Commissie-voorzitter Jean-Claude Juncker op archiefbeeld
Volledig scherm
Commissie-voorzitter Jean-Claude Juncker op archiefbeeld © EPA

Europa moet binnen acht jaar instaan voor eigen veiligheid

Europa moet binnen acht jaar grotendeels kunnen instaan voor zijn eigen veiligheid. Legereenheden die gewend zijn met elkaar samen te werken moeten snel en kriskras door heel Europa inzetbaar zijn. De strijdkrachten opgeteld moeten veel efficiënter en slagvaardiger worden door specialisatie en gezamenlijke financiering en aanbesteding van materieel en als ze heel duur zijn, door aankopen te delen.

In plannen die de Europese Commissie vandaag presenteert, delen lidstaten hun inlichtingen en dreigingsanalyse en beschikt Europa over eigen drones en satellieten. Ook is er één Europese grens- en kustwacht en één civiele bescherming. De Commissie laat de precieze keus over het tempo aan de lidstaten, maar flink meer samenwerking is hoe dan ook het uitgangspunt: geen van de drie scenario’s die ze voorlegt gaat uit van de status quo. 

,,De bescherming van onze samenlevingen en vrijheden is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Als wij onze vredesbeloften aan toekomstige generaties willen waarmaken, moeten veiligheid en defensie een belangrijker rol krijgen”, aldus Commissievoorzitter Juncker. Hij opereerde tot voor kort voorzichtiger, maar het vertrek van de Britten – altijd fervente Atlantici – en het gegeven dat Europa in Navo-verband minder op de Amerikanen kan rekenen, jagen de Unie vooruit. 

Daarnaast kampt Europa met serieuze nieuwe dreigingen. ,,Vrede en veiligheid thuis zijn niet langer vanzelfsprekend in een tijd waarin wereld- en regionale machten herbewapenen, terroristen toeslaan in onze stadscentra en het aantal cyberaanvallen over de hele wereld toeneemt”, aldus Juncker. Ook die cyberaanvallen moet Europa straks op eigen kracht kunnen afslaan.

Uitgaven

In alle drie de scenario’s, die uit gaan van meer samenwerking op ad hoc-basis tot de veiligheids- en defensie-unie die Junckers persoonlijke voorkeur zou hebben, moeten de lidstaten hun defensie-uitgaven flink opkrikken en hun voorliefde voor eigen materieel drastisch inperken. 

Amerika geeft nu al tweemaal zoveel aan defensie uit als alle Europese landen samen en gooit er volgend jaar nog eens bijna 10 procent bovenop, China liet zijn defensie-uitgaven de afgelopen tien jaar met 150 procent groeien en dit jaar met nog eens 7. Europa blijft daar met 1,34 procent BNP ver bij achter. 

Daarbij wordt materieel inefficiënte aangeschaft. Doordat iedereen nu maar wat doet zijn systemen slecht op elkaar afgestemd en gaat er 30 miljard door het raam. De Europeanen hebben 178 wapensystemen, de Amerikanen maar 30. Amerika heeft één belangrijk tanktype, zes soorten gevechtsvliegtuigen en vier soorten fregatten, de Europeanen 17 soorten tanks, 20 soorten gevechtsvliegtuigen en 29 soorten fregatten.