Dit land in Europa ziet deze zomer graag weer toeristen komen

Een bezoekje aan de Akropolis of uitblazen aan een hagelwit strand aan de Griekse kust? Het lijkt deze zomer misschien toch te kunnen. Ook Griekenland gaat de strenge coronabeperkingen versoepelen, kondigde premier Mitsotakis aan. Het land kent verrassend weinig besmettingen en wordt overladen met lof voor zijn doeltreffende aanpak. Maar een nieuwe economische ramp dreigt.

Griekenland het beste jongetje van de Europese klas? Dat klinkt ongeloofwaardig na de enorme economische wantoestanden eerder dit decennium en de rampzalige aanpak van de vluchtelingenproblematiek daarna. En toch is Griekenland dé positieve verrassing in de coronacrisis. Het land bungelt onderaan de lijstjes van de aantallen besmettingen en doden als gevolg van het virus.

Tot en met maandag telde het land iets meer dan 2500 besmettingen en 126 sterfgevallen. Vergelijk dat eens met bijvoorbeeld België, dat een vergelijkbaar aantal inwoners heeft. Daar raakten al ruim 46.000 mensen besmet en zijn 7200 doden te betreuren. De landen meten anders en Griekenland test minder, dus de cijfers zijn wellicht wat geflatteerd. Maar iedereen is het erover eens dat het land kranig standhoudt nu het zich voor de derde keer binnen tien jaar in een crisissituatie bevindt.

Ingrijpen

Deze zomer nog genieten van een pleziertochtje in Kreta? De Griekse regering ziet het scenario alvast helemaal zitten
Volledig scherm
Deze zomer nog genieten van een pleziertochtje in Kreta? De Griekse regering ziet het scenario alvast helemaal zitten © Shutterstock

Het geheim van de Grieken? Snel ingrijpen toen duidelijk werd welke kant het in brandhaard Italië op ging. Alle ingrediënten waren immers aanwezig voor een dergelijk rampscenario. Ook Griekenland heeft een vergrijsde en dus kwetsbare bevolking - een kwart heeft de pensioengerechtigde leeftijd. Bovendien zijn de familiebanden sterk, met veel onderling bezoek en lichamelijk contact. En dan is de gezondheidszorg ook nog eens ernstig uitgekleed in de talloze bezuinigingsrondes de afgelopen tien jaar. Aan het begin van de corona-epidemie beschikten ziekenhuizen over slechts 560 bedden op de intensive care.

En dus verbood de regering van premier Kyriakos Mitsotakis al eind februari alle carnavalsoptochten, nog voor het eerste slachtoffer gevallen was. De scholen gingen dicht op 4 maart, eerder dan in de meeste andere landen. Cafés, restaurants en sportscholen volgden enkele dagen later, evenals winkels en toeristische attracties. Ook zwemmen aan de stranden werd verboden, evenals bezoek aan eilanden voor wie er niet woont. Daar is de gezondheidszorg immers helemaal dramatisch. Sinds 23 maart zit het land in lockdown.

Respect voor ouderen

Kyriakos Mitsotakis
Volledig scherm
Kyriakos Mitsotakis © EPA

De Grieken houden zich massaal aan de strenge regels. Verbazend massaal misschien wel. Want vanzelfsprekend is dat niet in een land waar het al dan niet dragen van een veiligheidsgordel en motorhelm vaak als een keuze wordt beschouwd. Evenals het betalen van belasting. Dat de Grieken nu wel de regels van de overheid opvolgen, ligt volgens psychologe Areti Vergouli aan het doel.

,,Griekenland is een patriarchale samenleving, met groot respect voor ouderen. Zij spelen een belangrijke rol binnen families, die ook nog eens heel hecht zijn”, zegt ze. ,,De maatregelen worden gepresenteerd als noodzakelijk om die ouderen te beschermen. Dat maakt ze acceptabel. Terwijl de gemiddelde burger hier zich verzet tegen verplichtingen in het verkeer of belastingen, omdat hij het gevoel heeft dat die niet hemzelf en alleen de regering dienen.”

Zelfs met Pasen, het belangrijkste feest van het jaar waarin Grieken er traditioneel massaal op uittrekken, waren er nauwelijks overtredingen. Atheners roosterden lam op hun balkons en dakterrassen in plaats van in hun dorp en toverden de hoofdstad zo om tot één grote barbecue. ,,We hebben de eerste besmettingsgolf met discipline en solidariteit teruggeduwd”, zei Mitsotakis. ,,We houden koers en beginnen binnenkort langzaam aan de overgang naar een nieuw tijdperk.”

Winkels open

Volgende week gaan als eerste winkels en kappers weer open. Daarna worden alle andere maatregelen stapsgewijs afgebouwd. Begin juli moet alles bij het oude zijn. Dat lijkt nogal snel, maar Mitsotakis’ haast is begrijpelijk. Dan begint immers het toeristische hoogseizoen. Maar een weekje bakken op de stranden van Kos, van de zonsondergang genieten op Santorini of tot diep in de nacht feesten op Mykonos: kan dat deze zomer wel zonder dat het aantal besmettingen weer de lucht in schiet?

Voor een land dat een kwart van zijn geld verdient met toerisme, vooral van buitenlanders, is die vraag van levensbelang. De economie was net weer een beetje aan het opkrabbelen, nadat die sinds 2008 met een kwart gekrompen was. De voorspelling van het Internationaal Monetair Fonds is alvast inktzwart: die verwacht dat Griekenland het van alle eurolanden het zwaarst voor zijn kiezen krijgt, met een krimp van tien procent dit jaar. Met een samenleving en overheid die weinig vet op de botten hebben, ligt een nieuwe crisis op de loer.

Vluchtelingen
Griekenland mag de corona-uitbraak voor de eigen bevolking dan goed onder controle hebben, hulporganisaties en bewoners uiten grote zorgen over de situatie in de vluchtelingenkampen. Zodra daar corona uitbreekt, zijn de gevolgen niet te overzien. Vooral op de eilanden voor de Turkse kust, waar 35.000 vluchtelingen verblijven in kampen waar officieel plek is voor 6100. Vaak handen wassen en afstand houden zijn daar onmogelijk. Twee kampen en een vluchtelingenhotel op het vasteland verkeren al enige tijd in quarantaine, sinds daar corona is vastgesteld.

Bekijk hier alle video's over corona: