Volledig scherm
Met jaarlijks ruim 13 miljoen auto's, 24 rijen verkeer en 18.000 voetgangers is de grenspost San Ysidro de drukste landgrensovergang van de VS. Honderden douane- en grensbewakingsfunctionarissen gebruiken geavanceerde technologie voor het uitvoeren van risicobeheer. © REUTERS

Nederlandse (35) week lang in cel VS door administratieve fout visum

Een Nederlandse toeriste heeft de schrik van haar leven gekregen toen de Amerikaanse douane haar vorige week arresteerde en opsloot na een bezoek aan buurland Mexico. Dit omdat het visum van de 35-jarige vrouw uit Leusden volgens hen niet in orde was. ,,Ze is door de strengere regels van de regering-Trump een week lang ten onrechte als crimineel behandeld", zegt haar zus verbolgen tegen deze krant. 

Ze kaart de zaak aan namens haar zus. Die is sinds vrijdagavond terug in Nederland maar liep geestelijk zo'n klap op dat ze ons nog niet te woord kan staan. We vermelden haar naam niet om te voorkomen dat ze wordt bedolven onder interviewverzoeken en mentaal nog meer schade oploopt.

De Leusdense werd op vrijdag 28 september gearresteerd toen ze vanuit het Mexicaanse Tijuana (ten zuiden van San Diego) de Amerikaanse grens overstak. 'U bent illegaal in het land', zeiden de douaniers van de grenspost San Ysidro doodleuk nadat ze het visum van de vrouw hadden aangemerkt als 'ongeldig'. 

Buiten kantoortijd

De Nederlandse belandde tot haar ontsteltenis in een cel met elf andere vrouwen. De omstandigheden waren mensonwaardig en slapen onmogelijk doordat het licht continu aan was, zo vertelde ze haar zus in het ene telefoontje dat ze pas veel later mocht plegen.  

,,Ze was hoorbaar overstuur", zegt haar zus terugblikkend. ,,Wij belden meteen het 24/7 contactcenter van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag maar dat kon ons niet helpen. Het was al na 17.00 uur en we kregen te horen dat de zaak maar moest wachten tot maandag. Er kon volgens de ambtenaar van dienst geen actie worden ondernomen omdat het geen noodgeval was."

Quote

Er kon volgens de ambtenaar van dienst geen actie worden ondernomen omdat het geen noodgeval was

Zus van de Leusdense vrouw

Op zondag 30 september belde de familie opnieuw naar het 24/7 centrum in Den Haag. ,,We vertelden dat mijn zus al twee dagen in de cel zat onder mensonwaardige omstandigheden en het advies had gekregen om te bellen met de Nederlandse ambassade in Washington maar dat niet kon omdat ze slechts één telefoontje mocht plegen. Als enige reactie kregen we te horen: mevrouw u mag morgen terugbellen", verzucht de zus.

Vriendennetwerk

Omdat de vrouw uit Leusden geruime tijd in de Verenigde Staten heeft gewoond, besloot de familie haar vriendennetwerk in te schakelen. Dat kwam de volgende dag met nog veel verontrustender nieuws: volgens een oud-sheriff kon de situatie wel zes tot acht weken duren en zou ze overgebracht worden naar de gevangenis in Osay Mesa, een immigratiedetentiecentrum in San Diego. Dit met het oog op haar uitzetting uit de Verenigde Staten.  

Voor de familie aanleiding om nog intensiever te bellen met het Nederlandse consulaat in San Francisco en ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag. Dat belde dinsdag terug. ,,Ik gaf aan dat het niet goed ging, maar kreeg te horen dat het ministerie en ook de Nederlandse diplomatieke vertegenwoordigingen in de Verenigde Staten niks konden doen aan het Amerikaanse beleid."

Studentenvisum 

Dankzij druk van het vriendennetwerk, werd de vrouw uiteindelijk vrijdag vrijgelaten. Ze stapte meteen op het vliegtuig naar IJsland en vloog van daaruit naar Nederland. Ze werd volgens haar zus het slachtoffer van een fout van de Amerikaanse douane. ,,Die zette eerder dit jaar een kruisje op haar studentenvisum dat vijf jaar geldig was. Dat had nooit gemogen want daardoor werd ze uit het systeem verwijderd, zo bleek vorige week." 

De regering-Trump voerde aan de grens met Mexico strengere controles in om drugs- en mensensmokkel en andere grensoverschrijdende criminaliteit in te dammen. ,,Er zitten honderden migranten onschuldig in de cel. Mijn zus beloofde de elf meiden in haar cel om dit onrecht aan te kaarten." 

Administratieve fout

Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken werd de vrouw vastgezet door een administratieve fout bij de douane. Als gevolg daarvan verbleef de Nederlandse illegaal in de Verenigde Staten. Het ministerie bevestigt dat er in het begin van de zaak veel gaande was maar herkent zich niet in het door de zus van de vrouw geschetste beeld. 

,,Verschillende familieleden hebben ons na de arrestatie en opsluiting van gebeld. Begrijpelijk omdat ze ongerust waren maar als ministerie werken we in dit soort zaken omwille van de effectiviteit met slechts één contactpersoon", zegt woordvoerster Willemien Veldman. ,,Vanaf het moment dat die contactpersoon er was, is er heel constructief en prettig samengewerkt."

Quote

Als ministerie werken we omwille van de effectivi­teit in dit soort zaken met slechts één contactper­soon.

Willemien Veldman, Woordvoerster ministerie van Buitenlandse Zaken

Buitenlandse Zaken bevestigt dat de familie in het weekend een paar keer contact heeft gehad met het 24/7 contactcenter in Den Haag maar denkt niet dat daar letterlijk is gezegd 'bel morgen maar terug'. 

Veldman: ,,Het contactcenter komt in het weekend in actie bij een overlijden of andere noodgevallen in het buitenland zoals ziekenhuisopname of verlies van een paspoort. Deze zaak was een kwestie van contact leggen met de familie. Hoe vervelend haar situatie ook was, het ging niet om een noodgeval. Bovendien kan de Nederlandse ambassade of een consulaat-generaal iemand niet vrij krijgen."

Visumproblemen

Het ministerie vindt het 'hartstikke vervelend' dat de Leusdense vrouw werd aangemerkt als illegaal maar wordt naar eigen zeggen vaker geconfronteerd met Nederlanders met visumproblemen in het buitenland. ,,Elk land gaat daar anders mee om. In de Verenigde Staten is dit blijkbaar een van de mogelijkheden. Wij raden Nederlanders die naar het buitenland gaan daarom aan om van tevoren goed uit te zoeken welk visum ze moeten aanvragen en onze reisadviezen te bekijken. Want eenmaal ter plaatse val je onder de regelgeving van het bewuste land", aldus de zegsvrouwe.