Volledig scherm
© REUTERS, AP

De gevangenis der gevangenissen: hier zal ‘El Chapo’ waarschijnlijk rest van zijn leven slijten

Hij heeft de reputatie een boeienkoning te zijn en brak al twee keer uit een ultrabeveiligde gevangenis voor hij uiteindelijk voor de rechter verscheen. Nadat de beruchte Mexicaanse drugbaron Joaquín ‘El Chapo’ Guzman (61) gisteren schuldig werd bevonden aan onder meer drugssmokkel en een reeks moordcomplotten, ziet het ernaar uit dat hij de rest van zijn leven achter de tralies moet doorbrengen. Dat gebeurt waarschijnlijk in de ‘gevangenis der gevangenissen’: de ADX ‘Supermax’ in Colorado, waaruit ontsnappen ‘zo goed als onmogelijk’ is.

De gevangenis is zo streng, zo beveiligd en zo afgelegen dat ze ook wel het ‘Alcatraz van de Rockies’ genoemd wordt. ,,El Chapo past perfect in het profiel van de ADX’’, vertelt Cameron Lindsay - een gepensioneerd gevangenisdirecteur aan persbureau AP. ,,Ik zou verbaasd zijn mocht hij niet naar daar gestuurd worden.’’

Mijnstadje

De ADX bevindt zich in Florence, een oud mijnstadje, twee uur rijden ten zuiden van Denver. De gevangenis bestaat uit een groep bakstenen gebouwen achter hoge hekken met prikkeldraad erop en wordt bewaakt door zwaarbewapende patrouilles met honden en scherpschutters op wachttorens.

Binnen verblijven dan ook enkele van de gevaarlijkste gangsters van de Verenigde Staten. Onder meer ‘Unabomber’ Ted Kaczynski - die aanslagen pleegde met bombrieven waarbij verscheidene doden vielen - maar ook de Boston Marathon-bommenlegger Dzhokhar Tsarnaev en de ‘twintigste kaper’ van de aanslagen van 11 september 2001, Zacarias Moussaoui.

De ruim 400 gevangenen zitten 23 uur per dag alleen in een cel van 2,1 bij 3,7 meter. Het meubilair zit vast en is gemaakt van gewapend beton. Tijdens hun recreatie-uurtje worden gedetineerden met boeien rond hun polsen, enkels en middel door gewapende bewakers naar een recreatiezaal binnen of een kooi buiten gebracht. Die kooi wordt omgeven door hoge grijze muren, waardoor je alleen de hemel kan zien. Vaak gaan er dagen voorbij eer iemand enkele woorden tegen hen zegt, zo klinkt het in een rapport van Amnesty International. Een voormalig gevangene omschreef het in een interview met The Boston Globe als ‘een hightech versie van de hel’, die er helemaal op gericht was ‘om alle zintuiglijke waarnemingen te verhinderen’. 

(Lees verder onder de foto)

Volledig scherm
Een beeld van de gevangenis waar El Chapo waarschijnlijk heengaat. De wachttorens staan achter dikke muren met prikkeldraad erop. © AP
Volledig scherm
Een cel op een beeld uit 1994. © AP

,,Niemand kan ongeschonden uit deze gevangenis komen’’, voegde hij daar nog aan toe. ,,Ze maakt je emotioneel dood. Je moet je terugtrekken als een schildpad in zijn schild. Mijn zicht ging sterk achteruit, maar aangezien er weinig is om naar te kijken, merkte ik het nauwelijks. Mijn gehoor werd dan weer scherper. Het was er doodstil en het enige dat ik kon horen was het kloppen van mijn hart. Dat werd brutaal verstoord als de deur van mijn cel soms plots openging. Om paranoia van te worden.’’

De meeste gevangenen hebben een televisie, maar hun enige échte venster op de wereld is een raampje van 10 centimeter dat zodanig gemaakt is dat ze zelfs niet kunnen uitmaken in welke vleugel van de instelling ze zitten. Menselijk contact is minimaal en gevangenen eten altijd alleen in hun cel, op amper een paar meter van hun toilet.

Lichamelijk contact

Gevangenen kunnen wel bezoek ontvangen, maar lichamelijk contact is niet mogelijk. Ze zitten dan achter dik plexiglas. ‘In tegenstelling tot gevangenissen waar je in boeien en onder toezicht van een bewaker bezoek krijgt, kunnen hier jaren voorbijgaan zonder dat de gedetineerden een ander mens aanraken’, stelt Amnesty International.

,,Dit is een gevangenis waaruit ontsnappen onmogelijk is’’, zegt Burl Cain, die jarenlang directeur was van een ultrabeveiligde gevangenis in Louisiana. ,,Het is de gevangenis der gevangenissen.’’ 

(Lees verder onder de foto)

Volledig scherm
De Supermax op een foto van vijf jaar geleden. © AP
Volledig scherm
Een luchtfoto uit 2004 van de gevangenis. © AP

El Chapo – die tientallen jaren lang enorme hoeveelheden drugs de Verenigde Staten binnensmokkelde – zou er volgens de experts perfect thuishoren. Zeker door zijn reputatie van ontsnappingskoning. Zo brak hij al tot twee keer toe uit toen hij in een zwaar bewaakte Mexicaanse gevangenissen zat. In 2001 liet hij zich in een wasmand naar buiten smokkelen en in 2015 zou hij wekenlang met zijn medeplichtigen gecommuniceerd hebben via een gsm voordat hij via een kilometerslange, met de hand gegraven tunnel vanonder zijn cel de vrijheid tegemoet ging.

,,Hij moet toen hulp gekregen hebben van binnenuit’’, aldus Mike Vigil, die lang werkte voor de Amerikaanse ‘Drug Enforcement Administration’ – die de drugswet handhaaft – en undercover ging in Mexico. Of dat ook zou kunnen in de ADX in Colorado? ,,Niet waarschijnlijk.’’

Ontsnappen

Welke gevangenis het zal worden waar El Chapo zijn dagen zal moeten slijten, staat volgens de Amerikaanse autoriteiten nog niet met zekerheid vast, maar de ADX maakt een grote kans, volgens openbare aanklager Richard Donoghue. Die liet zich gisteren ontvallen dat de drugsbaron naar een plek gaat ,,waaruit je niet kan ontsnappen en waarvan je niet terugkeert.’’ 

(Lees verder onder de foto)

Volledig scherm
El Chapo op een schets vanuit de rechtszaal. © REUTERS

Op 25 juni zal El Chapo het te horen krijgen. Dan wordt zijn strafmaat uitgesproken. Op de aanklacht ‘deelname aan een criminele organisatie’ alleen al staat in de VS echter levenslang. Momenteel zit hij nog in isolatie in een streng beveiligde vleugel van het Metropolitan Correctional Center (MCC), een gevangenis in Manhattan die bekend staat als ‘Little Gitmo’, naar de beruchte Guantanamo-gevangenis van de Amerikanen op Cuba.

Vrouw

Tijdens zijn proces werd hij telkens naar het gerechtsgebouw in Brooklyn gebracht onder zware bewaking, onder meer van SWAT-teams en politiehelikopters. Daarbij werd elke keer de bekende Brooklyn Bridge afgesloten. Tijdens de zittingen liepen buiten zwaarbewapende agenten rond en explosievenhonden. Dat er niets aan het toeval overgelaten werd, bleek ook ín de rechtszaal. Zo mocht El Chapo zelfs zijn vrouw niet omhelzen tijdens zijn proces. 

Volledig scherm
Emma Coronel Aispuro, de vrouw van El Chapo, op weg naar de rechtszaal. © Photo News