Volledig scherm
Sinterklaas en Krampus: het Zuid-Duitse en Oostenrijkse hulpje van Sinterklaas. © ANP/Reuters

Dronken Sinten en duivelse hulpjes: ‘ons’ feest in het buitenland

Sinterklaas een oer-Hollandse, en vooruit, Vlaamse traditie? Nou, niet helemaal. Ook in andere Europese landen staat Sint Nicolaas vandaag of morgen even centraal. En wat je ook vindt van ‘onze’ (Zwarte) Piet, zijn knechten in het buitenland zijn vaak een stuk minder vriendelijk.

Duitsland

Is het nou Der Nikolaus, Sankt Nicolaus, Nikolo, Saint-Nicolas of Der Heiligen Nikolaus? In Duitsland kunnen ze het maar niet eens worden over het sinterklaasfeest, dat op 6 december wordt gevierd met lekkernijen. Want ook zijn assistent kent vele namen en gedaanten, afhankelijk van de regio: Knecht Ruprecht, Pechtra, Hans Muff en Krampus zijn slechts enkele voorbeelden. Vooral die laatste kom je liever niet tegen in een donker steegje. Vanavond zwerft deze beestachtige demon alvast over de straten in Zuid-Duitsland, kinderen (en volwassenen) afschrikkend met het kabaal van zijn roestige kettingen en bellen. Desondanks kan Krampus op enige populariteit rekenen. Op deze avond proberen vooral mannen elkaar af te troeven met het engste kostuum.

Volledig scherm
Nikolo en Krampus. © Getty Images

Oostenrijk

Ook Oostenrijk kent Krampus, maar hier is niet iedereen blij met dit duivelse personage. Op advies van pedagogen wordt het hulpje van Sint Nicolaas geweerd van veel peuterspeelzalen, omdat hij ’s nachts in hun slaap nog weleens door het hoofd van de kleintjes wil spoken. De brave kinderen hoeven sowieso niet te vrezen. Hun schoen wordt gevuld met mandarijnen, pinda’s en chocola van Nikolo, zoals de goedheiligman in Oostenrijk meestal wordt genoemd. Voor volwassenen is het ook een dag om naar uit te kijken. Alleen op deze dag, morgen, wordt hier Samichlaus-bier gebrouwen. Minder leuk: het moet vervolgens nog tien maanden gisten.

Zwitserland

In Zwitserland is Samichlaus geen bier, maar de naam van de Sint. Hij heeft niet Krampus aan zijn zijde, maar de wat minder enge Schmutzli. ‘Schmutz’ is Duits voor ‘vuil’, dus verwacht er vooral niet te veel van. Ze komen bovendien niet uit Spanje, maar ‘gewoon’ uit het bos. Geen spectaculaire aankomst dus, wel Klausjagen: een parade in het plaatsje Küsnnacht, die vanavond begint en tot diep in de nacht duurt. De ongeveer 20.000 mensen die dit evenement jaarlijks bezoeken, krijgen koeken van Samichlaus en enkele Schmutzlis.

Frankrijk

Volledig scherm
Père Fouettard in een vrolijke bui. © AFP

Ook in delen van Frankrijk wordt sinterklaas gevierd. Hij wordt hier vergezeld door Père Fouettard (Frans voor ‘ranselende vader’), een man met een onguur gezicht en een groezelige lange baard. Er bestaan diverse verhalen over Père Fouettard. En zoals zijn naam al doet vermoeden, zijn ze geen van allen positief. Volgens de bekendste was het een slager uit de twaalfde eeuw die drie kinderen ontvoerde, aan stukjes sneed en hun vlees gebruikte voor een stoofpot. Saint-Nicolas bracht de kinderen weer tot leven en benoemde Père Fouettard in al zijn wijsheid tot assistent. Aanvankelijk bestrafte hij stoute kinderen met zweepslagen, inmiddels is hij wat milder gestemd. Nu geeft hij de ondeugende jeugd een zweepje. Of ze zich daar nou beter van gedragen…

Tsjechië

Iets minder eng is de sinterklaasviering in Tsjechië. Vandaag daalt Svaty Mikuláš af uit de hemel langs een gouden touw, vergezeld door een engel. Dat is niet zonder reden, want de duivel (Cert) wacht op aarde om zich bij het gezelschap te voegen. Cert heeft één paardenbeen, een rood gezicht, een lange tong en twee hoorns. Dit drietal gaat het land door om lieve kinderen te belonen met lekkers. Stoute kinderen krijgen met Cert te maken: geen snoepgoed maar aardappels of kool in het beste geval, een enkele reis naar de hel in het slechtste (niet echt natuurlijk). Omdat Svaty Mikuláš bij de meeste bezoeken een borreltje krijgt aangeboden, wil het weleens een (iets te) vrolijke boel worden aan het einde van de avond.

Bulgarije

Je kunt je afvragen of Sinterklaas in bovenstaande landen een kinderfeest is. In Bulgarije is daar in elk geval geen sprake van. Sint Nikolay, zoals hij hier wordt genoemd, was immers niet alleen de beschermheilige van kinderen, maar ook onder meer van schippers en vissers. Zo wist hij een zinkend schip van de zeebodem te redden door het gat te dichten met een levende karper. Voor deze en andere heldendaden wordt Sint Nikolay morgen geëerd tijdens Nikulden, een festival op de laatste dag van het visseizoen. Geen pepernoten of chocoladeletters voor de Bulgaren, maar ribnik: gebakken karper met een korst van brooddeeg.

Volledig scherm
Geen pepernoten en chocoladeletters tijdens Sinterklaas in Bulgarije, maar dit feestmaal. © RV