Volledig scherm
Nasrin Sotoudeh © epa

‘Iraanse advocate Nasrin Sotoudeh betaalt hoge prijs voor haar verzet’

38 jaar en 148 zweepslagenAmnesty International gaat vrijdag de straat op voor bekende Iraanse advocate Nasrin Sotoudeh. Ze werd deze week veroordeeld tot een onwaarschijnlijke straf: 38 jaar cel en 148 zweepslagen. Reden: opkomen voor vrouwenrechten.

Volgens de revolutionaire rechtbank in Teheran die de 55-jarige Sotoudeh de extreme straffen oplegde had de advocate ‘de openbare veiligheid in het gedrang gebracht’. Ook zou ze de hoogste religieuze leider, ayatollah Ali Khamenei, hebben beledigd. Volgens ingewijden zijn die aanklachten verzonnen en gaat het er vooral om haar een lesje te leren vanwege haar werk voor vrouwenrechten en zo een keihard signaal af te geven aan al degenen in Iran die haar daarin steunen.

Emile Affolter van Amnesty International volgt de zaak van Nasrin Sotoudeh al enige jaren. Volgens hem is er geen twijfel dat met haar veroordeling een voorbeeld wordt gesteld. “Ze kreeg deze zware straf onder meer voor wat dan heet 'het openlijk begaan van een zondige activiteit door in de rechtszaal te verschijnen zonder hoofddoek'. Zo’n extreem strenge straf! Dat hebben we de afgelopen jaren niet meer gezien tegen een Iraanse mensenrechtenverdediger.”

Volledig scherm
Nasrin Sotoudeh naast haar echtgenoot Reza Khandan nadat ze in 2013 was vrijgelaten na drie jaar cel .(archieffoto) © AFP

Het vonnis onderstreept wat Amnesty al eerder constateerde, namelijk dat het door de economische sancties in het nauw gebrachte regime steeds harder optreedt tegen dissidenten. Nasrin Sotoudeh is internationaal bekend, ze is een prominente figuur die bewondering geniet in het Westen. De advocate had al eens drie jaar in de cel gezeten. Affolter: ,,Het probleem voor het regime is dat ze niet buigt. Nasrin weet wat de prijs is die ze voor haar verzet betaalt en die is hoog. Maar ze trekt zich niets aan van de dreigingen van de Iraanse regering en dat komt haar nu duur te staan. Ze steunt ook altijd vrouwen die protesteren tegen het gedwongen dragen van de hoofddoek. Goede kans dat dit daarmee te maken heeft.”

Morgenmiddag om 14.00 uur demonstreert Amnesty bij de Iraanse ambassade in Den Haag tegen de “wrede en inhumane lijfstraf en celstraf die Sotoudeh kreeg opgelegd”, aldus Affolter. ,,We weten dat die aandacht haar helpt. Dat ze bekend is en mensen voor haar demonstreren kan haar een beetje meer bescherming geven.”

In 2012 kreeg de Iraanse juriste de Sacharovprijs van het Europees Parlement. Het was ‘een erkenning voor een vrouw die zich niet laat afschrikken door angst en intimidatie en die besloot het lot van haar land boven haar eigen lot te stellen’, aldus de jury.

Opgehaald

Afgelopen zomer werd Sotoudeh thuis opgehaald door de Iraanse veiligheidsdiensten en afgevoerde naar de beruchte Evin-gevangenis voor vrouwen. Dat nadat ze een protest had aangekondigd tegen een nieuw decreet van de regering om gearresteerde mensenrechtenactivisten niet meer de keuze van een eigen advocaat te geven maar ze een regeringsadvocaat toe te wijzen. Bij de extreme veroordeling van Sotoudeh heeft de rechter alle oude zaken die tegen haar liepen meegenomen in het vonnis, zo heet het. De New York Times noemde haar veroordeling 'pervers’. ‘Er is niet veel onderzoek voor nodig om tot de conclusie te komen dat mevrouw Sotoudeh onschuldig is aan wat haar ten laste wordt gelegd'. Buitenlandse kritiek wordt door Iran niet geaccepteerd omdat het om een binnenlandse aangelegenheid gaat.

Quote

We zien zorgwekken­de patronen van intimida­tie, arresta­ties en vervolgin­gen

Javaid Rehman, VN-rapporteur voor de mensenrechten in Iran

De VN-rapporteur voor de mensenrechten in Iran, Javaid Rehman ziet in de veroordeling van Sotoudeh “zorgwekkende patronen van intimidatie, arrestaties, vervolgingen en slechte behandeling van mensenrechtenactivisten en hun advocaten”. Volgens Rehman zou Iran zich met de spijkerharde veroordelingen willen revancheren voor de herinvoering van de economische sancties tegen het land door de Verenigde Staten.

De veroordeling van Sotoudeh zou volgens ingewijden afkomstig zijn uit de koker van Ebrahim Raisi, het nieuwe als hoofd van de rechterlijke macht in Teheran. Raisi, geestelijke en hardliner was kandidaat bij de presidentsverkiezingen in 2017 maar verloor van de zittende president Rouhani. Raisi wordt medeplichtig gehouden aan de executies van politieke gevangenen in 1988.