Ze zeggen zelf dat ze 'geweld verafschuwen', maar dat er een duidelijke link is tussen de actiegroep Ons Montfoort Vluchtelingenvrij en de relschoppers die tekeergingen bij de vluchtelingenopvang in Woerden, is zonneklaar. De groep baarde in september al opzien met spandoeken als 'Eigen Volk Eerst', 'Grenzen dicht', en 'Laat ze maar komen', met tekening van een vuist erbij.

Onder de gefingeerde naam Pieter Jan Verkerk gaf een van de mannen achter Ons Montfoort Vluchtelingenvrij links en rechts al zijn mening. 'Verkerks' echte naam is Jochem Daeter. Hij is pas 19 jaar, maar stond al eens op de provinciale kieslijst van de PVV.

Daeter komt uit Keizerrijk, een buurtje van rijtjeswoningen in Montfoort. Net als Merlijn van der D., twee jongemannen die een tijdje geleden bij burgemeester Theo van Eijk moesten komen vanwege de eerder genoemde spandoeken. Ze moesten daarmee ophouden, om formele redenen: er was geen vergunning voor.

Facebookpagina
Wat daarna gebeurde: twintig mannen bestormden met geweld sporthal Snellerpoort in Woerden, waar net 148 vluchtelingen waren neergestreken. Elf belagers werden gepakt, vijf van hen uit Montfoort. De Facebookpagina van Ons Montfoort Vluchtelingenvrij speelde bij dit alles een rol. Jochem Daeter zegt dat-ie niet van Ons Montfoort Vluchtelingenvrij is. ,,Ik adviseer ze alleen.'' Daeter is daarvoor gevraagd, want hij heeft ambities. ,,Ik wil de politiek in,'' zegt hij. ,,Ons land leefbaar houden voor onze kinderen. Tegen de islam. Dat vraagt offers, want ik krijg ook bedreigingen naar m'n hoofd.''

Ons Montfoort Vluchtelingenvrij begon met een volgens Daeter goed beargumenteerde brief aan de gemeente over de eventuele komst van vluchtelingen naar Montfoort. ,,Daar hebben we nooit antwoord op gekregen. Wij willen geen geweld, maar als er niet naar de burger wordt geluisterd, slaat bij de mensen met de korte lontjes de vlam in de pan.'' Burgemeester Theo van Eijk kent de bewuste brief. ,,Maar die heb ik dus nooit gekregen,'' zegt hij. ,,Hij stond alleen op Facebook. Ja, daar reageer ik niet op.''

Anonieme appjes
Van Eijk kreeg daarna anonieme whatsappjes: 'Volmondig ja zeggen is niet verstandig. Vluchtelingen houd u maar in Nibbixwoud (daar woont Van Eijk, red.). Vluchtelingen zijn in Montfoort NIET WELKOM!!'   In een tweede appje aan 'passerend burgemeester Van Eijk' staat dat hij naar de Montfoortenaars moet luisteren: 'Houd een referendum en u zult zien dat bijna niemand het met u eens is. We zijn een democratie, geen dictatuur.'

Vijf van de elf mannen die zijn opgepakt, zijn Montfoortenaars. Drie namen die circuleren: Jesper van V., Edwin V. en Stefan de R. Ze wonen vlak bij elkaar in Keizerrijk, net als Jochem Daeter en Merlijn. Zij zijn vrienden op Facebook. Oud-schoolkameraden ook. Stadgenoten (Montfoort, 13.500 inwoners, is een stadje) die met elkaar opgroeiden. Ze zijn allemaal rond de 20 jaar oud. Gasten die voor het behoud van Zwarte Piet zijn (zoals de meeste Nederlanders overigens), die de islam op z'n zachtst gezegd wantrouwen, die voetballen bij MSV '19 en in cafés De Plaats en Bolle Harry verzamelen voor feestjes. Jongens ook, die met z'n allen achter de hufter aangaan die de plaatselijke benzinepomp heeft overvallen.

Ouders van Stefan en Edwin reageren kwaad en willen niet praten. Ook Roy Veenbrink niet, de man die naar Van Eijk appte. ,,Dat mag toch?'' reageert hij bozig. ,,Ik distantieer me van geweld.'' Justitie bekijkt vandaag hoe het verder moet met de verdachten. Lennart S., ook uit Montfoort, is met 35 jaar de oudste. Een vriendin van hem snapt het nóg niet: ,,Een goeie vent. Dit móet een eenmalige gelegenheidsactie zijn geweest.''