Volledig scherm
Ella Roberta. © privé archief

Ella (9) stierf door vuile lucht: rond haar dood piek in fijnstof

Luchtverontreiniging eist jaarlijks duizenden levens. In Londen kreeg het probleem een gezicht: de 9-jarige Ella Roberta stierf na een hevige aanval van astma, op het moment dat de slechtste luchtkwaliteit ooit werd gemeten.

Quote

Ongeveer 10 procent van de longkan­kers lijkt gerela­teerd aan luchtver­ont­rei­ni­ging

Hans in ’t Veen, longarts

Ella Roberta was een slim, druk, grappig en sportief kind, dat op haar 4de ging turnen. In wedstrijden won ze verschillende gouden medailles. En toen ze op voetbal ging bij de Millwell Football Club in Zuid-Londen, viel ze op door haar snelheid.

Maar vanaf haar 7de kampte het meisje met toenemende klachten. Ze ontwikkelde een ernstige vorm van astma, die haar longen vulde met een niet weg te hoesten laag slijm. Haar arts noemde het een van de ergste gevallen van astma die in Engeland bekend waren.

Sinds ze in oktober 2010 een borstinfectie kreeg, ging het hard bergafwaarts met haar gezondheid. In de drie jaar daarna belandde ze 27 keer met ernstige ademhalingsproblemen in het ziekenhuis. Ella Roberta stierf op 15 februari 2013.

Wat al die astma-aanvallen veroorzaakte, bleef lang een raadsel. Tot een professor op het idee kwam de data van de ziekenhuisopnames te vergelijken met pieken in de luchtvervuiling. Die bleken exact overeen te komen. Toen Ella Roberta voor het laatst in het ziekenhuis belandde, was de luchtkwaliteit zelfs de slechtste die ooit in Zuid-Londen was gemeten. Volgens de professor was er een reële kans dat Ella Roberta zonder de vervuilingspieken nog had geleefd.

Fijnstof

Quote

Critici spreken vaak van papieren doden. Maar dat de doden anoniem zijn, maakt het niet minder pijnlijk

Hans in 't Veen, longarts

Luchtverontreiniging door fijnstof en stikstofdioxide speelt een grote rol in een toename van longziekten zoals astma en COPD, zegt longarts Hans in ’t Veen van het Franciscus Gasthuis. ,,Ongeveer 10 procent van de longkankers lijkt gerelateerd aan luchtverontreiniging. Daarnaast zijn ook hart- en vaatziekten een een gevolg van luchtverontreiniging: fijnstof wordt door de longen opgenomen in de bloedbaan en geeft daar vaatschade.”

Met een coalitie van 170 longartsen pleitte In ’t Veen eind vorig jaar al voor strengere normen. De artsen worden gesteund door de Wereldgezondheidsorganisatie, die de Europese norm verouderd noemt. Strengere normen zouden de gezondheid van veel mensen flink verbeteren, zegt In ’t Veen: ,,De gezondheidsraad stelt dat iedere verlaging van NO2 en fijnstof verdere gezondheidswinst geeft.”

Papieren doden

Verhalen zoals dat van Ella Roberta zijn in Nederland nog niet publiek bekend. ,,Maar ook hier zijn duizenden mensen die bij slechte luchtkwaliteit meteen last van hun luchtwegen krijgen en bijvoorbeeld niet meer naar buiten kunnen”, zegt Anne Knol van Milieudefensie.

Volgens In ’t Veen is ‘sterfte door vieze lucht’ voor veel mensen een ver-van-hun-bed-show. ,,Critici spreken vaak van papieren doden, statistische doden. Maar dat de doden anoniem zijn, maakt het niet minder pijnlijk.”

Onno van Schayck, Hoogleraar preventieve geneeskunde van de Universiteit van Maastricht, legt uit wat de gevolgen zijn van fijnstof voor de longen:

  1. Kersverse echtgenoot in coma na val van trap richting bruidssuite

    Kersverse echtgenoot in coma na val van trap richting bruidssui­te

    Een Schotse bruidegom vecht voor zijn leven nadat hij op zijn huwelijksdag op weg naar de bruidssuite met zijn armen vol cadeaus struikelde, over een balustrade viel, ernstig gewond raakte en sindsdien in coma ligt. Volgens Avril, de ontroostbare bruid, is het nog maar de vraag of haar kersverse echtgenoot Chris Mallon het gaat overleven. ‘Hij heeft ernstig rugletsel, een hersenbeschadiging en long- en hartproblemen’, meldt ze.