Volledig scherm
Een beeld uit een propagandafilm van IS waarop jihadisten in konvooi het Libische Sirte binnenrijden © afp

'IS neemt Libië stilletjes over'

Minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën) repte eerder al over strengere grensbewaking. Hij wil dat er binnen de Europese Unie een harde kern van landen komt die onderling hun grenzen openhouden, maar de grens met andere EU-landen streng bewaken. Want terwijl de blik van de Franse president François Hollande en collega Vladimir Poetin vooral gericht lijkt op Syrië en Irak, trekken de strijders van IS steeds verder het noord-Afrikaanse Libië binnen. Na de val van dictator Kaddafi is er een machtsvacuüm ontstaan waar de moslimextremisten slim gebruik van maken.

In havenstad Sirte, een Libische stad met 150.000 inwoners, worden vrouwen inmiddels verplicht zich volledig te bedekken. Sigaretten en muziek zijn taboe en winkels zijn gesloten tijdens het gebed. Sinds een groepje militanten er in februari dit jaar de zwarte vlag van IS hees, is het uitgegroeid tot een belangrijke uitvalsbasis voor moslimextremisten, aldus de Amerikaanse kranten The Wall Street Journal en The New York Times afgelopen zondag.

Alarmbellen
Het aantal IS-strijders in Libië is in een jaar tijd omhooggeschoten van 200 naar 5.000 nu. De spectaculaire expansie van de terreurorganisatie op Libische bodem heeft de alarmbellen doen afgaan in het naburige Tunesië, dat haar grenzen met Libië heeft gesloten na de aanslag van een zelfmoordterrorist vorige week. Volgens de Tunesische staatssecretaris van nationale veiligheid, Rafik Chelly, werden alle recente bloedbaden in zijn land gepland in Libië.

Volledig scherm
Egyptische christenen werden begin dit jaar geëxecuteerd door IS-strijders in Libië © reuters

En zo is het land in extreem korte tijd uitgegroeid tot een belangrijke uitvalsbasis van IS op een steenworp van Europa, stelt de Amerikaanse media. In Libië stromen de oliedollars vlotjes binnen en worden aanslagen beraamd. De verontrustende situatie in Libië toont ook aan dat de terreurorganisatie erin slaagt elders te groeien ondanks de bombardementen door de coalitie in Irak en Syrië. Zowel de Franse president Hollande als zijn Italiaanse ambtsgenoot Renzi waarschuwden na de aanslagen in Parijs dat Europa dringend haar focus moet richten op Libië.

Kaddafi
De Libische autoriteiten, of wat daar nog van overbleef na de val van Kaddafi, zeggen dat het slechts een kwestie van tijd is voordat IS nog meer olievelden nabij Sirte zal veroveren waarmee aanslagen in Europa en het Midden-Oosten gefinancierd kunnen worden.

Quote

Ze willen hun strijd uiteindelijk verleggen naar Rome

Ismail Shoukry, hoofd van een militaire inlichtingendienst in het Midden-Oosten

,,Ze hebben hun intenties duidelijk gemaakt,'' zegt Ismail Shoukry tegen The Wall Street Journal. Shoukry staat aan het hoofd van een militaire inlichtingendienst in het Midden-Oosten. ,,Ze willen hun strijd uiteindelijk verleggen naar Rome.'' IS wil de geografische ligging van Libië uitbuiten om de Europese economie en beveiliging te ontwrichten. Bijna 85 procent van de Libische ruwe olie werd in 2014 naar Europa geëxporteerd met Italië als grootste afnemer. Ook de helft van de gasproductie is bestemd voor Italië.

Mini-Schengen
Een mini-Schengen is dan ook hard nodig, zo zei Dijsselbloem afgelopen vrijdag. Onderdeel van het plan is behalve het instellen van paspoortcontroles aan de buitengrenzen van het nieuwe gebied ook de oprichting van kampen waar vluchtelingen worden opgevangen die verder naar Nederland, België of Duitsland willen.