Volledig scherm
De Poolse werkplaats waar ook Noord-Koreanen werken. © Vice

De slaven van Kim uitgebuit in de EU

Niet dat de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-Un nu meteen zal worden gearresteerd op grond van harde feiten, maar toch. Dankzij  door de Leidse hoogleraar Remco Breuker geleid onderzoek van het Leiden Asia Centre is nu zonneklaar dat Noord-Korea zijn slavenwerk ook naar Europa exporteert.

Volledig scherm
© Vice
Quote

We zijn uitgegaan van de visa en werkvergun­nin­gen voor de EU

Hoogleraar Remco Breuker

Niet alleen in eigen land worden dwangarbeiders ingezet, maar ook binnen de Europese Unie, in Polen en op Malta. En verder in Rusland en Qatar waar Noord-Koreanen meehelpen aan de bouw van bijvoorbeeld stadions voor het WK voetbal van 2022.

Het Leiden Asia Centre had een fraaie primeur in gedachten maar werd vorige week ingehaald door een documentaire van het online-magazine VICE. Dat begon journalistiek spitwerk na de dood van een Noord-Koreaanse lasser in 2014, op een werf nabij Gdansk. De man verbrandde levend, mede omdat hij geen beschermende kleding zou hebben gedragen.

Dwangarbeiders
Gisteren kwam  de Leidse universiteit daarom met een voorpublicatie van het eigen rapport. Het was bekend dat er Noord-Koreaanse dwangarbeiders in Tsjechië werkten en in Polen. Een erfenis uit het communistische Oostblok. Maar cijfers krijgen is altijd moeilijk als het om Noord-Korea gaat. ,,We zijn uitgegaan van de visa en werkvergunningen voor de EU. daar konden we op verder bouwen", aldus Breuker. 

Op die manier stelde het onderzoeksteam - waarin arbeidsdeskundigen en mensenrechtenexperts samenwerkten - vast dat het Noord-Koreaanse regiem jaarlijks bijna 500 man naar de EU stuurt. Tussen 2008 en 2015 in totaal 2783. Dat zijn volstrekt legale arbeids- en werkvergunningen voor zwaar werk in de Poolse bouw, op Poolse scheepswerven en in de Poolse landbouw. 

Geronseld
Via hun contacten stelden de onderzoekers vast dat Noord-Koreaanse arbeiders niet alleen worden geronseld en onder dwang werken maar ook dat ze systematisch worden uitgebuit en geïntimideerd om vooral niet te vluchten. Werkdagen van twaalf uur zijn de regel, paspoorten worden ingenomen en de arbeiders zijn zeker niet vrij te gaan en staan waar ze willen.

Volledig scherm
© Vice

Vluchten

Quote

Alles wordt voor ze geregeld zodat ze zo min mogelijk contact met anderen hebben

Hoogleraar Remco Breuker
Volledig scherm
© Vice

,,Alles wordt voor ze geregeld zodat ze zo min mogelijk contact met anderen hebben. Op het werk eten ze niet in een kantine. We weten dat arbeiders die worden uitgezonden allemaal getrouwd zijn en vaak kinderen thuis achterlaten. Dus ze gaan zonder gezin. Dat verklaart waarom zo weinig mensen durven vluchten."

De VN wijdde vorig jaar een dik rapport aan dit soort zaken. Wereldwijd zouden 50.000 Noord-Koreaanse burgers te werk zijn gesteld. Een fractie van hun salaris mogen ze behouden. De rest levert het regiem miljarden aan deviezen op.

Breuker: ,,Zelfs het VN-onderzoek krijgt nauwelijks vervolg omdat het Noord-Koreaanse bewind niet meewerkt. Je krijgt geen toegang en ze ontkennen alles. Nu hebben we feiten boven tafel die je van Noord-Korea nooit zult horen."

Salarisstroken
Er is geen samenwerking geweest met de Poolse autoriteiten maar de Leidse onderzoekers hebben via niet nader toegelichte wegen wel inzage gekregen in Poolse overheidsrapporten. "Daaruit blijkt dat de Noord-Koreanen gemiddeld veel lager worden betaald dan Polen. Lager dan de norm die minimaal tweederde van een Pools salaris is. En wij hebben grote twijfel over de salarisstroken die allemaal zijn afgetekend door dezelfde persoon. Dat geld verdwijnt vaak ook naar managers van het bedrijf dat de arbeiders uitleent en niet naar de arbeiders zelf."

Ambassade
Breuker hoopt dat de Leidse studie tenminste bijdraagt aan betere arbeidsvoorwaarden voor alle Noord-Koreanen die in de EU werken. ,,Dat ze het geld voor hun gezin kunnen gebruiken en het niet moeten afdragen aan de staat. Misschien is het een drukmiddel voor de EU om met Noord-Korea tot een gesprek te komen over mensenrechtenverbeteringen." De Poolse ambassade kon gisteravond geen commentaar geven.