Volledig scherm
De plek waar het vliegtuig crashte. Inzet: Benno Baksteen © ANP/Marco Okhuizen

'Buitengesloten piloot in ramptoestel was machteloos'

Op het moment dat de Airbus A320 van Germanwings neerstortte, was slechts een van de twee piloten in de cockpit. De buitengesloten piloot heeft op de deur staan bonzen en geprobeerd die deur in te trappen. Volgens luchtvaartdeskundige Benno Baksteen zijn er twee opties: ,,Of de piloot is onwel geworden, of de deur werd bewust dichtgehouden.'' De deur van de cockpit kan namelijk alleen van binnenuit geopend worden.

Het komt regelmatig voor dat een van de twee piloten de cockpit even verlaat, vertelt Baksteen: ,,Als de piloot naar het toilet moet bijvoorbeeld. Op langere vluchten gebeurt dat regelmatig, maar ook op korte vluchten.'' De vlucht van Germanwings was van Barcelona naar Düsseldorf, een vlucht die normaal gesproken een kleine 2,5 uur duurt.

Als de deur van de cockpit dichtgedaan wordt, valt hij automatisch weer in het slot. ,,Sinds de aanslagen op 11 september 2001 zijn die deuren allemaal gepantserd en vergrendeld. De deur kan alleen vanuit de cockpit geopend worden,'' aldus Baksteen. ,,Als er op de deur geklopt wordt, kan degene die in de cockpit op een schermpje zien wie er voor de deur staat. Dan besluit de piloot of hij de deur opent of niet.''

Bij elke vlucht zijn twee piloten in de cockpit. Het is niet duidelijk welke piloot de cockpit heeft verlaten: de captain of de copiloot. Volgens de Franse zender BFMTV had de gezagvoerder 6000 vlieguren op dit type toestel en meer dan tien jaar ervaring. De copiloot kwam in 2013 bij Germanwings in dienst en zou 630 vlieguren achter zijn naam hebben staan.

Prioriteit
Baksteen vertelt dat er wel nagedacht is over de mogelijkheid dat de enige aanwezige in de cockpit onwel wordt: ,,De persoon buiten de cockpit kan met een code toegang vragen. Dan gaat er een signaal af in de cockpit. Maar ook in dat geval moet de persoon die in de cockpit is toegang geven. Die kan de ontgrendeling altijd voorkomen.'' Volgens Baksteen is de prioriteit gelegd bij de veiligheid: ,,Na de aanslagen op 9/11 is echt voor veiligheid gekozen.''

Baksteen werkte zelf 36 jaar als piloot. ,,Op korte vluchten verlaten piloten de cockpit minder vaak dan op lange vluchten. Als een piloot tijdens een lange vlucht de cockpit verlaat, komt het soms voor dat een steward of stewardess even in de cockpit plaats neemt. Tijdens een lange vlucht is de kans dat een piloot in slaap valt groter.''

Alle mogelijkheden overziend, zijn er volgens Baksteen twee mogelijkheden: ,,De piloot in de cockpit is onwel geworden of heeft de deur bewust dichtgehouden.'' Volgens Baksteen is het eerste minder waarschijnlijk. ,,Als de buitengesloten piloot namelijk de code intoetst, gaat er een geluidssignaal af in de cockpit.''