Volledig scherm
Vluchtelingen komen aan bij een azc. © anp

Dagelijks leven in een azc: 'mijn leven staat stil hier'

39.000 asielzoekers wonen in Nederland in azc's, tenten en sporthallen hutje mutje op elkaar. Alle nationaliteiten en geloven samen. Er is onderlinge ergernis over gebedsoproepen, drank en drugs. Dit is het verhaal van een vluchtelinge over het leven in een azc.  ,,De security is lief, maar mensen hier zijn een harde hand gewend."

Quote

Of hier spanningen zijn? Natuurlijk zijn hier spanningen! Mensen voelen dat ze hier tijd aan het verliezen zijn.

Vluchtelinge

,,Ik had nooit gedacht dat ik ooit in mijn leven in een situatie als deze terecht zou komen, dat ik zou leven op een plek als deze. Als dertigers samen met mijn man op een klein kamertje met een stapelbed en een gedeelde douche op de gang. Dit is ons vierde azc, we wonen hier nu al een jaar. In dit azc wonen een paar honderd mensen: er zijn veertig kamers op onze verdieping en ook op de andere verdiepingen. Het lawaai van al die mensen galmt door het hele gebouw, want het zijn open galerijen. Privacy is hier nauwelijks. Nu zeker niet. Toen we hier kwamen was er nog wel ruimte, maar nu komen er veel mensen naar Nederland en zit het echt helemaal vol.  Dit is een plek waar je leven stil staat. Je mag niets en je kunt niets. Dus of hier spanningen zijn? Natuurlijk zijn hier spanningen! Mensen voelen dat ze hier tijd aan het verliezen zijn.

Niet lang schoon
,,Toen we in dit azc kwamen wonen, was het net nieuw. Alles was nog zo mooi schoon. Ik hoopte dat het zo zou blijven, ik wílde dat het zo zou blijven. Maar er zijn heel veel mensen hier die het geen bal uitmaakt. Ik geef een voorbeeld: ik stond een keer in de keuken en de persoon naast me pakte zijn afval en gooide dat gewoon naast de vuilnisbak. Dus ik vroeg hem: waarom doe je dat? Het maakte hem niets uit. Nog een voorbeeld: er stond een tijdje geleden een jong meisje te huilen op de gang. Toen ik vroeg waarom, zei ze dat ze nodig naar het toilet moest, maar niet durfde omdat het er zo vies was.

,,Het leven speelt zich hier af in de centrale hal. Daar komen hele families samen. Hun kinderen rennen er rond.De hal is ook de enige plek waar wifi is. Mensen komen naar de hal om via internet te bellen, maar dat doen ze nogal hard. En het geluid galmt door heel het gebouw. 

Quote

Natuurlijk zijn er drank en drugs. Soms houden mensen feestjes op hun kamers.

Vluchtelinge

Drank en drugs
,,Het allereerste wat je op een azc wordt verteld, zijn de huisregels. Je mag geen overlast veroorzaken, zeker niet door drank of drugs.  En je mag niet roken op je kamer. Ha. Natuurlijk zijn er drank en drugs. Soms houden mensen feestjes op hun kamers. Als wij 's avonds in bed liggen, ruiken we soms de geur van joints. De security hier, daar is niemand bang voor. Het zijn aardige mensen, erg aardig. Als er iets gebeurt, dan komen ze en maken ze een rapportje. Maar wij komen uit landen waar de staat alles controleerde en met geweld onderdrukte. Dat zijn de mensen hier gewend. Dus als je regels opstelt en je controleert ze niet, dan gaat dat hier niet werken. Security moet echt strenger zijn. 

Vechtpartij
De politie heeft één keer moeten komen, vier maanden geleden. Toen was er een ernstig gevecht. Maar toen woonden hier nog veel Afrikanen. Die vochten veel onderling of met de Syriërs. Nu zijn hier vooral veel Syriërs en als er gevochten wordt, dan lossen die dat onderling op. Ik bemoei me er nooit mee, ik blijf dan op mijn kamer. 

Het leven in een azc staat op zijn kop. In mijn eigen land werkte ik. Ik was gewend om om 6.30 uur op te staan en om 23.00 uur naar bed te gaan. Hier werkt dat niet. Hier zijn groepen mensen die 's avonds om 22.00 uur nog gaan koken. Sommige mensen gaan hier 's nachts pas om 3 uur naar bed. Degenen die eerder willen gaan slapen, liggen wakker door het lawaai: het harde gepraat, de slaande deuren. En je merkt aan veel mensen hier:  als je slecht slaapt, wordt je prikkelbaar. Ik heb geen kinderen, maar een vriendin hier heeft twee kleine kinderen die vaak niet kunnen slapen van de herrie, terwijl ze 's ochtends wel weer naar school moeten. 

Niets te doen
Veel mensen hebben op een dag eigenlijk niets te doen, ze mogen of kunnen (nog) niet werken. Ze  worden 's ochtends laat wakker, gaan naar een winkel om wat eten te kopen, komen weer terug, gaan eten, gaan dan weer naar buiten of spelen een beetje met hun telefoon, gaan weer eten, 's avonds een beetje film kijken en daarna slapen. En de volgende dag weer opnieuw. Mensen eten, slapen en ruziën. 

Er zijn hier ook gezinnen met vijf jonge kinderen. Vijf! Waarom neem je die kinderen mee op zo'n gevaarlijke reis? Er zijn ook vrouwen die zwanger worden hier in het azc. Waarom? Waarom wil je kinderen geboren laten worden op een plek als deze, als je nog geen zekerheid hebt over je eigen toekomst.

Quote

Ik heb het coa weleens vijf punten doorgege­ven waarmee ze het leven in een azc beter kunnen maken. Ik heb er nooit echt antwoord op gekregen.

Vluchtelinge

Gebed
Een paar keer per dag klinken hier azans: de oproep tot het gebed. Die spelen mensen  hard af op hun mobiele telefoon. Dat is belangrijk voor hen, maar ik vind het erg storend. Ik kom uit een land waar de islam je wordt opgedrongen, maar ik ben zelf geen moslim. Dat ligt nogal gevoelig bij me. Als je er iets van zegt, dan vrees ik dat het ruzie wordt, misschien vechten. Dus dat doe ik niet. Sowieso houd ik er rekening mee dat de meesten hier moslim zijn: in de zomer heb ik me niet te bloot gekleed. Een vriendin van me, die hier alleen is, voelt zich soms geïntimideerd door de Syrische mannen. Maar alles bij elkaar: ik voel me in het azc wel veilig.  

Dankbaar
Nederland is een goed land. Ik ben dankbaar dat ik hier mag zijn. Ik begrijp wel dat er mensen zijn die hier liever geen buitenlanders zien. Ik probeer me soms in de gedachte van een Nederlander te verplaatsen: zou ik zoveel geduld hebben als er zoveel buitenlanders naar mijn land zouden komen? Ik vraag het me af. 

Ik heb het coa weleens vijf punten doorgegeven waarmee ze het leven in een azc beter kunnen maken: scheid de verschillende culturen, handhaaf de huisregels, verplicht mensen te werken (dan hebben ze een dagbesteding), geef asielzoekers meer informatie over de plek waar ze terecht komen en wijs ouders op de verantwoordelijkheid voor hun kinderen. Ik heb er nooit echt antwoord op gekregen. 

Bijna weg
Gelukkig ben ik bijna weg uit het azc. Nog deze maand kunnen mijn man en ik naar een eigen woonruimte verhuizen. We gaan werk zoeken, gaan eindelijk door met ons leven. Er is ook wel een goed ding aan leven in een azc: nu ik hier heb gewoond, heb ik het gevoel dat ik in de rest van mijn leven alles aan kan."   

Naschrift: om veiligheidsredenen is het verhaal van deze vluchtelinge geanonimiseerd. Haar naam en woonplaats zijn bij de redactie bekend.