Volledig scherm
In Irak zijn ook Amerikaanse F-16's actief. © AFP

Doden onze F-16's straks in Syrië geen burgers?

Het is een kwestie van tijd of Nederlandse F-16's gaan ook bommen gooien op Syrië. Volgens het kabinet een beperkte missie. Maar achter de papieren werkelijkheid schuilt een andere realiteit. Vier kwesties onder een vergrootglas.

Volledig scherm
Een F-16 voert een aanval uit op Syrië. © anp
Quote

Vroeger gooiden we een grote bom en ook als die niet precies op het doel terechtkwam

oud-Commandant der Strijdkrachten Dick Berlijn

1. We gaan alleen maar aanvoerlijnen bombarderen
Dat is het verhaal dat het kabinet houdt. Mooi gezegd, maar de Nederlandse luchtmacht bepaalt niet zelf welke doelen worden aangevallen. Dat doet - weliswaar in overleg met de coalitie - het Amerikaanse commandocentrum. Dus als die centrale leiding zegt dat onze F-16's naar Raqqa moeten, gebeurt dat in principe ook.

Er zitten wel Nederlandse militairen in dat commandocentrum die een 'rode kaart' kunnen trekken, weet defensiespecialist Dick Zandee van Instituut Clingendael. ,,Maar in de praktijk gebeurt dat zelden." Het laatste woord is trouwens altijd aan de piloot: ziet hij of zij op de grond burgers, dan kan de missie nog worden afgeblazen. 

2. Er vallen geen burgerslachtoffers
Was dat maar zo. Waar oorlog wordt gevoerd, vallen burgerslachtoffers. Dat is onontkoombaar. Bij de 1300 keer dat Nederlandse F-16's in Irak hebben gebombardeerd, zijn in twee gevallen mogelijk burgerdoden te betreuren, schreef het kabinet afgelopen weekend aan de Tweede Kamer.

Tijdens de anderhalf jaar dat coalitietroepen bombarderen op Irak en Syrië, zijn er volgens schattingen 800 burgers gedood. In die anderhalf jaar werden er 30.000 bommen en raketten afgevuurd op 20.000 doelen. ,,Dat zijn er 800 te veel, maar het zijn er relatief weinig", zegt Zandee. ,,Vooral als je het vergelijkt met het aantal doden dat Assad - met de vatbommen - op zijn geweten heeft. Of de Russen, die zelfs clusterbommen gebruiken."

3. Nederland beschikt over precisiemunitie
Nederland heeft vier F-16's in het gebied. Dat lijkt marginaal, maar het gaat niet alleen over het aantal gevechtsvliegtuigen dat een land inzet. Het gaat ook over de kwaliteit en het type bommen die de toestellen kunnen afwerpen. Nederland heeft samen met de VS de beschikking over precisiemunitie.

,,Vroeger gooiden we een grote bom en ook als die niet precies op het doel terechtkwam, dan was de verwoesting zo groot dat het doel toch geraakt werd," legt oud-Commandant der Strijdkrachten Dick Berlijn uit. ,,Nu zoekt de F-16-piloot met geavanceerde navigatieapparatuur het doel - het linker- of rechterraam van het gebouw - en richt hij een laserstraal op dat doel. Vervolgens zoekt de kop van de bom precies dat doel op."

4. We gaan de oorlog tegen IS dankzij de bombardementen winnen 
Helaas. Geen enkele oorlog is ooit gewonnen met luchtaanvallen alleen. Maar niemand wil grondtroepen sturen naar het ingewikkelde wespennest dat Syrië heet. Daarnaast hebben de afgelopen anderhalf jaar bewezen dat de opmars van IS niet echt te stuiten is. En volgens de geestelijk leider van IS wordt de beweging door de bombardementen alleen maar sterker. Politieke partijen hameren dan ook op een politieke oplossing. In Genève zijn de eerste onderhandelingen begonnen, maar die leiden nog nergens toe. Niet in de laatste plaats omdat de meeste oppositiegroepen niet aanschoven aan de onderhandelingstafel.