Volledig scherm
Een reddingswerker bij een van de grootste brokstukken. © EPA

Hoe krijg je alle lichamen van de berg?

Honderden reddingswerkers zijn begonnen aan een loodzware klus. Ze moeten 150 slachtoffers bergen van het gecrashte Germanwings-vliegtuig. Het toestel ligt op een bijna onbereikbare helling in de Franse Alpen, verpulverd in miljoenen stukjes.

Quote

We zijn bezig in de sneeuw, in de kou, in barre omstandig­he­den

Fabrice Rouve
Quote

Onvoorstel­baar dat van zo'n groot vliegtuig zo weinig over is

Fabrice Rouve
Volledig scherm
Bij de lichaamsdelen worden rode vlaggetjes gezet © EPA
Volledig scherm
Reddingswerkers worden met een helikopter op de rampplek gedropt © epa

Fabrice Rouve (46) heeft mensen uit lawines gegraven, gestrande bergbeklimmers gered en lichamen van neergestorte alpinisten geborgen. Maar in de 14 jaar dat de Fransman gespecialiseerd is in reddingswerk in de Alpen, gaat deze klus al zijn voorstellingsvermogen te boven.,,Het is moeilijk werken,'' zegt Rouve, lid van het Franse identificatieteam, nu het bergen van de doden is begonnen. ,,We zijn bezig in de sneeuw, in de kou, in barre omstandigheden en zoeken er kleine stukjes van mensen.''

Rouve was als een van de eersten op de berghelling waar dinsdag een vliegtuig van Germanwings met 150 inzittenden neerstortte. ,,Eerst zagen we rookpluimen van het wrak,'' vertelt hij. ,,Onvoorstelbaar dat van zo'n groot vliegtuig niets meer over is.''

Overlevenden
Ze hebben eerst gekeken of er toch nog overlevenden waren. Maar al snel is de conclusie dat geen van de 150 inzittenden dit kan hebben overleefd. Het toestel is volledig verpulverd. ,,Er was geen lichaam meer intact.'' Coördinator Xavier Roy is verbaasd dat er zo weinig grote wrakstukken te zien waren. Meestal is er wel een motor of een deel van de romp over. ,,Maar hier zien we slechts kleine stukjes. Het grootste brokstuk is zo groot als een autoportier.''

De lichaamsresten en brokstukken liggen verspreid over een gebied van twee voetbalvelden groot. ,,In deze omvang heb ik het nog niet meegemaakt,'' zegt Roy in Der Spiegel. ,,Je hebt niet het idee dat je naar een vliegtuig zit te kijken.''

Bergingswerk duurt weken
Het beeld op de steile helling herinnert aan de rampplek in Tripoli 5 jaar geleden. Toen spatte een toestel van Afriqiyah Airways, met 70 Nederlanders aan boord, vlak voor de landing Libië in miljoenen stukjes uiteen op de droge zandvlakte.

Het bergingswerk duurt zeker weken, zegt het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken. De rampplek is over land nauwelijks te bereiken. Alles gaat door de lucht. Slecht zicht door mist en sneeuwbuien en de stevige wind bemoeilijken het werk.

Het geluid van helikopters echoot onophoudelijk door het dal. De blauwe heli's vliegen af en aan van het vliegveldje van gras van het dorpje Seyne-Les-Alpes, het zenuwcentrum van de bergingsoperatie. Voor het eerst zodra de zon opkomt, tot de duisternis invalt. Ze overbruggen in enkele minuten de 10 kilometer naar de onheilsplek.

Volledig scherm
Op het brokstuk zijn de kleuren van Germanwings te herkennen. © EPA

Spekgladde helling
Vijftien heli's en twee militaire transportvliegtuigen worden ingezet. Landen kunnen de helikopters niet op de steile helling, die spekglad is door regen en sneeuw. Bergingswerkers en materieel worden vanuit de helikopters via kabels naar beneden gelaten.

Het gebeurt heel systematisch en met militaire precisie. Er is groot lawinegevaar. Op de helling boven de wrakstukken ligt 80 centimeter sneeuw. Slecht zicht door mist en sneeuwbuien maken het lastig.De lichamen worden gemarkeerd met een vlaggetje. Alle menselijke resten en brokstukken moeten ook weer met heli's worden afgevoerd. Maar het wrak ligt op zo'n 2000 meter hoogte. Hoe hoger de helikopters moeten vliegen, hoe minder gewicht ze kunnen dragen.

Wolven
In totaal 800 politiemensen, brandweerlieden, artsen, psychologen en forensisch experts zijn bezig met het bergingswerk. Het rampgebied is afgezet en wordt bewaakt door agenten zolang er nog lichaamsresten liggen. Vooral vanwege de wolven, zo zegt een gendarme.

Vijftig bergingswerkers proberen te voet een route door de bergen naar de rampplek te vinden. Ze hebben in de bergen overnacht. ,,De omstandigheden zijn erg moeilijk,'' aldus een woordvoerder.

Grote snelheid
Onderzoekers bekijken de rampplek om te ontdekken of het toestel in de lucht uit elkaar is gevallen of op de grond is gecrasht. De grootte van het wrak, alsmede de vele kleine deeltjes kunnen erop duiden dat het vliegtuig met grote snelheid tegen de berg is geslagen.

De zwarte dozen zijn beschadigd maar bruikbaar. Ze worden in Parijs uitgelezen door de Franse onderzoeksraad voor de luchtvaartveiligheid. Volgens directeur Rémi Jouty is er geen explosie geweest voor het toestel neerstortte.

Cabinedruk
Niets wijst erop dat de druk in de cabine voor de crash is weggevallen. De New York Times meldde vannacht op basis van een gesprek met een onderzoeker dat een van beide piloten buiten de cockpit zou zijn gesloten. Dat zou zijn gebleken uit gegevens van een van de zwarte dozen. De piloot zou met alle geweld hebben geprobeerd weer naar binnen te gaan, maar dat is niet gelukt.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel, de Spaanse premier Mariano Rajoy en de Franse president François Hollande bezochten Seyne-les-Alpes. Ze spraken met hulpverleners en waren diep geschokt.Seynes-les-Alpes maakt zich op voor de komst van nabestaanden vandaag. Er wordt een stilteplek ingericht in een school, er zijn psychologen voor de opvang en een jeugdcentrum dient als mortuarium.