Volledig scherm
Piet van Genderen, Radardeskundige Universiteit Delft en Paul Riemens, CEO Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) tijdens de hoorzitting over de beleidsreactie op de onderzoeksrapporten over de MH17. © anp

Deskundigen MH17: Vreemd dat radars uit stonden

Het is vreemd dat drie radarsystemen in Oekraïne voor onderhoud waren uitgeschakeld tijdens de ramp met vlucht MH17. Dat heeft radardeskundige Piet van Genderen van de TU Delft vrijdag gezegd in de Tweede Kamer, waar onder meer over het rapport van de Onderzoeksraad Voor Veiligheid over rampvlucht MH17 wordt gesproken.

Volledig scherm
Markus Schiller, Raketexpert, ST Analytics GmbH, Munchen, Pascal Paulissen (M), senior onderzoeker Weapon Systems (hoofdonderzoeker deelrapport TNO) en Louk Absil (R), Directeur Force Protection, TNO tijdens de hoorzitting over de beleidsreactie op de onderzoeksrapporten over de MH17. © anp

Van Genderen liet weten dat het onwaarschijnlijk is dat er sprake was van gepland onderhoud tegelijkertijd aan de drie 'primaire' radarsystemen. Een verklaring kan zijn dat er een gebrek was aan reserveonderdelen om ze werkend te houden.

Nederland heeft wel gegevens gekregen uit Oekraïne en Rusland. Beide landen hebben video-opnamen ter beschikking gesteld van de radarschermen. Maar de ruwe data van de primaire radargegevens waren niet beschikbaar.

Rusland heeft ze niet overgedragen, omdat ze niet zouden zijn opgeslagen. De drie Oekraïense systemen in het gebied stonden uit. Volgens Van Genderen zou bij nadere bestudering van de ruwe data van de primaire radar de kans groot zijn geweest dat de raket erop terug te halen was.

Nabestaanden hebben daarom een brief geschreven aan de Russische president Vladimir Poetin. Ze vragen hem onder meer of hij bereid is er alles aan te doen om radar- en satellietbeelden boven water te krijgen. De families van overleden inzittenden schreven eerder ook al brieven aan minister-president Mark Rutte, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry en president Petro Porosjenko van Oekraïne.

Volledig scherm
De gereconstrueerde romp van Malaysian Airways-vlucht MH17. © AFP

BUK-raket
Expert van het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum, Michel Peters, claimt vrijdag dat de schade aan het vliegtuig louter kan zijn veroorzaakt door een BUK-raket. ,,Daarbij is onder meer gelet op de springkop."

De Tweede Kamer spreekt de hele dag met deskundigen over MH17. Het gaat onder meer over de besluitvorming over de vliegroutes boven conflictgebieden, radar- en satellietgegevens in de MH17-zaak en de toekomstige vervolging en berechting van de daders.

Volgens de deskundigen moeten luchtvaartmaatschappijen en -diensten verplicht worden informatie over de veiligheid op vluchten te delen. Bart de Vries, hoofd Flight Operations van de KLM, laat weten dat de luchtvaartmaatschappij behoefte heeft aan goede informatie over de veiligheid op de vluchtroutes. Elke maatschappij zou volgens hem een systeem moeten hebben om deze informatie te ontvangen en daar op in te spelen. 

Inlichtingendiensten delen informatie nu al met luchtvaartmaatschappijen, maar zijn daar niet tot verplicht. KLM had naar eigen zeggen geen informatie had over het gevaar boven Oost-Oekraïne, waar vlucht MH17 eindigde door een raketinslag.

Quote

We hadden in de eerste 48 uur dingen anders kunnen doen, maar ik zou me zo weer met diezelfde groep mensen omringen

Dick Schoof, Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Verbieden
Ook de rol van de Nederlandse overheid komt aan bod. Zo stelt luchtvaartjurist Arthur Flieger dat Nederland luchtvaartmaatschappijen eenvoudigweg kan verbieden over gevaarlijke gebieden te vliegen. Dan is er duidelijkheid voor iedereen, en hoeft niet iedere luchtvaartmaatschappij zelf de risico's af te wegen.

Réne Torenvlied, hoogleraar publiek management aan de universiteit van Twente, vertelt dat de eerste respons op de ramp moeizaam verliep. Nabestaanden waren dan ook ontevreden over het optreden van de overheid. 

Het kabinet wil vooral leren van de fouten. Tot op de dag van vandaag is er nazorg. Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid, Dick Schoof: ,,We hadden in de eerste 48 uur dingen anders kunnen doen, maar ik zou me zo weer met diezelfde groep mensen omringen."

Route Dascha

Klik op afbeelding voor grotere versie