Volledig scherm
Een lasser aan het werk © Carlo ter Ellen DTCT

Nederlandse bedrijven reageren ontsteld: 'We wisten niets van slavernij bij productie schepen'

Grote Nederlandse bedrijven als Boskalis en Koninklijke Bodewes hebben schepen in gebruik die gebouwd zijn door Noord-Koreaanse slaven. Dat stellen onderzoekers van de Universiteit van Leiden in een rapport dat vandaag uitkomt. De grote bedrijven laten hun schepen ontwikkelen in Polen, waar Noord-Koreaanse lassers worden ingezet die onder schrijnende omstandigheden moeten werken. De bedrijven hebben ontsteld gereageerd op de berichtgeving.

Volledig scherm
Remco Breuker, Korea-deskundige. © Rink Hof

De misstanden vinden volgens het rapport onder andere plaats op de Partner Shipyard in Szczecin, Polen. Dat bedrijf bouwt zo'n acht schepen per jaar, waarvan het grootste deel bestemd is voor de Nederlandse markt. En het zijn niet de minste bedrijven die genoemd worden in het onderzoek wat geleid wordt door hoogleraar Koreastudies Remco Breuker.  ,,We hebben aangetoond dat in het productieproces van de schepen die deze Nederlandse bedrijven hebben afgenomen, Noord-Koreaanse slaven zijn gebruikt", zei hij vanochtend op BNR Nieuwsradio. ,,Maar of bedrijven daar van wisten, moet je aan de bedrijven zelf vragen." 

De ceo van Boskalis, Peter Berdowski, heeft naar aanleiding van de bevindingen van de Leidse onderzoekers verklaard geen weet te hebben van de inzet van Noord-Koreanen bij de bouw van hun schepen in Polen. Dit terwijl zij de bouw van de eerste van de vier door hen bestelde scheepsrompen intensief hebben begeleid. Als Boskalis op de hoogte was geweest van de inzet van de Noord-Koreaanse arbeiders, had het bedrijf de samenwerking met het scheepswerf gestopt, aldus de bestuurder. Ook scheepsbouwer Damen Shipyards zegt niets te hebben gemerkt van Noord-Koreaanse slavenarbeid bij Crist, een andere Poolse scheepswerf waar volgens het Leidse onderzoek slaven werkzaam zijn ,,Wij betreuren dit en staan hier niet achter'', benadrukt een woordvoerder van Damen.

Het Rotterdamse Van Oord zou volgens het rapport ook één schip in gebruik hebben wat geproduceerd is door Partner Shipyard. Woordvoerder Irene den Braven ontkent dit echter stellig. ,,Het betreffende schip, de Acta Orion, zit niet in onze vloot. We werken niet samen met Partner Shipyard en betreuren het ten zeerste dat onze naam in het onderzoek ten onrechte genoemd wordt."

Moderne slavernij

De Noord-Koraanse lassers zijn slaven te noemen volgens Breuker, omdat ze niet weg kunnen of nee kunnen zeggen tegen het werk. ,,Ze krijgen nauwelijks tot niet betaald en werken vaak onder slechte omstandigheden." Het zou in totaal gaan om 400 Noord-Koreanen die in Polen aan het werk zijn gezet op de scheepswerven. 

Onderzoekers van de Universiteit van Leiden doen al jaren onderzoek naar moderne slavernij. In 2016 kwam het rapport  Slaves of the system uit, waarin voor het eerst de aanwezigheid van Noord-Koreaanse slaven in de Europese Unie werd bewezen. De Verenigde Naties hebben al vaker sancties opgelegd aan Noord-Korea vanwege de schending van mensenrechten. Zij hebben in december 2017 afgesproken dat er binnen twee jaar een einde moet komen aan het tewerkstellen van Noord-Koreaanse arbeiders in de EU.  Maar dat is niet genoeg, vindt Europarlementariër Agnes Jongerius (PvdA). Zij wil dat de werkvergunningen per direct worden ingetrokken. Jongerius gaat samen met haar collega Kati Piri een debat aanvragen om de Europese Commissie daarin mee te krijgen. 

Ook pleit Jongerius voor sancties voor alle betrokken bedrijven. ,,Dat zal niet gemakkelijk zijn, maar juridisch zeker niet onmogelijk. We hebben ervaring in de kledingindustrie, waar bedrijven die zaken deden met foute fabrieken bestraft zijn."

Volledig scherm
Een van de schepen van Boskalis. © Boskalis