Hongkong wacht nieuwe geweldsexplosie na omstreden Chinese wet

VIDEOHongkong dreigt opnieuw het toneel te worden van grote rellen. Pro-democratische activisten verzetten zich tegen een nieuwe wet waarmee China de autonomie van de stad de nek omdraait. Ondanks een verbod op protestmarsen willen demonstranten morgen de straat op.

Aanleiding voor de onrust is de invoering van een nationale veiligheidswet voor Hongkong door China. Die is bedoeld om elke vorm van ondermijning van het Chinese gezag of terrorisme de kop in te drukken. Afscheiding wordt strafbaar gesteld, net als buitenlandse inmenging in interne aangelegenheden en het beledigen van de Chinese vlag en het volkslied.

De maatregel werd gisteren bekendgemaakt op het Nationale Volkscongres in de hoofdstad Beijing. In zijn openingstoespraak kondigde premier Li Keqiang ‘robuuste wettelijke systemen en handhavingsmechanismen’ aan in Hongkong en Macau, zodat de regio’s voldoen aan hun ‘constitutionele verplichtingen’.

Beijing stuurt speciale veiligheidsagenten om toe te zien op de naleving van de wet. Donderdag zal het Nationale Volkscongres de wet bekrachtigen.

Vorig jaar mondden protesten tegen de regering uit in een geweldsspiraal
Volledig scherm
Vorig jaar mondden protesten tegen de regering uit in een geweldsspiraal © AFP

Tegenstanders zeggen dat China hiermee het principe van ‘één land, twee systemen‘ en het zelfbestuur in gevaar brengt. De stad hoort bij de Volksrepubliek China. Toen Groot-Brittannië de voormalige kroonkolonie in 1997 overdroeg aan China werd afgesproken dat Hongkong zeker vijftig jaar economisch en bestuurlijk autonoom zou blijven.

Einde

De stad heeft een westers rechtsstelsel en de economie drijft op internationale vrijhandel. „Dit is het einde van Hongkong’’, zegt pro-democratisch parlementslid Dennis Kwok.

China lijkt de macht in de stad naar zich toe te willen trekken, met het oog op een mogelijk overwinning van de pro-democraten bij de parlementsverkiezingen in september. Zij versloegen een half jaar geleden bij de districtsverkiezingen ruimschoots het pro-Beijing kamp.

Openingstoespraak van premier Li Keqiang
Volledig scherm
Openingstoespraak van premier Li Keqiang © Getty Images
Quote

De wet zal Hongkong helpen het lokale terrorisme effectief te bestrijden om van Hongkong een veiligere en stabielere stad te maken

Carrie Lam, Hoogste leider Hongkong

Carrie Lam, de hoogste bestuurder van Hongkong, zegt dat de autoriteiten volledig zullen samenwerken met China bij de uitvoering van de wet. ,,De wet zal Hongkong helpen het lokale terrorisme effectief te bestrijden om van Hongkong een veiligere en stabielere stad te maken.’’

In één adem voegt ze daar aan toe dat het niks verandert aan de gekoesterde vrijheden van de inwoners. Pro-democratische activisten roepen de inwoners van Hongkong op om morgen en woensdag de straat op te gaan.

Geweld

De politie waarschuwt hard op te treden tegen protestmarsen. Dat betekent een herhaling van vorig jaar, toen de stad maandenlang het toneel was van massademonstraties en geweld.

Onlangs raakten pro-democratische en pro-Beijing parlementsleden in Hongkong slaags met elkaar
Volledig scherm
Onlangs raakten pro-democratische en pro-Beijing parlementsleden in Hongkong slaags met elkaar © Getty Images

Angst, boosheid en wanhoop houden de inwoners ook nu in hun greep. Lok (42) vreest voor de toekomst van haar twee kinderen. ,,Er is geen perspectief voor ze. Ik denk dat Hongkong half dood is. Ik had niet verwacht dat de situatie zo snel zou verslechteren.’’

De 22-jarige marketeer Lui is juist strijdvaardig. ,,We moeten niet zomaar opgeven. Volharding is de spirit in Hongkong.’’

Kost verdienen

Bij sommigen is berusting. ,,We zijn niet rijk’’, zegt automonteur Ben (45). ,,Mijn grootste belang is dat ik de kost kan verdienen zodat mijn gezin eten heeft. We willen een stabiel leven in een veilige omgeving. De wet kan sommige mensen ertoe aanzetten te vertrekken. Het kan op de langere termijn een goede zaak zijn en leiden tot een rustiger Hongkong.’’

De maatregel krijgt veel kritiek van westerse landen. Groot-Brittannië, Australië en Canada zijn ‘zeer bezorgd’, zo staat in een gezamenlijke verklaring. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo noemt het zelfs ‘rampzalig’. Ze dringen er bij Beijing op aan de maatregel te ‘heroverwegen’.

Eerste protesten na de aankondiging van de veiligheidswet
Volledig scherm
Eerste protesten na de aankondiging van de veiligheidswet © REUTERS

In de Britse krant The Times zegt Chris Patten, de laatste Britse gouverneur van de stad, dat China het volk van Hongkong heeft ‘verraden’. Hij vindt dat Groot-Brittannië de ‘morele, economische en juridische plicht’ heeft op te komen voor de bevolking van de voormalige kroonkolonie. ,,Er is hier een nieuwe Chinese dictatuur aan het werk.’’

Quote

Er is hier een nieuwe Chinese dictatuur aan het werk

Chris Patten, Oud-gouvermneur van Hongkong

Gevreesd wordt dat bedrijven en investeerders en arbeidspotentieel Hongkong zullen verlaten als de nieuwe wet wordt ingevoerd. Carrie Lam probeert die onrust weg te nemen. ,,De wet zal het kapitalisme niet aantasten.’’

Het ministerie van Buitenlandse Zaken van China bevestigt dat. Volgens een woordvoerder blijft de autonomie onaangetast. ,,De belangen van buitenlandse investeerders zullen ook onder de wet beschermd blijven.’’

Bekijk hier onze video's over de rellen in Hongkong eind vorig jaar:

Volledig scherm
© AFP
Marketeer Lui (22) is strijdvaardig
Volledig scherm
Marketeer Lui (22) is strijdvaardig © REUTERS
Carrie Lam geeft een persconferentie na de openingsbijeenkomst van het Nationale Volkscongres in Beijing
Volledig scherm
Carrie Lam geeft een persconferentie na de openingsbijeenkomst van het Nationale Volkscongres in Beijing © AP
  1. Traangas en rubberkogels bij protesten tegen Braziliaanse president

    Traangas en rubberko­gels bij protesten tegen Braziliaan­se president

    In Brazilië zijn zondag voor het eerst sinds de coronamaatregelen van kracht zijn, groepen mensen de straat op gegaan om te protesteren tegen het regeringsbeleid van president Jair Bolsonaro. Daarbij kwam het in São Paulo en Rio de Janeiro tot confrontaties met aanhangers van de president en met de politie. In São Paulo trad de mobiele eenheid op met traangas en rubberkogels om de rivaliserende groepen uiteen te drijven.