Volledig scherm
Negen doden vielen er toen het toeristenhotel op de bovenste foto in Kathmandu instortte, Het is inmiddels herbouwd. © EPA

Nepal herstelt maar langzaam

Drie jaar na de aardbeving in Nepal is er amper nieuwbouw van huizen. Veel inwoners wonen nog altijd in de golfplaten hutjes of tenten van vlak na de ramp.

Ram Budhathoki, voorzitter van de vereniging van Nepalezen in Nederland 'Nepal Samaj' vliegt twee tot drie keer per jaar naar zijn ouders in Nepal. De autorit van hoofdstad Kathmandu naar zijn geboortedorp Changu is in de afgelopen drie jaar nauwelijks veranderd. ,,Je ziet nog steeds stapels afgebrokkelde bakstenen langs de kant van de weg, muren van huizen die met stutpalen overeind worden gehouden en veel golfplaten hutjes.''

Volgens de Nepalese overheid zijn er 119.000 huizen gebouwd. Budhathoki betwijfelt of dat getal klopt. ,,De overheid schenkt per getroffen gezin ongeveer 2.500 euro. Voor de bouw van een huis is ongeveer zes keer zoveel nodig. In het dorp van mijn ouders waren er maar twee families vermogend genoeg om hun bakstenen huis te herbouwen.''

25 miljoen euro

Het land dat de hoogste berg ter wereld binnen zijn grenzen heeft, de Mount Everest, werd op 25 april 2015 getroffen door een verwoestende aardbeving. Negenduizend mensen kwamen om, 600.000 huizen stortten in en nog eens 288.000 woningen raakten beschadigd. In Nederland werd Giro555 geopend en al snel stroomde het geld binnen: 25 miljoen euro.

Met dit geld werden 250.000 Nepalezen geholpen aan een tijdelijk onderkomen, maar er werden amper nieuwe huizen neergezet. Uit een recente eindrapportage van de samenwerkende hulporganisaties blijkt dat er in totaal 1.999 woningen zijn gebouwd of hersteld van het donorgeld. Ofwel 0,2 procent van alle ingestorte huizen.

Dat is weinig, maar het valt te verklaren, zegt woordvoerder Eva Barneveld van Giro555. ,,Bij een aardbeving denk je automatisch aan wederopbouw en huizen, maar bij zo'n allesverwoestende ramp is eerst behoefte aan noodhulp. En Giro555 richt zich in eerste plaats op die noodhulp.'' Van het geld ging 70 procent naar acute hulp als eten, herstel van waterleidingen, tenten en sanitaire voorzieningen; de rest naar wederopbouw.

Volledig scherm
Het plein voor een van de koninklijke paleizen in Kathmandu, nog lang niet hersteld. © EPA

Trage huizenbouw

Normaal moeten de Nederlandse hulporganisaties binnen twee jaar het geld van Giro555 uitgeven, maar Cordaid en het Rode Kruis gingen nog zeven maanden langer door, juist omdat er nog te weinig huizen waren gebouwd.

De trage huizenbouw is te wijten aan de handelsblokkades op de grens van India vlak na de ramp, een tweede aardbeving, overstromingen, emigratie van jongeren - die trekken naar de Golfstaten om geld te verdienen - en het tekort aan bouwvakkers.

Maar de grootste oorzaak is de politieke instabiliteit, zegt Budhathoki. ,,In de afgelopen drie jaar was er elke negen maanden een nieuwe regering, die steeds de plannen voor wederopbouw aanpaste.'' Nu er eindelijk een regering zit die een meerderheid vormt - de communisten en de maoïsten behaalden eind vorig jaar een historische overwinning - is er goede hoop dat er stabiliteit komt en dat een van de armste landen ter wereld opkrabbelt. ,,Al zal het nog wel tien tot vijftien jaar duren'', verwacht de voorzitter van de Nepalese vereniging.

Quote

We bouwen niet alleen om over de vorige aardbeving heen te komen, maar ook om de volgende te overleven

Jimi Oostrum

Volgende

Het goede nieuws is dat bijna alle Nederlandse hulporganisaties die noodhulp boden in Nepal na drie jaar zelfstandig doorgaan met ontwikkelingswerk, meldt Giro555. Terre des Hommes bouwt onder meer medische posten tot het eind van dit jaar. Plan Nederland en Unicef richten zich op de bouw van scholen. ,,We bouwen niet alleen om over de vorige aardbeving heen te komen, maar ook om de volgende te overleven. Nepal ligt nu eenmaal op twee continentale platen die tegen elkaar wringen'', zegt Jimi Oostrum, een Nederlander die al jaren voor Unicef in Nepal werkt en woont. ,,Om deze reden werken we momenteel samen met de overheid hard aan een systeem om alle scholen in het land te controleren en deze te verstevigen wanneer ze niet stevig genoeg zijn.''