Volledig scherm
© SNP

Kabinet akkoord met nieuw onderzoek Indië

Er komt een breed onafhankelijk onderzoek naar de bloedige dekolonisatie van Nederlands-Indië tussen 1945 en 1949. ,,Het is belangrijk dat we in de spiegel van onze eigen geschiedenis durven te kijken'', zei minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken).

Aanleiding is een recent boek over die onafhankelijkheidsstrijd, die aan vele tienduizenden mensen het leven kostte. Uit het werk van de Zwitsers-Nederlandse historicus Rémy Limpach blijkt dat de Nederlandse krijgsmacht toen structureel extreem geweld heeft gebruikt.

De aanhoudende publicaties over deze periode en de rechtszaken ,,markeren een blijvende worsteling met dit verleden'', aldus het kabinet in een brief aan de Kamer. ,,Een onderzoek stelt ons in staat om deze periode beter te duiden, vragen te beantwoorden en lessen uit het verleden toe te passen in het huidige en toekomstige beleid.''

Premier Mark Rutte benadrukte dat het om waarheidsvinding gaat en dat ,,we nergens met vingers gaan wijzen''. Veteranen worden bij het onderzoek betrokken. Er is met Indonesië over het nieuwe onderzoek gesproken zodat de onderzoekers overal terecht kunnen, aldus Rutte.

Grootste militaire operatie
De strijd tussen 1945 en 1949 was toen de grootste militaire operatie in de Nederlandse geschiedenis. Er wordt tot dusver steeds gesproken over politionele acties en excessen als het over de Nederlandse inzet gaat. Behalve het militaire optreden zullen ook de politiek, justitie en bestuur onder de loep worden genomen in het onderzoek. Ook geweld van Indonesische kant zal worden meegenomen, net als de eerste periode na de onafhankelijkheid.

Het onderzoek zal worden uitgevoerd door Koninklijk Instituut voor Taal-, Land en Volkenkunde (KITLV), het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) en het Nederlands Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (NIOD). De verwachting is dat het vier tot zes jaren gaat duren en rond de 3 miljoen euro gaat kosten. De drie instituten pleitten in 2012 ook al voor een onderzoek, maar daar werd toen geen gehoor aan gegeven.