Volledig scherm
Tom Middendorp © ANP / Fotocollage AD

F-16's weigerden IS-doel bij burgers te bombarderen

Nederland heeft in de strijd tegen IS in Irak en Syrië de afgelopen tijd meermaals geweigerd een doel aan te vallen omdat het risico op schade aan burgerdoelen te groot was. Dat gebeurde al tijdens de planning van de missies; voordat er een F-16 in de lucht was.

Quote

We willen niet dat IS schade aan gebouw X kan linken aan onze inzet, waardoor we mogelijk meer gevaar lopen op een tegenaan­val. IS weet niet welk land wat doet; het is de coalitie, niet één land

Tom Middendorp

Volgens Commandant der Strijdkrachten Tom Middendorp is daarom formeel geen sprake van een zogeheten 'rode kaart', waarmee landen uit de coalitie die tegen IS vechten een bombardement kunnen blokkeren. ,,We spreken pas van een rode kaart als het toestel in de lucht is en zijn doel al heeft doorgekregen. Die hebben we nog nooit hoeven trekken", zei hij dinsdag tijdens een briefing over de Nederlandse missie tegen IS op het ministerie van Defensie. 

De vier Nederlandse F-16's, die sinds een week naast Irak ook in Syrië actief zijn, bombarderen steeds vaker vooraf uitgekozen doelen, zoals fabrieken waar bermbommen gemaakt worden of logistieke centra van IS. Daarvoor gaven de toestellen voornamelijk luchtsteun aan de Iraakse of Koerdische grondtroepen.

Onbekend hoe vaak
Hoewel de generaal benadrukte transparant te willen zijn, wilde hij niet zeggen hoe vaak Nederlandse F-16's Oost-Syrië met bommen hebben bestookt sinds de toestellen daar ook actief zijn. ,,We willen niet dat IS schade aan gebouw X kan linken aan onze inzet, waardoor we mogelijk meer gevaar lopen op een tegenaanval. IS weet niet welk land wat doet; het is de coalitie, niet één land."

Voor de Nederlandse missie, stelde Middendorp, is het niet van belang of een F-16 in Syrië of Irak actief is. Defensie beschouwt de twee landen als één gebied. Het is volgens Middendorp in Syrië niet gevaarlijker voor de F-16-vliegers dan in Irak. ,,Het luchtafweer van IS staat vooral in het westen en we weten waar ze zitten."

Bermbommen
Nederland besloot het missiegebied uit te breiden naar Syrië om de situatie in Irak te verbeteren. ,,Door de aanvoer van bermbommen uit Oost-Syrië was het daar dweilen met de kraan open", zei directeur-generaal politieke zaken Wim Geerts van het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Volgens de Commandant is duidelijk dat IS onder druk staat. 30 tot 40 procent van het terrein is teruggewonnen. ,,IS is nu alleen nog defensief. We moeten nu de druk opvoeren." Dat gebeurt met de bombardementen en met het trainingen aan Iraakse regeringstroepen en de Koerdische peshmerga.