Geen akkoord Griekenland; steunpakket stopt

UpdateVanaf dinsdag 30 juni middernacht moet Griekenland financieel op eigen benen staan. Dan verloopt het miljardenprogramma van de eurolanden, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds voor het noodlijdende land.

Het overleg van de ministers van Financiën van de eurolanden (de eurogroep) wilde zaterdag het programma niet verlengen, nadat de Griekse regering totaal onverwacht een referendum aankondigde over een reddingspakket en tegelijkertijd dat pakket direct afwees.

Dat is ,,spijtig genoeg'' de enige conclusie , zei Dijsselbloem nadat de Griekse regering de voorstellen voor hervormingen en besparingen om de Griekse economie weer op eigen benen te krijgen in ruil voor financiële ondersteuning, heeft afgewezen.

Met het aflopen van het steunprogramma kan Griekenland geen aanspraak meer maken op nog op de plank liggend geld. Ook een potje dat apart werd gezet voor het versterken van de Griekse banken komt dan te vervallen. De grote vraag zal zijn of het land het financieel redt. Athene moet een grote afbetaling doen aan het IMF en daarvoor lijkt het geld te ontbreken. Het steunprogramma, dat in februari nog met vier maanden werd verlengd, loopt 30 juni af.

'Buitengewoon zorgelijk'
Vicepremier Lodewijk Asscher noemt het mislukken van de gesprekken over een herstelplan voor Griekenland ,,buitengewoon zorgelijk". Hij reageerde zaterdag in het radioprogramma Dit is de Dag. ,, Dit betekent vooral heel erg veel voor de mensen in Griekenland."

Hij vreest voor toestanden die zaterdag al te zien waren, met Grieken die massaal hun geld opnemen. ,,Al die scenarios's kun je redelijk uittekenen."

Referendum
Griekenland heeft een referendum gepland over een reddingsplan, maar de regering gaf direct een negatief stemadvies mee aan de bevolking. Zelfs als de Grieken vóór de voorstellen van de geldschieters stemmen, is er grote twijfel bij Dijsselbloem of de Griekse regering die dan ook daadwerkelijk gaat uitvoeren.

Na de eurogroep verliet de Griekse minister Yanis Varoufakis Brussel. ,,Dit is een trieste dag voor Europa'', zei hij nog. Volgens Varoufakis is er een grote kans dat het Griekse volk bij een referendum wél zou hebben ingestemd met de voorstellen van de geldschieters van Griekenland.  Door geen steun te geven aan het verzoek van de Griekse regering om het huidige steunprogramma te verlengen zodat het referendum kon worden gehouden, heeft de eurogroep grote schade toegebracht aan zijn eigen geloofwaardigheid als democratisch instituut, stelde Varoufakis. ,,Ik vrees dat die schade blijvend zal zijn.''

Volgens Varoufakis boden de eisen die de geldschieters van Griekenland stelden aan hun noodhulp, geen enkel uitzicht op verbetering voor de Griekse economie. Zijn regering vond dat alleen het Griekse volk zou mogen bepalen of er wel of niet met die eisen wordt ingestemd.
Het referendum zou volgens de minister alleen gaan om de huidige voorstellen van de schuldeisers, niet over de vraag of Griekenland in de eurozone moet blijven. ,,Het referendum kan nooit over de euro gaan. Er zijn geen voorwaarden voor het uittreden uit de euro. Een referendum over de euro zou dus in strijd zijn met de Europese verdragen.''

Oppositie naar president
De Griekse oppositieleider Antonis Samaras van de partij Nieuwe Democratie heeft zondag een gesprek met de Griekse president Prokopsis Pavlopoulos. Mogelijk wil hij bij het staatshoofd aandringen op een aftreden van de Griekse premier Alexis Tsipras.

Samaras is fel tegen het plan van premier Alexis Tsipras een referendum te houden over de schuldencrisis. Ook liet hij eerder deze week weten bereid te zijn om mee te doen aan een nieuwe regeringscoalitie om Griekenland van bankroet te redden.

Overleg verder
De andere achttien eurolanden zetten het overleg zaterdagavond voort. ,,We gaan bespreken wat de gevolgen zijn van deze politieke conclusie en wat nodig is om ervoor te zorgen dat de stabiliteit en de geloofwaardigheid van de eurozone op een hoog niveau blijven'', zei Dijsselbloem. De eurolanden zullen met name kijken wat de gevolgen zijn voor andere (zwakkere) eurolanden en wat nodig is om dit te beperken.

Algemeen Dagblad gebruikt je persoonsgegevens om deze reactie te kunnen plaatsen. Meer informatie vind je in ons privacy statement