Volledig scherm
© National Geographic en Matus Bence.

Is de geprezen National Geographic-cover geplagieerd?

De nieuwe cover van National Geographic werd direct na de bekendmaking al een icoon genoemd. De cover laat de plasticvervuiling van de oceaan op een treffende manier zien: het lijkt een ijsberg te zijn, maar onderwater blijkt het om een plastic zak te gaan. Nu vertelt Matus Bence, een Slowaakse grafisch designer, dat hij een soortgelijke afbeelding in 2015 al maakte voor de Britse supermarkt Tesco.

De cover van National Geographic werd 16 mei op Twitter bekend gemaakt door fotoredacteur Vaughn Wallace. Een dag later reageerde Bence met de door hemzelf gemaakte afbeelding uit 2015. Hij maakte de afbeelding destijds voor een campagne van Tesco die het gebruik van plastic tasjes tegen wilde gaan.

Matúš Bence on Twitter

@vaughnwallace thats sad that you chose a stolen idea and "artwork" to be on your cover page. NatGeo should know better. https://t.co/TdJasBuQS6

National Geographic Nederland reageert: ,,De afbeelding die gebruikt is, is vorig jaar gemaakt door een kunstenaar uit Bolivia. In 2017 heeft hij hier een prijs mee gewonnen en de jury heeft destijds ook niet beoordeeld dat er plagiaat gepleegd is. National Geographic heeft de afbeelding gebruikt voor de cover, want het is zeldzaam dat het hele thema van plasticvervuiling in één afbeelding gevat wordt. Heeft de ene kunstenaar de ander dan geplagieerd? Wij zijn, net zoals de jury die de afbeelding vorig jaar beoordeelde, van mening van niet."

Ongeoorloofde kopie

Jan van Vegchel, expert op het gebied van mediarecht en auteursrecht, werpt ook een blik op de twee afbeeldingen: ,,Het gaat hier niet om plagiaat, maar eventueel om een ongeoorloofde kopie. Het is belangrijk om te beseffen dat een idee niet beschermd is. Het gaat om de uitvoering van het idee. Wordt hetzelfde idee door twee kunstenaars identiek uitgevoerd, dan is het illegaal. Er wordt dan gekeken naar de overeenkomsten tussen de afbeeldingen op het gebied van kleur, belichting en de afgebeelde elementen. Is er te veel hetzelfde, dan is het een ongeoorloofde kopie."

Persoonlijk denkt hij dat, mocht de Slowaakse grafisch designer een advocaat in de arm willen nemen, hij een kans van slagen heeft. ,,De zakjes lijken veel op elkaar. Ook de kleur en positie van de zee en de lucht komen overeen. Er zijn dusdanig veel elementen hetzelfde in de foto's dat je wel kunt spreken van een ongeoorloofde kopie."