Volledig scherm
PREMIUM
Van deze schoolklas in Deventer overleefde alleen het meisje in het midden de oorlog. Ze zou de tentoonstelling in Nederland openen maar overleed een week voor de opening. © Eigen foto.

Expo over Jodenvervolging laat Duitsers schrikken: ‘Wij zouden dit nooit zo getoond hebben’

Op de plek van het voormalige hoofdkwartier van de SS en Gestapo in Berlijn zijn vanaf vandaag foto's en filmpjes te zien van de Jodenvervolging in Nederland. De beelden - vaak afkomstig uit privécollecties - maken deel uit van een fototentoonstelling die de Duitsers in meerdere opzichten de ogen opent, blijkt.

Quote

Wij zouden dit nooit zo gebracht hebben, laat staan de moed hebben gehad het zo aan te pakken.

Klaus Hesse

De ongeveer twintig medewerkers van documentatiecentrum Topographie des Terrors, hét kenniscentrum in Duitsland over de nazi-misdaden, wisten gisteren niet wat ze zagen tijdens hun rondleiding door de tentoonstelling. 

Alledaagse foto's van Joden voor het begin van de deportaties, in 1942, privékiekjes van Joodse onderduikers in hun benarde posities, aangrijpende beelden van een Joods stel op leeftijd en een Sinti-meisje in een goederenwagon vlak voor vertrek naar Kamp Westerbork, de Duitse kampcommandant Albert Konrad Gemmeker die zichzelf laat filmen door een Duitse Jood terwijl hij doodleuk paradeert langs goederentreinen vol Joden of borrelt met collega's van de Sicherheitsdienst (SD) en hun vriendinnen.

Een aantal medewerkers reageerde geschrokken, vertrouwt de Duitse curator van de tentoonstelling me toe. Klaus Hesse moest zelf ook wel even slikken bij het zien van de beelden, bekent de praatgrage zestiger terwijl we langs de blauwwitte fotoborden lopen. ,,Wij zouden dit nooit zo gebracht hebben als we leidend waren geweest, laat staan de moed hebben gehad het zo aan te pakken. Zouden meer gefocust hebben op de daders in plaats van op hun slachtoffers. Een toch al zwaar en emotioneel onderwerp laten vertellen door foto's is compleet nieuw voor ons. Als documentatiecentrum doen wij het omgekeerde: het verhaal over de nazi-misdaden vertellen aan de hand van informatie, tekst. Foto's gebruiken we louter ter illustratie. Anders zou iedereen alleen maar lopen te huilen, redeneerden we altijd.’’