Brussel denkt aan steun voor belastingparadijzen

VideoLouche banken die multinationals en particuliere superrijken op slinkse manieren helpen om hun kapitaal te verbergen, zijn als vampiers: ,,Nergens bang voor, behalve het licht.” Dat zei Eurocommissaris van economische en monetaire zaken Pierre Moscovici vanochtend in een parlementair debat over de Paradise Papers. Toch moet Europa volgens hem ook aan steun denken voor belastingparadijzen om een overgang naar een 'nieuw bedrijfsmodel'te stimuleren.

Quote

We weten al heel lang dat multinationals, zeer rijke be­las­ting­plich­ti­gen en banken samenwerken om enorme bedragen aan de schatkist te onttrekken

Pierre Moscovici

De onthulling van duizenden nieuwe dossiers over grootscheepse, wereldwijde belastingontwijking hebben Moscovici ‘geschokt, maar niet verrast’, zei hij vanochtend. ,,We weten al heel lang dat multinationals, zeer rijke belastingplichtigen en banken samenwerken om enorme bedragen aan de schatkist te onttrekken. Dit zijn geen incidenten, dit gebeurt systematisch en wereldwijd. En het ergste is dat het, waarschijnlijk, grotendeels ook nog legaal is. Dat betekent dat we dringend onze wetten moeten aanpassen. Transparantie invoeren en de straffeloosheid uitbannen.”

De elkaar snel opvolgende belastingschandalen – Luxleaks, Bahama Leaks, Panama Papers, Paradise Papers, om er maar een paar te noemen – verkleinen de ruimte om er passief onder te blijven. Dat is de goede kant ervan, aldus Moscovici. Het geeft zijn voorstellen meer kans om er eindelijk door te komen bij de lidstaten. 

Schuldig

Volledig scherm
Eurocommissaris van economische en monetaire zaken Pierre Moscovici. © EPA

De Fransman legde deze zomer al voorstellen op tafel om fiscalisten, advocaten en financieel adviseurs te verplichten om alle transacties waarbij ze behulpzaam zijn te melden. Er moet een land-tot-land-rapportage komen die boekhoudkundige gegevens die nu al beschikbaar zijn voor de belastingdiensten, ook toegankelijk maakt voor pers en publiek.

Er moet een gemeenschappelijke grondslag komen voor vennootschapsbelasting, zodat grote bedrijven niet net zolang met hun winst kunnen schuiven tot ze er bijna geen belasting meer over schuldig zijn. En dan moet volgende maand nog de gevreesde zwarte lijst van belastingparadijzen verschijnen. ,,Meer dan 90 landen hebben we aangeschreven, meer dan 50 hebben gereageerd. De rest heeft tot eind deze week de tijd om te rapporteren en zijn wetgeving aan te passen. Doen ze dat niet, dan komen ze op de zwarte lijst”, aldus Moscovici.

Keihard

Volledig scherm
Philippe Lamberts (Belgische Groene). © BELGA

Het Parlement hakte vooral keihard in op de lidstaten, die elke maatregel frustreren en nauwelijks vooruit te branden zijn. ,,Ze doen weinig of niets”, aldus Gianni Pittella, fractieleider van de Europese sociaaldemocraten. ,,We krijgen straks een zwarte lijst met daarop Trinidad en Tobago. Dat is dus niks. We moeten een geloofwaardige lijst hebben, en sancties voor wie zich niet gedraagt. Banken en tussenpersonen die geld wegsluizen moeten we hun licentie afpakken. Als de lidstaten blijven weigeren om mee te werken, dan verliest de politiek haar laatste greintje geloofwaardigheid.”

Dat vond ook Groen-fractieleider Philippe Lamberts: ,,Onze democratie wordt aangevreten door landen die deze schandalen toelaten en niets doen aan de roofbouw die wordt gepleegd op de samenleving.” 

Paradise Papers

Het Parlement klonk opvallend eensgezind. Het is een schande dat burgers, bijvoorbeeld in Griekenland, meer dan 50 procent inkomstenbelasting betalen en multinationals met bijna nul onder de streep wegkomen. Brussel moet ballen tonen en ook de bekende belastingparadijzen bínnen de Unie – de Benelux, Ierland, Malta en Cyprus – aanpakken. En bovenal, het moet nu snel gaan. Moscovici wil dat ook. ,,Alle voorstellen liggen op tafel. Er is geen enkele reden om nog tijd te verliezen.”

Namens de Raad en het Estse voorzitterschap verklaarde onderminister voor Europese zaken Matti Maasikas dat de Raad, de lidstaten dus, ‘het probleem zeer serieus neemt’. Het Parlement gelooft er niets van. Het komt volgende maand met zijn eindrapport over de Panama Papers en richt waarschijnlijk vandaag nog een nieuwe onderzoekscommissie op.

Steun

Europa moet dan ook nadenken over steun aan belastingparadijzen. Hen aan nieuwe inkomsten helpen is de enige manier om ze weg te krijgen uit het ‘bedrijfsmodel’ dat ze nu van grootscheepse belastingontwijking wereldwijd hebben gemaakt. Eurocommissaris Pierre Moscovici zei dat vandaag zeer verrassend, aan het slot van een snoeihard debat over de Paradise papers en andere grote belastingschandalen.

De Fransman, zelf zeer gebeten op elke vorm van belastingvlucht, werkte zijn idee niet verder uit en kwam er zo laat mee dat Parlementariërs er hem niet meer over konden bevragen. Wel noemde hij nog een tweede idee, uit te voeren vóór de Europese verkiezingen van 2019: afschaffing van de unanimiteitsregel, zodat lidstaten straks ook bij gekwalificeerde meerderheid belastingbesluiten kunnen nemen.

Die twee komen bovenop het pakket voorstellen dat er al ligt: een zwarte lijst van belastingparadijzen (komt volgende maand), aanpak van schimmige fiscalisten, advocaten, bankiers en financieel adviseurs die de grote bedrijven en superrijken helpen hun kapitaal weg te sluizen en een gemeenschappelijke grondslag voor de vennootschapsbelasting, zodat grote bedrijven niet net zo lang met hun winsten kunnen blijven schuiven tot ze er nergens meer iets over betalen. 

Volledig scherm
Gianni Pittella (in het midden). © EPA