Volledig scherm
Donald Trump. © AP

Iran: Europa wapent zich tegen VS-sancties

Europese bedrijven die tegen de wil van Amerika zaken blijven doen met Iran, moeten zich van eventuele VS-sancties niets aantrekken. Europa zal die zoveel mogelijk blokkeren en snelt getroffen bedrijven te hulp met alternatieve financieringsmogelijkheden, als kredietlijnen in Amerika zouden opdrogen.

Quote

We mogen niet aanvaarden dat de VS in onze plaats over onze belangen beslist

Charles Michel

Met die maatregelen wil Europa voorkomen dat Trump zijn eenzijdige opzegging van het nucleaire akkoord met Iran en de weigering van Europa om hem daarin te volgen over de rug van Europese bedrijven uitvecht.

,,Er is een duidelijke wil onze economische belangen te verdedigen. We mogen niet aanvaarden dat de VS in onze plaats over onze belangen beslist'', aldus de Belgische premier Charles Michel vanmorgen in Sofia.

Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker vroeg en kreeg daar toestemming van de EU-leiders om een 20 jaar oud beschermingsmechanisme tegen unilaterale sancties, de zogeheten blokkeringsbepaling, uit de mottenballen te halen en in een nieuw jasje te steken. Met diezelfde bepaling wapende Europa zich in 1996 tegen VS-sancties, toen afgekondigd door Bill Clinton, tegen bedrijven die tegen de zin van Amerika zaken bleven doen met Cuba, Libië en ook toen al Iran.

Voorzichtig opereren

Helemaal duidelijk is de Europese strategie nog niet. De geschillen met Trumps Amerika lopen zo hoog op en zijn zo talrijk – klimaat, Iran, Midden-Oosten, de dreigende staal- en aluminiumtarieven – dat voorzichtig opereren geboden blijft. Volgens de Franse president Macron, ook vanmorgen, blijven grote multinationale ondernemingen hoe dan ook hun eigen afwegingen maken, en als dat betekent dat ze zaken met Iran laten schieten om belangen in Amerika niet in gevaar te brengen is dat hun keus. ,,Daar komen wij niet tussen'', aldus Macron.

De uitwerking van een beter blokkeringsbeleid en alternatieve financiering van investeringen door bedrijven in Iran door bijvoorbeeld de Europese Investeringsbank deed hij af als ‘technische mogelijkheden waar de Commissie aan werkt en die wij steunen’. De belangen zijn groot want de handel tussen Europa en Iran beloopt een slordige 20 miljard per jaar. Maar Europa heeft nog even tijd omdat Trump het Europese bedrijfsleven nog drie tot zes maanden geeft om hun activiteiten in Iran terug te schroeven.

Oorlog

Over de dreigende staal- en aluminiumoorlog bleven de leiders, in Sofia om vandaag uitbreiding naar de West-Balkan te bespreken, bij hun oude standpunt: geen onderhandelingen met het pistool op het hoofd. Pas als Trump Europa definitief uitzondert van hogere tarieven op staal en aluminium is Europa bereid tot overleg, dat dan wel heel breed kan zijn: van een stevige aanpak, via de WTO, van de dumping van goedkoop Chinees staal  tot bilateraal overleg over meer wederzijdse markttoegang, lagere tarieven voor auto’s en afname van Amerikaans LNG en zelfs hervorming van de WTO zelf.