Johnson vraagt EU om uitstel, maar vindt dat zelf een ‘vergissing’

VIDEOHet wordt verlengen. De Britse premier Johnson kreeg gistermiddag net niet genoeg stemmen om zijn brexit-deal gisteren al door het parlement te krijgen. Hij werd daardoor gedwongen de EU om uitstel te vragen, maar weigerde die brief zelf te ondertekenen. Mogelijk legt Johson de deal morgen weer voor aan het Britse parlement. Maar of hij dan genoeg steun krijgt?   

Het zogenoemde Letwin-amendement kreeg de steun van 322 Lagerhuisleden. 306 van de parlementariërs stemden tegen het voorstel. Dat verandert de tekst van de motie waarin de regering vraagt om goedkeuring voor de deal. In het amendement staat dat het Lagerhuis pas definitieve goedkeuring geeft aan de brexitdeal als de bijbehorende wetgeving is goedgekeurd door het parlement.

Johnson haalt daardoor de deadline niet die het parlement hem heeft opgelegd. Hij kreeg eerder tot deze zaterdag de tijd om parlementaire goedkeuring te krijgen voor zijn brexitdeal of een Brits vertrek uit de EU zonder deal, anders moest hij uitstel van de brexitdeadline vragen. Het parlement heeft nu echter de motie herschreven waarmee de regering aan die eis wilde voldoen.

Drie brieven, één ongetekend

Quote

Ik zal niet met de EU onderhande­len over uitstel (van de brexit) en daar verplicht de wet me ook niet toe

Boris Johnson

Johnson houdt echter vast aan een Brits vertrek uit de EU op 31 oktober. ,,Ik zal niet met de EU onderhandelen over uitstel (van de brexit) en daar verplicht de wet me ook niet toe”, zei hij strijdlustig na de stemming. ,,Ik zal onze vrienden en collega’s in de EU precies vertellen wat ik iedereen in mijn 88 dagen als premier op het hart heb gedrukt. Dat verder uitstel slecht is voor dit land, slecht voor de Europese Unie en slecht voor de democratie.’’

Het was onduidelijk of Johnson bedoelt dat hij de wet wil negeren door geen uitstel te vragen. Later op de avond bleek uit een reactie van EU-president Donald Tusk dat het uitstelverzoek toch naar de EU is gestuurd. ,,Ik zal nu de consultatie beginnen met de EU-leiders over hoe daarop te reageren’’, aldus Tusk, die niet onthult voor hoe lang Johnson uitstel vraagt.

Volgens Britse bronnen heeft Johnson de brief niet persoonlijk ondertekend. Het is een fotokopie van de wet waarin de premier wordt verplicht uitstel te vragen. Daarnaast zou hij twee andere brieven hebben bijgevoegd. In een ervan schrijft hij dat verder uitstel verlenen in zijn opvatting een vergissing zou zijn. Die brief heeft hij wel persoonlijk ondertekend. De andere brief is van de Britse EU-ambassadeur in Brussel, sir Tim Barrow, die toelicht dat Johnsons uitstelverzoek wettelijk vereist is.

Volledig scherm
© REUTERS

De Europese Commissie eist onderwijl duidelijkheid over de stappen die Londen zal nemen. ‘De Europese Commissie neemt kennis van de stemming in het Lagerhuis over het zogenaamde Letwin-amendement, wat betekent dat het terugtrekkingsakkoord vandaag niet ter stemming wordt voorgelegd. Het is aan de Britse regering ons zo snel mogelijk in te lichten over de volgende stappen’, aldus een tweet van de woordvoerster van het dagelijks EU-bestuur.

De premier heeft steeds gezegd niets te voelen voor uitstel van de brexit. Als hij toch vraagt om een nieuwe deadline, moeten de EU-lidstaten daar ook nog mee instemmen. Voorstanders van het Letwin-amendement betogen dat een brexit op 31 oktober nog steeds mogelijk is als de benodigde wetgeving op tijd is geïmplementeerd.

Minister Wopke Hoekstra (Financiën) spreekt van een ‘gebed zonder einde’. ,,We zullen het moeten afwachten”, verzucht hij. De bewindsman heeft ‘liever geen brexit’, maar omdat de Britten er zelf toe hebben besloten, is het eigenlijk minder relevant wat hij ervan vindt, zei hij. Hij had ze er wel heel graag ‘bij gehouden’.

Premier Rutte heeft vanavond nog contact gehad met Johnson en hem ‘succes gewenst’. ,,We hebben afgesproken nauw contact te houden. 

Verzekering

Letwin, die eerder uit de Conservatieve fractie is gezet, steunt de deal van Johnson. Hij zegt dat zijn amendement is bedoeld als ‘verzekering’ om een brexit zonder deal te voorkomen als iets misgaat bij de implementatie van de overeenkomst met de EU. Het parlement heeft daar maar weinig tijd voor, omdat de brexit al over twaalf dagen moet plaatsvinden.

Boris Johnson moet nog even geduld hebben. In principe kan hij volgende week zijn deal door het parlement krijgen. Daarvoor zijn nog wel onderhandelingen nodig met Lagerhuisleden.

De hele nacht zijn in achterkamertjes onderhandelingen gevoerd om twijfelende afgevaardigden over de streep te trekken. In de praktijk betekent dat doorgaans een soort koehandel om in ruil voor een stem voor de regering wat overheidsinvesteringen binnen te halen voor het district van de afgevaardigde.

Verslaggever Bob van Huët geeft uitleg over de haalbaarheid van het nieuwe Brexit-principe-akkoord. Bekijk hier de video: