Volledig scherm
Van wijlen moellah Omar zijn nauwelijks foto's. Het Amerikaanse Nationale Centrum voor Contraterrorisme gebruikte jarenlang dit beeld van de Talibanleider die in 2013 overleed aan tbc. Omar, die zijn linkeroog verloor bij een raketbeschieting, is altijd uit handen gebleven van inlichtingendiensten. © REUTERS

Mysterie Taliban-leider eindelijk ontsluierd

Vanaf de inval in Afghanistan in 2001 verdween Talibanleider moellah Omar van de radar. De wereld weet alleen dat hij in 2013 is overleden. De Nederlandse journaliste Bette Dam is er als eerste in geslaagd om de blanco levensjaren van Omar in te vullen.

Volledig scherm
Bette Dam. © Pim Ras Fotografie

Samen met al-Qaedaleider Osama bin Laden stond moellah Omar te boek als gevaarlijkste terrorist ter wereld. Maar wat met Bin Laden wel lukte – hem opsporen en liquideren - is inlichtingendiensten, voorop die van Amerika, nooit gelukt met Omar. Na de inval in Afghanistan in oktober 2001, in reactie op de terreuraanslagen in New York en Washington, wist niemand meer waar de Talibanleider was gebleven.

Het gonsde wel van de speculaties: hij zou in de strijd zijn overleden, hij zou zich schuil houden in buurland Pakistan. Omdat de zoektocht niets opleverde, werd zelfs aan zijn bestaan getwijfeld. De paar foto’s die van hem bestonden, waren ook al zo vaag. Ook de Taliban zwegen in alle talen over moellah Omar. Tot 2015. Toen maakte de beweging bekend dat hij twee jaar eerder was overleden. Details bleven uit.

Dit hiaat zat Bette Dam (1979) niet lekker. De Nederlandse journaliste, uitgegroeid tot een internationaal erkende Afghanistanexpert, had het script van haar jongste boek Op zoek naar de vijand vorig jaar zomer ingeleverd. Maar eigenlijk was het niet af. Het laatste hoofdstuk ontbrak, over het leven van moellah Omar ná zijn verdwijning uit Kandahar in 2001. ,,Ik besloot nog een keer terug te gaan naar Afghanistan’’, aldus Bette Dam. 

Legerbasis

Quote

Bij een huiszoe­king van Amerikaan­se militairen werd zijn verborgen kamer niet ontdekt

Bette Dam

Na een gedurfde tocht naar het hartgebied van de Taliban, de gevaarlijke provincie Zabul in zuid-Afghanistan, en gesprekken in de hoofdstad Kaboel leidt een ultieme poging tot succes. ,,Moellah Omar leefde na 2001 erg op zichzelf, vooral binnen vier muren. Hij was een man zonder veel wensen en ambities, had slechts om de paar maanden per koerier contact met de nieuwe leiders. 

,,Moellah Omar woonde op een uur wandelen van een legerbasis. Bij een huiszoeking van Amerikaanse militairen werd zijn verborgen kamer niet ontdekt’’, zegt Bette Dam over het laatste, uiterst boeiende hoofdstuk van haar boek. Uiteindelijk overleed hij op 23 april 2013 aan tbc. Zonder testament en instructies. Hij kreeg in het diepste geheim een onopvallend graf.

  1. ‘We ruzieden, ze sloeg de deur dicht en vertrok’: broer Emanuela (15) vertelt over mysterieuze verdwijning

    ‘We ruzieden, ze sloeg de deur dicht en vertrok’: broer Emanuela (15) vertelt over mysterieu­ze verdwij­ning

    Een vermist 15-jarig meisje, lege graven en tal van duistere theorieën: wat leest als een boek van Dan Brown, is in werkelijkheid de mysterieuze verdwijning van de 15-jarige Emanuela Orlandi. Het meisje verdween 36 jaar geleden, en haar familie zoekt nog steeds. ,,Ik kan niet accepteren dat er al die jaren mensen waren die weten wat er is gebeurd”, vertelt de broer van Emanuela aan de Britse krant The Guardian.