Thomas Kemmerich tijdens zijn toespraak na de verkiezing tot premier van de deelstaat Thüringen, woensdag.
Volledig scherm
Thomas Kemmerich tijdens zijn toespraak na de verkiezing tot premier van de deelstaat Thüringen, woensdag. © REUTERS

Kersverse Duitse deelstaat-premier stapt op om ‘fascistendeal’ én stort alle verdiensten terug

Drie dagen na zijn verkiezing tot premier van de Duitse deelstaat Thüringen heeft Thomas Kemmerich (FDP) zijn ontslag ingediend. Zijn vertrek volgt op crisisoverleg van de grote coalitie van christen- en sociaaldemocraten in Berlijn. Dit vanwege de manier waarop de liberaal verkozen werd: met één stem verschil dankzij de steun van AfD-leider Björn Höcke himself die van een Duitse rechter gewoon fascist genoemd mag worden.   

De kersverse premier van de deelstaat Thüringen, in het midden van Duitsland, maakte zijn vertrek vanmiddag wereldkundig op Twitter. ‘Ik heb zojuist met onmiddellijke ingang mijn ontslag ingediend als minister-president  van de vrijstaat Thüringen. Ik zal alle verdiensten die voortvloeien uit dat ambt en uit dat van waarnemend minister-president terugstorten in de staatskas’, schreef de liberaal om vanmiddag. Hij is waarnemend premier zolang er geen opvolger is benoemd maar is niet bevoegd om als zodanig (rechts)handelingen te verrichten.    

De zin over het terugstorten is opmerkelijk en houdt ongetwijfeld verband met de kritiek die Kemmerich de afgelopen dagen kreeg. Daarin werd hij niet alleen neergezet als ‘verrader’ door het aanvaarden van het premierschap met gedoogsteun van de AfD maar ook als ‘graaier’. Duitse media rekenden uit dat het kortstondige premierschap - Kemmerich kondigde 24 uur en 31 minuten na zijn verkiezing al aan zijn ambt ter beschikking te zullen stellen - hem minstens 93.000 euro zou opleveren. 

Het bedrag was een optelsom van het basissalaris van 16.617,74 euro bruto per maand, een compensatie van 766 euro en een gezinstoelage van 153 euro. De minimale looptijd bedraagt zes maanden, waarbij het salaris en de gezinstoelage in de eerste drie maanden volledig worden toegekend en de rest van de looptijd voor de helft. Dat komt neer op ruim 50.000 euro in de eerste drie maanden en nog eens ruim 25.000 euro voor de maanden vier tot zes. Het salaris voor de volledige maand februari erbij opgeteld, levert een totaalbedrag op van ruim 93.000 euro . ,,En dat voor een officiële ambtstermijn van slechts 24 uur’’, luidde het.  

GroKo

In tegenstelling tot zijn vertrek-mededeling van donderdag bleef Kemmerich tot vanmiddag premier. De politieke druk uit Berlijn, waar de Duitse regering vanmorgen een crisisberaad hield, deed hem volgens Duitse media zwichten. De ‘GroKo” zoals de grote coalitie van christen- en sociaaldemocraten wordt genoemd, riep de deelstaat ook op om zo snel mogelijk nieuwe verkiezingen uit te schrijven. 

Dankzij de stem van AfD-leider won Kemmerich woensdag in de derde verkiezingsronde van de zittende socialistische premier en gedoodverfde winnaar Bodo Ramelow (Die Linke). Naast de stem van de extreemrechtse Höcke, kreeg de liberaal de steun van zijn FDP-fractie en de regionale CDU. Dit tot ontsteltenis van de partijleiding in Berlijn. Op samenwerking met de AfD rust binnen de gevestigde partijen in Duitsland een taboe.

Merkel

Bondskanselier Merkel noemde de steun van de regionale fractie ‘onvergeeflijk’ en ‘een breuk met de basisovertuigingen’ van de partij. ,,Dit resultaat moet worden teruggedraaid’’, reageerde de bondskanselier vanuit Zuid-Afrika waar ze op staatsbezoek was.

Naar aanleiding van de politieke storm over de ‘fascistendeal’ van FDP en CDU in Thüringen vertrekt ook de speciale gezant voor het oosten van Duitsland Christian Hirte (CDU). Hij stak zijn enthousiasme over het dwarsbomen van de nieuwe ‘RoodRoodGroene’ (linkse) regering-Ramelow in de deelstaat niet onder stoelen en banken en feliciteerde Kemmerich op Twitter. ‘Bondskanselier Merkel heeft me meegedeeld dat ik geen regeringscommissaris voor de nieuwe deelstaten meer kan zijn. Naar aanleiding van die mededeling heb ik mijn ontslag gevraagd’, twitterde Hirte vanmorgen.  

Protest

Honderden mensen protesteerden in het begin van de middag op het veld voor de Rijksdag en de kanselarij in Berlijn tegen de verkiezing van Thomas Kemmerich (FDP). Dit onder het motto: “Geen stap naar rechts - niet met ons”. Ze droegen spandoeken en borden met teksten zoals “Schaam jullie”, “Geen pact met nazi’s”, “Geen samenwerking met de AFD”, “Nooit meer fascisme” en “Het is gebeurd en kan dus opnieuw gebeuren”. 

Bondskanselier Angela Merkel (tweede van links) en Ralph Brinkhaus (derde van links), leider van de parlementaire groep van de conservatieve CDU/CSU verlaten de kanselarij in Berlijn na het crisisberaad.
Volledig scherm
Bondskanselier Angela Merkel (tweede van links) en Ralph Brinkhaus (derde van links), leider van de parlementaire groep van de conservatieve CDU/CSU verlaten de kanselarij in Berlijn na het crisisberaad. © AFP