Volledig scherm
FARC-leider Jeses Santrich en Tanja Nijmeijer © AFP

FARC-boegbeeld Tanja ruilt legerkisten in voor hakken

De terugkeer van Tanja Nijmeijer in de openbaarheid, met een interview in Der Spiegel, is geen toeval. De Nederlandse 'officier' van de Colombiaanse rebellenbeweging FARC mag weer boegbeeld zijn nu een vredesakkoord nabij is.

Volledig scherm
Fidel Castro, het grote voorbeeld van Tanja Nijmeijer © epa
Volledig scherm
Tanja Nijmeijer in januari bij het Convention Palace in Cuba © EPA

De jongste foto van Nijmeijer lijkt er in eerste oogopslag een uit een ver verleden. Zij zit op een aftandse kappersstoel, in een van de afgebladderde panden van Havanna, de hoofdstad van Cuba. Aan de grijze betonwanden hangen een Cubaanse vlag en foto's van twee helden van de revolutie, Fidel Castro en Che Guevara. De laatste is Nijmeijers grootste held en voorbeeld.

Nijmeijer zelf, inmiddels 36, combineert in haar kleding twee werelden. Boven het middenrif is zij een overtuigd guerrillastrijdster, met een groen jack van haar FARC en bijpassende zwarte baret. Onder het middenrif is zij een westerse, moderne vrouw met strakke spijkerbroek en zwarte open schoenen waarmee ze zo elke dansvloer of rode loper zou kunnen veroveren. In het interview met Der Spiegel - het Duitse weekblad sprak haar als eerste na vele maanden van stilzwijgen - leeft Tanja Nijmeijer ook in die twee werelden. Zij verhaalt over haar reis naar Colombia als jong meisje, over haar omarming van de rebellengroep FARC, over de guerrillaoorlog die in 50 jaar al 200.000 mensen het leven heeft gekost.

Zwanger
Op elke kritische vraag heeft FARC-strijder 608372 een antwoord. Waarom vrouwen bij het FARC hun kinderen aborteren? 'Omdat zij soldaten zijn. Met kinderen kun je niet vechten. Elke vrouw in het FARC weet dat zij niet zwanger mag worden', antwoordt Nijmeijer, die een relatie onderhoudt met een ander FARC-lid. Waarom legt het FARC landmijnen? 'Het spijt me dat daardoor kinderen om het leven komen, maar we zijn in oorlog. We moeten ons verdedigen.' Waarom mensen worden ontvoerd? 'Dat doen we sinds 2013 niet meer. Daarvoor ontvoerden we mensen om financiële redenen. Nu hebben we hooguit nog krijgsgevangenen.' Ondersteunt de FARC drugssmokkel? 'We produceren geen cocaïne, we leggen de drugshandelaren alleen belasting op.'

'Camarada' 608372 is niet alleen een boegbeeld van FARC, een westers boegbeeld dat in vijf talen Latijns-Amerikaans gedachtegoed moet verkopen. Soms is zij ook een kwetsbare Nederlandse die haar familie mist. 'Ik heb er genoeg van. Soms wil ik hier weg', schreef ze in een achtergelaten dagboek.

Uiteindelijk komt ze wel weg. Het internationaal opsporingsbevel wordt 'bevroren', ze krijgt een plekje in de delegatie van de FARC die op Cuba met de Colombiaanse regering gaat onderhandelen over een vredesakkoord. Naar verluidt is dat akkoord na vele maanden gesteggel op een haar na gevild.

Verzoeningsproces
En daarmee wint Tanja Nijmeijers rol als internationaal boegbeeld aan glans, om twee gescheiden werelden na 50 jaar oorlog ook in de praktijk weer met elkaar te verbinden. Voor Europa is Der Spiegel een gerespecteerd medium.

Helaas spreekt Tanja Nijmeijer met geen woord over het verloop van de onderhandelingen en de uitkomsten ervan. Verwacht wordt dat zij ook in een naoorlogs Colombia een rol krijgt in het verzoeningsproces en de promotie ervan. Ook dan wacht Tanja Nijmeijer een leven in twee werelden. Met een ongewapende onrust in de stad en de politiek als het wapen is afgelegd. Met de dreiging van 'huisje-boompje-beestje' dat zij zo veracht, met heimwee naar het harde bestaan zonder luxe. Mogelijk komt aan de 'oude' weemoed wel een einde. Zonder een internationaal opsporingsbevel zou ze weer naar Nederland kunnen, voor een weerzien met haar familie.