Volledig scherm
Bondskanselier Merkel plaatste vanochtend samen met de burgemeester van Berlijn rozen in een stuk van de Berlijnse Muur. © epa

Herdenking muur vindt niet alleen in Berlijn plaats

In Berlijn is om 10.00 met trompetgeschal het startsein gegeven voor de val van de Muur 25 jaar geleden. Bondskanselier Merkel plaatste een roos bij een van de weinige stukken van de muur die nog intact is. De herdenking is niet alleen in Duitsland. In Bulgarije was er een betoging tegen een opgetrokken muur, in het Vaticaan riep de paus op alle muren te slechten. En er kwam zelfs een tweet uit de ruimte.

Volledig scherm
Honderdduizenden mensen komen naar Berlijn. © ANP

Met de roos worden de vele Oost-Duitsers herdacht die werden gedood toen ze naar West-Duitsland wilden vluchten. Merkel nam in de ochtend deel aan een herdenkingsbijeenkomst voor de slachtoffers bij een monument in de Bernauer Straße. Samen met andere prominente gasten zette ze rozen tussen de stenen van de voormalige barrière. 'De hunkering van de mens naar vrijheid, kan nooit voor eeuwig worden onderdrukt', aldus Merkel eerder. De bondskanselier groeide op in Oost-Duitsland.

Tijdens een kerkdienst in Dresden stond de EKD, de koepel van de protestantse kerken in Duitsland, stil bij de rol die de door Luther geïnspireerde religieuze stroming heeft gespeeld bij de omwenteling in Oost-Duitsland. 'In een situatie waarin anders niemand het protest ruimte en stem had kunnen geven, stonden de deuren van de kerk open', aldus de bisschop van Saksen, Jochen Bohl.

In de middag starten er op diverse plaatsen, zoals de voormalige grensovergang Checkpoint Charlie, rondleidingen om de geschiedenis toe te lichten van de Muur die de Duitse hoofdstad van 1961 tot 1989 in tweeën spleet.

Vanaf 14.00 uur wordt aan de Brandenburgse Poort het 'burgerfeest' van de regering gevierd, onder het motto Moed tot vrijheid. Er treden zangers op als Peter Gabriel en Udo Lindenberg.

Om 19.00 uur vormt de Ode an die Freude van Beethoven, het 'Europese volkslied', de opmaat tot de afsluitende ceremonie. President Joachim Gauck en voormalige DDR-burgerrechtenactivisten laten de eerste van zo'n 7000 lichtgevende ballonnen op, die sinds vrijdag over een lengte van enkele kilometers in het centrum van Berlijn de plaats aangeven waar ooit de Muur stond.

Tot de gasten behoort de laatste president van de Sovjet-Unie, Michail Gorbatsjov. De 83-jarige Gorbatsjov zei zaterdag dat de wereld lijkt af te stevenen op een nieuwe Koude Oorlog. Hij eiste de stapsgewijze opheffing van de sancties die in de Oekraïnecrisis zijn opgelegd.

Op de avond van 9 november 1989 trokken de Oost-Duitsers massaal naar de Muur; de grenswachten lieten hen door naar het Westen. De plaatselijke VVV verwacht 1 miljoen bezoekers bij de herdenking.

Volledig scherm
Kruizen ter nagedachtenis aan de mensen die stierven bij de Muur. © anp
Volledig scherm
Schaduwen bij restanten van de Muur. © anp

Duitsers eisen val 'Bulgaarse Muur'

Zo'n honderd activisten uit Duitsland zijn vandaag samengekomen aan de grens van Bulgarije met Turkije. Zij eisten dat Bulgarije de afrastering slecht die in juli is gebouwd om immigratie vanuit Turkije te voorkomen. De betogers lieten de grenswachten scharen zien, als teken dat de afrastering moet worden opengeknipt, zoals op 19 augustus 1989 gebeurde met het prikkeldraad aan de grens tussen Hongarije en Oostenrijk. Dat was de eerste officiële opening van het IJzeren Gordijn en de opmaat tot de val van de Berlijnse Muur op 9 november 1989.

De Bulgaarse grenswachten waren niet van de actie gediend en probeerden de betogers op afstand te houden. Bij de plaats Jambol waar de actie is gehouden, kwamen voor de sluiting van de grens onder meer vluchtelingen voor de burgeroorlog in Syrië de Europese Unie binnen.

Paus roept op alle scheidsmuren te slechten

Paus Franciscus heeft vandaag de wens uitgesproken dat alle 'muren geslecht worden die de wereld nog verdelen'. Tijdens het Angelus, het gebed dat hij op zondag uitspreekt op het Sint-Pietersplein in Vaticaanstad, herinnerde het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk eraan dat op 9 november 1989 het 'symbool van de ideologische splitsing van Europa en van de wereld' verdween.

Een tweet uit de ruimte

De Duitse astronaut Alexander Gerst kon vandaag niet naar Berlijn komen voor de viering van de 25e verjaardag van de val van de Muur. Hij zit namelijk al bijna een half jaar in het Internationaal Ruimtestation ISS, samen met Amerikaanse en Russische collega's. Wel stuurde hij vanaf 400 kilometer hoogte via Twitter een groet naar de Duitse hoofdstad: 'Hallo Berlijn! Van hier boven ziet men geen grenzen!'