Volledig scherm
Jihadi John © ap

Clingendael: IS brengt snel weer een nieuwe Jihadi John

De vermeende dood van Jihadi John zal Islamitische Staat geen windeieren leggen. Dat denkt terrorisme-onderzoeker Bibi van Ginkel van het Clingendael Instituut. Volgens haar is de kans groot dat er op korte termijn een vervanger opstaat. ,,En dan kan IS laten zien dat ze veel steun heeft in het Westen.''

Quote

Met een nieuwe Jihadi John, die ook uit het Westen kan komen, laten ze zien dat zich de mond niet laten snoeren.

Bibi van Ginkel

Van Ginkel vindt dat de Westerse coalitie een fout heeft gemaakt door Jihadi John te doden. ,,Met het doden van hem neem je puur wraak. Ik denk dat er niemand is die van dit nieuws een gelukzalig gevoel heeft gekregen. Hij is geen kopstuk van IS: er staat binnenkort een nieuwe Jihadi John op.''

Door het op korte termijn vervangen van Jihadi John, wiens echte naam Mohammed Emwazi is, kan IS volgens Van Ginkel juist een goede slag slaan. ,,Met een nieuwe Jihadi John, die ook uit het Westen kan komen, laat de terreurgroep zien dat die zich de mond niet laat snoeren. Die opvolger kan een van The Beatles zijn, de drie overgebleven Britten binnen IS. Maar ook een andere Europeaan is mogelijk, waarmee de terroristen laten zien dat ze niet alleen in Groot-Brittannië gesteund worden door westerlingen: we hebben er genoeg.''

Volledig scherm
Jihadi John © epa

Onbegrijpelijk
Niet alleen IS is volgens Van Ginkel geholpen met de dood van Jihadi John, ook de martelaar zelf is gebaat bij het verkregen martelaarschap. ,,Door zijn dood is hij nog altijd een inspiratiebron voor mensen die hem mogelijk als een idool zien.''

Van Ginkel vat het doden van de extremist samen als 'onbegrijpelijk'. ,,Het helpt de westerse coalitie geen stap verder, omdat hij maar een klein radertje in het geheel is. Dat westerse landen het nu als overwinning brengen, is een soort propaganda.''

Zwaktebod
De Britse premier denkt dat IS door de dood van Emwazi in het hart geraakt is. ,,Maar dat is helemaal niet zo", zegt Van Ginkel. ,,In tegendeel zelfs, op deze manier verlaagt de westerse coalitie zich tot het niveau van IS. Niemand gelooft in deze propaganda, ik vind het een zwaktebod.''

Volgens Van Ginkel zou het gevangen nemen van Emwazi een veel sterkere daad zijn. ,,Dan kun je laten zien dat je in hun gebied iemand kan oppakken en voor het gerecht brengen. Je toont dan je eigen normen en waarden. Ik vind deze actie onbegrijpelijk. Zo houdt hij zijn heldenstatus, die rol ontneem je hem niet door hem van z'n sokken te schieten.''

Quote

Als ze de helft van het geld dat deze operatie gekost heeft hadden gebruikt om James te bevrijden, had hij nog geleefd

Nabestaanden van James Foley
Volledig scherm
James Foley en Jihadi John © epa

Ook de nabestaanden van enkele slachtoffers van Jihadi John hebben gereageerd op de mogelijke dood van de beul. Zo zei Reg Henning, de broer van de onthoofdde Alan Henning: ,,Ik was blij toen ik hoorde dat hij gedood werd, maar ik had liever dat hij voor de rechter zou komen.''

Blij
Ook de nabestaanden van James Foley, het eerste slachtoffer, reageerden gematigd enthousiast: ,,Ze denken dat zijn dood ons troost, maar dat is niet zo. Als ze de helft van het geld dat deze operatie gekost heeft hadden gebruikt om James te bevrijden, had hij nog geleefd.''

Die kritiek deelt Van Ginkel: ,,Strategisch gezien is het een onbegrijpelijke stap. Het kost veel geld en levert weinig op. Het enige wat er gebeurt, is dat je in het propagandaspel meegaat. IS is afschuwelijk, maar dit is ook niet uit te leggen. Wie dien je hier mee?''

Volgens Van Ginkel is de dood van Jihadi John niet te vergelijken met de dood van Osama Bin Laden, in mei 2011. Ook hij werd gedood tijdens een Amerikaanse militaire operatie. Zijn lichaam werd daarna in zee gegooid en foto's zouden te gruwelijk zijn. ,,Hij was de leider van Al Qaeda, en door hem te doden werd de kop van de spreekwoordelijk slang afgeslagen. De machine werd ontregeld, maar daar is nu geen sprake van. Er komt een nieuwe Jihadi John.''

Handlanger
Een vermoedelijke handlanger van de gedode Britse beul van Islamitische Staat 'Jihadi John' wordt vastgehouden door de Turkse autoriteiten. De man zou Aine Lesley Davis heten, één uit de groep Britse islamisten die buitenlandse gevangenen in Syrië bewaakt. Turkije weigert verdere details te geven, zolang onderzoeken door de politie en inlichtingendiensten nog lopen.