Volledig scherm
Een bloemenzee na de aanslag op de Ramblas. © EPA

'IS wilde Eiffeltoren opblazen'

De aanslag op de Ramblas in Barcelona vorig jaar zou een 'noodgreep' van IS zijn geweest. De Eiffeltoren was toen het echte doel van de groep.

Dat concluderen twee Spaanse onderzoekers. Volgens hen was de bloedige aanslag op de Ramblas, waarbij een terrorist met een bestelbus inreed op voetgangers en 16 mensen doodde en 140 anderen verwondde, mogelijk een geïmproviseerde actie. Dezelfde terroristen waren namelijk bezig met de voorbereiding van een veel grotere aanslag. Het echte doel zou de Eiffeltoren in Parijs zijn geweest of anders de kathedraal Sagrada Familia in Barcelona.

De terroristen moesten echter hun plannen wijzigen nadat hun bommenfabriek in het Spaanse Alcanar door een ongeluk was geëxplodeerd. Daarbij kwamen twee van de tien leden van de terreurcel van IS om het leven.

Een en ander staat in een woensdag gepresenteerde studie naar de aanslag van vorig jaar door Fernando Reinares en Carola Garcia-Calvo, twee onderzoekers naar terrorisme van het Elcano Instituut in Madrid. Beiden concluderen dat er zeer veel aanwijzingen zijn dat de groep uit Alcanar ver was gevorderd met voorbereidingen voor een andere en wereldschokkende aanslag.

Volledig scherm
De witte bestelbus wordt na de aanslag afgevoerd door de Spaanse politie. © AFP

Op 17 en 18 augustus werd Barcelona en omgeving getroffen door een reeks aanslagen. Tegen vijven trok een witte bestelwagen een dodelijk spoor over de drukke Ramblas en bij een tweede aanval raakten twee politiemannen gewond toen een witte auto op hen inreed. De volgende dag werden vijf terroristen met valse bomgordels neergeschoten door de politie toen ze op voetgangers inreden. Hierbij vielen zeven gewonden.

Planning

Dat alles lag niet in de planning en was ingegeven door paniek bij de terroristen die wisten dat de Spaanse politie ze op het spoor was, aldus de Spaanse onderzoekers. De terroristen zouden zijn overgeschakeld op plan B toen op woensdag 16 augustus de boel de lucht invloog in Alcanar. Na de ontploffing in een woning die als schuiladres en bommenfabriek diende werden de stoffelijke overschotten van twee terroristen gevonden. Eén van hen was Abdelbaki Es Satty, de imam die wordt gezien als leider en inspirator van de groep.

Volledig scherm
De Eiffeltoren wordt sinds de aanslag in Barcelona extra streng bewaakt. © AFP

In de puinhopen werden ook veel documenten en genoeg materiaal gevonden om bommen te maken van 250 kilo. In een vergelijking die wordt gemaakt in The New York Times staat dat de explosieven die werden gebruikt bij de aanslagen op Zaventem in 2016 – 32 doden en 320 gewonden – en Parijs 2015 – 130 doden en 600 gewonden – minder dan een tiende aan explosief bevatte dan waar de groep uit Alcanar mee aan de slag wilde gaan. Uit aangetroffen video’s die de terroristen zelf maakten en andere verkenningen zou blijken dat de Eiffeltoren het hoofddoel was. Daarnaast waren de Sagrada Familia en Nou Camp, het stadion van FC Barcelona in beeld.

De informatie werd onmiddellijk gedeeld met de Franse autoriteiten. Dat zou hebben geleid tot het besluit een muur van kogelwerend glas te bouwen rond de Eiffeltoren. Deze moet toeristen bescherming bieden tegen mogelijke aanslagen.

Correspondent Edwin Winkels was in Barcelona na de aanslag. Hij vertelt in onderstaande video hoe hij die tijd heeft beleefd.