Volledig scherm
IS-strijders. © AFP

Geheime deal: veel meer IS'ers mochten Raqqa ontvluchten

Honderden geharde IS-strijders hebben Raqqa kunnen verlaten dankzij een geheime deal van de Syrische oppositie. Veel meer zwaar bewapende terroristen dan was aangenomen, mochten vorige maand ontkomen uit de omsingelde stad, zo heeft de BBC ontdekt. Onder hen zijn levensgevaarlijke Europese strijders, mogelijk ook Nederlanders, die onder het oog van de door de VS geleide coalitie en de Koerdische strijdkrachten een veilig heenkomen konden vinden.

De BBC sprak onder anderen enkele Syrische vrachtwagenchauffeurs die voor de geheime evacuatie werden ingehuurd. Hen was duizenden dollars aan zwijggeld toegezegd om niet uit de school te klappen. Maar toen betaling uitbleef en hun voertuigen onderweg waren beschadigd, deden de chauffeurs hun verhaal.

Ze vertelden dat ze vooraf niet wisten dat ze zwaarbewapende jihadisten zouden vervoeren. Een aantal van hen droeg bomvesten en dreigde zichzelf op te blazen voor het geval iemand ze zou willen arresteren. Ook vertelde een chauffeur over martelingen onderweg, door Europese IS-strijders.

Het gewapende konvooi met enkele van de beruchtste IS-leden, tientallen buitenlandse strijders, hun familieleden en massa's wapens en munitie verliet midden oktober de Syrische stad Raqqa, de hoofdstad van het zelfverklaarde kalifaat. De stoet was zes tot zeven kilometer lang en bestond uit vijftig vrachtwagens, dertien bussen en meer dan honderd voertuigen van IS, zo vertelden getuigen aan de BBC. Sommige jihadisten beloofden dat ze spoedig zouden terugkeren in Raqqa.

De geheime deal was uitgewerkt door plaatselijke functionarissen, na vier maanden van felle gevechten die de stad verwoestten. De gedachte was een einde te maken aan de bombardementen en vooral ook om de levens van Arabische, Koerdische en andere strijdkrachten te sparen die tegen de kamikazes van IS moesten vechten.

Volledig scherm
© Photo News

Franse jihadisten

Veel meer terroristen dan gedacht konden dankzij de deal ontsnappen uit Raqqa, meldt de BBC. De meesten hebben zich intussen verspreid over heel Syrië; een aantal is alsnog gearresteerd, maar sommigen zijn in Turkije gesignaleerd en zijn mogelijk onderweg naar Europa. In de groep 'buitenlandse jihadisten' zouden in ieder geval de nodige Franse jihadisten hebben gezeten, aldus de Syrische getuigen. Ze hoorden ook andere Europese talen die ze niet goed konden plaatsen.

Het was de bedoeling dat de aftocht mét behoud van wapentuig geheim zou blijven. De BBC hoorde echter tientallen getuigen en sprak ook met mannen die over de deal onderhandelden. Geconfronteerd met een stortvloed aan bewijzen erkenden de autoriteiten dat inderdaad zo'n 250 IS-strijders en 3.500 familieleden Raqqa hadden mogen verlaten.

,,We wilden niet dat er iemand vertrok", reageerde kolonel Ryan Dillon, woordvoerder van de westerse coalitie tegen IS. ,,Maar dit gaat terug tot het hart van onze strategie: 'door, met en via' lokale leiders op het terrein. Het komt aan op de Syriërs. Zij zijn degenen die vechten en sterven, zij mogen de beslissingen nemen met betrekking tot de operaties."