Volledig scherm
In Longpont wordt onder toeziend oog van de bewoners gezocht © AP

Broers Chérif en Saïd integreerden eigenlijk perfect

Aanslag ParijsTussen kille flatgebouwen, aan de rafelranden van Parijs, werden de radicale ideeën van de broers Chérif (32) en Saïd Kouachi (34) geboren. De ooit voorbeeldig geïntegreerde broers jogden er rondjes als jihad-training en grepen uiteindelijk naar de AK-47.

Volledig scherm
Chérif (links) en Said Kouachi © afp
Quote

Het is goed om te sterven als martelaar

Chérif Kouachi

Najib (24) spuugt op de grond. Zo. Dát vindt hij van de aanslag op Charlie Hebdo. Schrijf maar op. Wal-ge-lijk. ,,Zoiets doe je niet. Hoe uitzichtloos het leven ook is.''

Hij erkent: voorspoed is schaars in de wijken waar Chérif en Saïd opgroeiden. Van het 19e arrondissement tot banlieue Pantin, het is één lange strip van kille flatgebouwen. De Parijse grandeur is lichtjaren verwijderd. Aan de flats kleeft een bruinige aanslag. Belshops en Arabische winkeltjes zijn er talrijk. Hier is geen enkel Je Suis Charlie-affiche te vinden. Mensen doen hun boodschappen en werken. Het leven is hard, en iedereen moet door.

Het moet hier zijn geweest dat de broers van lome jongeren veranderden in radicale moslimextremisten, klaar om te doden in naam van Allah. Een gelukkige start van het leven kenden ze niet. Chérif en Saïd worden na hun geboorte in Parijs, als kinderen van Algerijnse immigranten, aan hun lot overgelaten door hun ouders.

Opvanghuis
Zo komen ze in 1994 in een opvanghuis terecht, in het zuidelijke Treignac, vertelt directeur Patrick Fournier. Daar gaat het tot hun vertrek in 2000 erg goed. ,,Ze integreerden perfect, deden het goed op school en voetbalden bij de lokale club.''

Pas terug in Parijs neemt hun leven een beslissende wending. De broers leven samen en proberen er iets van te maken. Cherif is gediplomeerd sportleraar, Saïd betaalt zijn deel van de huur met het bezorgen van pizza's. Ondanks hun ooit veelbelovende schoolprestaties en integratie, vinden ze zich toch weer terug in de van onvrede vervulde banlieues, waar het radicalisme als kool groeit.

Ze 'bekeren' zich tot 'de ware islam' en gaan naar de Addawa-moskee in de 'Arabische wijk' Stalingrad. Daar neemt een radicale prediker hen bij de hand. Hij geeft hen 'koranlessen', praat op hen in. Want is het niet verschrikkelijk dat die Amerikanen hun mede-moslims martelen en venederen in de Abu Ghraib-gevangenis? Moeten we dat laten gebeuren?

Joggen
Het idee op jihad te gaan groeit en als 'training' gaan ze joggen in een park. Aan de wand van zijn kamer hangt Chérif tekeningen van kalasjnikovs. Om ze 'te bestuderen'. Dat blijft niet onopgemerkt. In januari 2005 komt de politie in actie. Chérif en een groep vrienden worden opgepakt als ze op het punt staan naar Irak te reizen voor de jihad.

Als hij 3 jaar later voor de rechter verschijnt, oogt Chérif ineens nerveus. Hij zegt dat hij 'opgelucht' is dat de reis afketste. Advocaat Vincent Ollivier spreekt van een 'matige moslim'. ,,Hij drinkt, rookt wiet en slaapt met zijn vriendin.''

Een Franse documentairemaker legt tijdens het naderende proces inderdaad een vrolijke, naïeve Chérif vast. In beelden die gisteren opdoken, presenteert hij zich als een soort rapper. Hij doet zelfs een dansje. In niets lijkt hij extremist. Wel zegt hij: ,,Het is goed om te sterven als martelaar.'' Toch, beweert Chérif, de radicale ideeën zijn hem vooral opgedrongen door vrienden uit de moskee. De rechter ziet dat anders en veroordeelt hem tot 3 jaar cel. Omdat hij die tijd al heeft uitgezeten, komt hij direct vrij.

Volledig scherm
De Parijse voorstad Pantin woord twee moord-verdachten een deel van hun jeugd doorbrachten © J.B. Russel
Quote

Hij bestaat nu niet meer voor mij. Hij is geschiede­nis.

Een bekende van Chérif

Bevrijden
Inlichtingendiensten laten hem echter niet los. Dat blijkt wel in 2010, als hij en twaalf anderen worden opgepakt omdat ze een Algerijnse terrorist willen bevrijden uit de gevangenis.

Hoewel Chérif dan al hoog op de lijsten van terroristen staat, zijn er berichten dat hij en Saïd daarna alsnog zijn afgereisd naar Syrië voor de jihad. De koele wijze waarop ze bij Charlie Hebdo hun kalasjnikovs gebruikten, voeden die beweringen. Net als het feit dat Frankrijk gisteren toegaf dat de twee tot woensdag op de radar van inlichtingendiensten waren.

Advocaat Vincent Ollivier kan niet uitsluiten dat ze teruggekeerde Syriëgangers zijn. Hij zei gisteren dat Chérif na de celstraf ineens 'gesloten' was. En hij droeg plotseling een baardje. ,,De gevangenis heeft hem misschien tot een tikkende tijdbom gemaakt.''

Buren
Aan de buitenwereld lieten de broers niets merken. In de stad Reims, waar Saïd de laatste jaren was neergestreken met vrouw en kinderen, zijn de buren stomverbaasd. Hij droeg een djellaba, zijn vrouw was gesluierd, maar dat hun buurman in staat zou zijn tot geweld? Nee, dat niet.

Soortgelijke woorden van een buurman van Chérif. ,,Een vriendelijke jongen die ouderen en gehandicapten hielp,'' aldus Eric Bade. ,,Hij was niet agressief, hij was kalm.'' Achter de baardjes die ze lieten groeien, zocht men niets.

In hun voormalige woonwijk zwijgen ze nu liever over de broers. Bij een Arabische boekenwinkeltje knikt slechts één jonge moslim het hoofd. Ja, hij kende Chérif van koranlessen. ,,Er liepen daar toen vreemde, radicale lui rond,'' vertelt de dertiger. ,,Veel gevaarlijker dan hij was.'' Dan groet hij en vertrekt. ,,Hij bestaat nu niet meer voor mij. Hij is geschiedenis.''