Volledig scherm
TU © AD

Luchtoorlog teistert Syrië

De oorlog in Syrië is niet voorbij met de val van Islamitische Staat. In de lucht komt het nu tot confrontaties tussen Russen, Amerikanen, Israëliërs, Iraniërs, Turken en Koerden.

De terreurbeweging Islamitische Staat loopt op haar laatste benen in Syrië. Het kalifaat bleek een illusie. Hetzelfde geldt voor de gematigde Syrische oppositie die dacht een einde te maken aan het schrikbewind van president Bashar al-Assad. De rebellen zijn de baas in strookjes land die zelfs bij elkaar opgeteld maar een fractie van het Syrische grondgebied beslaan.

Reden om te hopen dat de oorlog in Syrië zich na zeven jaar vechten nu naar een ontknoping zal slepen. Maar het omgekeerde lijkt het geval. Een nieuwe fase is ingegaan waarin mondiale- en regionale rivalen elkaar rechtstreeks bestrijden. Het gaat om zeggenschap in een bepaalde regio. De oorlog kan zo nog jaren duren, denken veel specialisten. Drie grote conflicten worden nu openlijk uitgevochten in de lucht boven Syrië. Volgens de internationale denktank, het in New York gevestigde, Soufan Center "wordt de burgeroorlog met de week erger en steeds gecompliceerder door inmenging van buitenlandse partijen. Daardoor ontstaat een perfecte storm voor (nog meer) chaos en lijden in Syrië." 

Rusland en Verenigde Staten 

Het eerste is dat tussen de supermachten Rusland en de Verenigde Staten. Gisteren werd bekend dat de Amerikaanse luchtmacht bij een bombardement - ter bescherming van Koerdische stellingen in de olierijke provincie Deir Ezzor - mogelijk wel 200 'Russische' soldaten heeft gedood. Naar verluidt waren het grotendeels huurlingen en veteranen uit de Oekraïense oorlog. Amerikaanse media spreken van het dodelijkste treffen tussen Russen en Amerikanen sinds het einde van de Koude Oorlog. 

Wat er precies is gebeurd, is onduidelijk, maar wel is opvallend dat de Russen de zaak vooralsnog niet hoog opspelen. Volgens Amerikaanse media waren de soldaten huurlingen met de Russische nationaliteit maar in dienst van de organisatie Wagner. Dit is het Russische, paramilitaire, antwoord op de vroegere Amerikaanse huurlingenorganisatie Blackwater (het tegenwoordige Academi). Wagener zou zijn ingehuurd om door Koerden beheerste oliebronnen te heroveren. Ondertussen bombarderen Russische en Syrische vliegtuigen op grote schaal de door rebellen verdedigde enclaves in oostelijk Ghouta en Idlib waarbij de afgelopen weken honderden burgers zouden zijn omgekomen. Er zijn ook weer nieuwe verdenkingen dat het Syrische leger giftig chlorine gebruikt.  

Confrontatie boven Syrië

Terwijl Russische en Amerikaanse vliegtuigen hun best doen om een directe confrontatie te voorkomen, zijn twee andere partijen elkaar nu voor het eerst rechtstreeks in de haren gevlogen. Israëlische vliegtuigen vielen vorige week een Iraanse dronebasis aan bij Palmyra, in het hart van Syrië. Een Israëlische F-16 werd later neergehaald door Syrische luchtafweer. Israël en Iran zijn gezworen vijanden, maar aarzelen nu dus niet meer de rechtstreekse confrontatie aan te gaan boven Syrië. Israël kondigde gisteren nieuwe actie in Syrië aan tegen door Iran gesteunde strijdgroepen die vaak ook Iraanse militairen bevatten.

In het luchtruim woedt nog een derde slag, die tussen Turken en Koerden. Na Turkse bombardementen op de regio Afrin schoten de Koerden een Turkse helikopter neer. Voeg daarbij ook nog de gevechten op de grond tussen door de Verenigde Staten gesteunde Koerdische milities en door Iran en Rusland gesteunde islamitische strijdgroepen en de toch al gecompliceerde oorlog in Syrië wordt nog ingewikkelder. Tien dagen geleden werd een Russisch gevechtsvliegtuig neergehaald bij de stad Idlib door al-Qaeda-militanten neergehaald. De piloot sprong eruit met zijn parachute maar werd op de grond gedood. 

Maar meest zorgwekkend is de rechtstreekse confrontatie tussen Russen en Amerikanen. De Amerikaanse nieuwsorganisatie Bloomberg meldt dat volgens Russische bronnen momenteel nog eens tientallen gewonde Russen worden verpleegd in ziekenhuizen in Moskou en Sint-Petersburg.