project’ heeft meegewerkt.