Volledig scherm
Klimaatactivisten protesteren tegen de klimaattop. © EPA

'De wereld moet opnieuw gered worden'

Duizenden afgevaardigden uit 197 landen trappen vandaag in Bonn hun 23ste wereldklimaattop af. Twee jaar na die van Parijs – herinnert u de euforie? – moet de wereld opnieuw worden gered.

Het gat tussen de toen beloofde CO2-reducties en wat echt nodig is om de opwarming van de aarde beheersbaar te houden, is volgens de VN altijd nog ‘catastrofaal’.

Hoe komt dat?
Omdat de politiek niet doorpakt en de uitstoot van broeikasgassen wereldwijd nog steeds veel te hoog is. In Parijs is afgesproken de temperatuurstijging te beperken tot ‘beduidend minder dan 2 graden’ (liefst: maximaal 1,5). Maar om onder die 'veilige' 2 graden te blijven, moet de uitstoot tegen 2030 terug naar 42 gigaton. En voor 1,5 graden moet-ie zelfs naar 36. Vorig jaar zaten we op 51,9. Op die manier gaan we eerder naar 3 dan naar 2 graden, waarschuwt VN-milieuorganisatie Unep.

Gaat ‘Bonn’ die trend breken?
Nee, want het ambitieniveau is juist bedroevend laag: ‘de doelen en ambities van Parijs verder brengen en vooruitgang boeken in de uitvoering’. Pas op de volgende klimaattop in 2018, aldus GroenLinks-Europarlementariër Bas Eickhout, kijken landen écht hoever ze zijn met de uitvoering van ‘Parijs’ en welke tempoversnellingen nodig zijn. Het belang van de ‘tussentop’ in Bonn, waarop buiten Merkel en Macron ook nauwelijks Westelijke leiders komen: goede technische afspraken maken voor die evaluatie, straks geleid door het weinig klimaatvriendelijke Polen. Dat is dus ook de inzet van het veel ambitieuzere Fiji, dat nu voorzitter is.

Waar moet dat toe leiden?
Tot scherpere doelstellingen. ,,De spagaat tussen wat de wetenschap vraagt en de politiek levert,  wordt onhoudbaar”, zegt Eickhout. Zo zou Europa van 40 procent minder uitstoot in 2030 naar 55 procent minder uitstoot moeten. Volgens klimaatspecialist Sible Schöne zit er zó veel CO2 in de atmosfeer, dat de 1,5 graad temperatuurstijging er al aankomt, alleen voelen we dat pas later: ,,Zoals je het in een koud bed ook pas na een paar minuten warm krijgt.”

Hoe zit het met Nederland?
Dat hoeft zich met zijn torenhoge ambities in ieder geval niet te schamen, zegt Schöne, al blijft het nog wel afwachten wat ervan terechtkomt. ,,Binnen acht jaar 50 procent duurzame elektriciteit en vanaf 2030 alleen nog schone auto’s klinkt mooi, maar volgens het Planbureau voor de leefomgeving is er pas voor de helft van de doelstelling beleid. De rest hangt nog in de lucht.” Eric Wiebes, de nieuwe klimaatminister, heeft dus nog werk voor de boeg.

Volledig scherm
© AFP

En Amerika?
Dat zit nog steeds aan tafel, weglopen kost meer tijd dan Trump wellicht zou willen. Wat zijn mensen in Bonn gaan doen is volgens Eickhout onduidelijk: ,,Obstructie plegen? Zwijgen?” Gelukkig, zegt hij, is Amerika méér dan Trump. ,,Let ook op het bedrijfsleven en op ‘non-state-actors’ als Californië, die wél een klimaatbeleid willen.”

Wat zijn de volgende stappen?
Na Bonn is de Klimaattop van Katowice in zicht. Die is eind volgend jaar. Vlak daarvóór rapporteren de klimaatwetenschappers (IPCC) wat nodig is om onder 1,5 graden opwarming te blijven, het jaar daarop komt een volgens Schöne ‘nog spannender’ rapport over de verwachte zeespiegelstijging: ,,De halve meter van een vorig IPCC-rapport? Of toch die 2,5 à 3 van het KNMI? Dat gaat denk ik de discussie bepalen.” Eickhout: ,,Voor het klimaat wordt 2018 een beslissend jaar.”