Volledig scherm
PREMIUM
AD-columniste Fidan Ekiz © Joost Hoving

Louter verliezers door referendum

ColumnAD-columniste Fidan Ekiz vindt dat er alleen maar verliezers zijn door de winst van het pro-Erdogan-kamp bij het Turkse referendum.

Quote

Zolang er nog mensen zijn die de moed hebben om te blijven vechten voor waarin ze geloven, is er hoop en kan alles wat is verloren ooit misschien weer tot leven worden gewekt

Fidan Ekiz

Getoeter buiten. In Rotterdam-Zuid zijn Erdogan-aanhangers al vroeg begonnen met het vieren van een overwinning van het ja-kamp. 

Met ingehouden adem wacht ik op de uitslag van het Turks referendum. Op sociale media volg ik bevriende journalisten in Turkije die hun landgenoten oproepen, bijna smeken, om ‘nee’ te stemmen: ‘laat ons alsjeblieft niet in de steek’. Het zijn de laatste stuiptrekkingen van een stervende democratie. Die avond, rond negen uur lokale tijd, blaast die democratie haar laatste adem uit. Een krappe meerderheid in Turkije heeft ingestemd met de grondwetswijziging die het land hoogstwaarschijnlijk in een dictatuur zal storten.

In het jaar dat Erdogan aan de macht kwam, woonde ik als correspondent in Istanbul. Turkije klom toen net uit een diepe economische crisis. Jaren van politieke instabiliteit, corruptie en schrijnende maatschappelijke ongelijkheid hadden in de Turkse samenleving diepe sporen getrokken. De onvrede was groot en wijdverspreid. Met de verkiezing van Erdogan in 2002 straften de Turken de seculiere machthebbers af onder wier gezag het land economisch en politiek was vastgelopen. De vrome, achtergestelde Turken, een meerderheid in het Anatolische binnenland, waartoe ook Erdogan zich rekent, zouden niet langer genegeerd worden door de seculiere elite, bezwoer Erdogan.

Erdogan had de ideale bruggenbouwer tussen Oost en West kunnen zijn. Een noodzakelijke link naar de islamitische wereld. In zijn eerste jaren als premier zette hij nog de luiken van het al zo lang naar binnen gekeerde Turkije wagenwijd open naar het Westen. Hij wilde snel hervormingen doorvoeren en zo voldoen aan de voorwaarden van de EU. Maar de paranoïde president, die in 2004 nota bene werd uitgeroepen tot Europeaan van het jaar, raakte klem tussen de conservatieve nationalisten, Brussel en de eigen religieuze achterban. Erdogan trok zich steeds verder terug op zijn nationaal-islamistische agenda en gleed zienderogen af.