Volledig scherm
Beeld van de Melkweg en aanpalende sterrenstelsels, gebaseerd op het meten van 1,7 miljard sterren door kunstmaan Gaia. © AP

Kunstmaan Gaia opent schatkamer voor astronomen

Voor astronomen gaat een schatkamer open: de nieuwe, tweede 3D-kaart van ons Melkwegstelsel is sinds vandaag beschikbaar. Met data van de Europese kunstmaan Gaia, verzameld in een periode van 22 maanden, zijn een onwaarschijnlijk aantal sterren in kaart gebracht: 1.692.919.135! Met hun exacte positie en helderheid aan de hemel. 

De nieuwe kaart van het melkwegstelsel onthult nog meer: de kleur van 1,38 miljard sterren, de snelheid waarmee ruim 7 miljoen sterren van ons af of naar ons toe bewegen, de oppervlaktetemperatuur van meer dan 161 miljoen sterren, en – dichter bij huis – de positie van meer dan 14.000 objecten in ons zonnestelsel, vooral planetoïden.

Unieke missie

De missie van Gaia is uniek, omdat ze alle gebieden van de astrofysica beslaat: van planeten, sterren en sterrenstelsels tot kosmologie. Gaia meet onder meer hoe objecten door de ruimte heen bewegen. Dat is een uitdaging doordat deze objecten van grote afstand bezien maar heel klein zijn. Gaia heeft de gevoeligheid om zelfs de groei van een mensenhaar te meten op de maan.

De data van de satelliet kunnen veel geheimen van onze Melkweg prijsgeven. Zo zag de Nederlandse wetenschapper Amina Helmi (Kapteyn Instituut Rijksuniversiteit Groningen) ‘een volstrekt nieuw detail, dat sommige bolvormige sterrenhopen rond de Melkweg in groepjes bewegen’. Anthony Brown, voorzitter van Gaia’s Data Processing and Analysis Consortium (DPAC) was aanwezig bij de officiële opening van het nieuwe archief. ,,Astronomen kunnen hiermee nieuwe wetenschap bedrijven, dingen ontdekken waar we nog niets van weten. Dat is het revolutionaire aan deze ontdekkingsmachine. Deze dataset is zo rijk, hier gaan we nog jarenlang uit putten’’, aldus Brown.