Volledig scherm
De ISIS-strijders zijn onder leiding van Baghdadi (inzet) inmiddels de Iraakse hoofdstad Bagdad op minder dan 90 kilometer genaderd. © AFP

'Nieuwe Bin Laden' leidt bloedige ISIS-opmars in Irak

Hij is een meedogenloze moordenaar en een gerespecteerde oorlogsstrateeg. Hij verschijnt niet in videoboodschappen en draagt een masker als hij in het openbaar spreekt. Er zijn maar twee foto's van hem in omloop die echt zijn. De VS heeft 10 miljoen dollar op zijn hoofd gezet. Hij is de leider van de ISIS, zijn eigen jihadleger dat bezig is met een gewelddadige opmars in Irak. 'Hij' is Abu Bakr al Baghdadi, en draagt bijnamen als 'de onzichtbare sjeik'  en de 'nieuwe Osama Bin Laden'.

Quote

De radicalise­ring nam toe toen hij in 2004 werd opgepakt en vier jaar gevangen werd gehouden in Kamp Bucca, een Amerikaans kamp in het zuiden van Irak. In 2005 werd daar de eerste foto gemaakt. Volgens Al-Monitor zou hij daar ontmoetin­gen hebben gehad met de een aantal belangrij­ke al-Qae­da-strijders.

Al-Monitor
Volledig scherm
Er circuleren slechts twee geauthenticeerde foto's van Baghdadi. © AFP
Volledig scherm
© afp
Quote

Baghdadi heeft ongelofe­lijk veel gedaan. Hij heeft steden veroverd, hij heeft grote aantallen mensen gemobili­seerd en hij is meedogen­loos aan het moorden in Irak en Syrië. Als je op zoek bent naar actie, dan zou je naar Baghdadi gaan

Richard Barrett, voormalig chef terrorismebestrijding van de Britse buitenlandse inlichtingendienst,
Volledig scherm
© ap
Volledig scherm
Irakese mannen verzamelen zich om zich te laten rekruteren voor het leger om te helpen vechten. © ap
Volledig scherm
© afp
Volledig scherm
© ap
Volledig scherm
© ap
Volledig scherm
© ap
Volledig scherm
© ap
Volledig scherm
© reuters

Baghdadi is omgeven door mysterie. Hij wordt gezien als 's werelds 'machtigste jihadistenleider' en TIME riep hem uit als 'de gevaarlijkste man ter wereld'. Niemand weet waar hij zich bevindt.

Ondertussen heeft zijn leger zich vandaag een weg tot op ongeveer 60 kilometer van Bagdad gevochten. Bij de hevige gevechten tussen de extremisten en het regeringsleger vielen tientallen doden.

Op een van de twee gewaarmerkte foto's die van hem circuleren, is een man met een ernstig gezicht en een rond gelaat te zien. De andere toont een bebaarde man in een zwart pak. De foto's zijn wazig, gebarsten en lijken foto's van foto's.

Directe afstammeling van Mohammed
De onduidelijkheid van de plaatjes is typerend voor de persoon die er op is afgebeeld. Veel van wat er over de man bekend is, is nooit bevestigd. Wat wel een feit is, is dat Baghdadi, echte naam Awwad Ibrahim Ali al-Badri al-Samarrai ook bekend als Abu Duaa, leider van de in 2013 gevormde ISIS (Islamitische Staat in Irak en Syrië) is.

Hij is geboren in 1971 als een soennitische moslim in Samarra, een stad ten noorden van Bagdad. Hij beweert een directe afstammeling van de profeet Mohammed te zijn, zo meldt The Washington Post.

Volgens een veelvuldig geciteerde biografie uitgebracht onder jihadisten 'is hij een man uit een religieuze familie'. 'Zijn broers en zijn ooms zijn geestelijken of professoren van de Arabische taal, retoriek en logica. Volgens de biografie promoveerde hij aan de Islamitische universiteit in Bagdad.

Radicalisering
Baghdadi was een imam totdat in 2003 de Verenigde Staten Irak binnenvielen. De chaos in die maanden zou Baghdadi, rond de dertig in die tijd, hebben geradicaliseerd. De BBC meldt dat hij volgens sommigen al eerder, onder het bewind van Saddam Hussein, een militante jihadist zou zijn geweest.

Hij radicaliseerde verder toen hij in 2004 werd opgepakt en vier jaar gevangen werd gehouden in Kamp Bucca, een Amerikaans kamp in het zuiden van Irak. In 2005 werd daar de eerste foto gemaakt. Volgens Al-Monitor zou hij daar een aantal belangrijke al-Qaeda-strijders hebben ontmoet.

Tientallen aanslagen
Baghdadi richtte zijn eigen soennitische leger op en trad toe tot terreurbeweging al-Qaeda. Als Bin Laden op 2 mei 2011 wordt vermoord, kondigt Baghdadi aan dat hij de voormalig al-Qaeda-leider zal wreken. Hij claimde verantwoordelijkheid voor de 23 bomaanslagen die tussen maart en april 2011 plaatsvonden in Bagdad.

Op 15 augustus 2011 volgde een golf aan zelfmoordaanslagen en kondigde zijn organisatie aan op de website dat er nog 100 aanvallen zouden volgen waarbij verschillende methodes als zelfmoordaanslagen, invallen, bommen langs de weg en kleine aanvallen door het hele land, worden gebruikt.

In oktober 2011 wezen de VS Baghdadi officieel aan als 'terrorist' en zette een beloning van 10 miljoen dollar op zijn hoofd.

Respect neem toe
Baghdadi verdiende in de loop der jaren zoveel respect, dat nadat verschillende leiders van de opstandige al-Qaeda groepering in Irak werden gedood, hij de leiding kon overnemen. Op dat moment was de macht van de islamitische militanten in Irak op een dieptepunt en het aantal moorden gedaald. De soennitische opstand die hij ooit begon, was op dat moment op sterven na dood.

Maar door de burgeroorlog in Syrië en het wegvallen van gezag in grote delen van het land werden de ambities van de groep nieuw leven ingeblazen. Baghdadi trok naar Syrië en de onrust en ontwikkelingen leidde tot de oprichting van het jihadisten-leger ISIS. In de afgelopen jaren sloten ongeveer 12.000 militante moslimstrijders, onder wie 3000 mannen afkomstig uit westerse landen, zich aan om te vechten in de regio, zo meldt de Soufan Group, een inlichtingen consultant.

Afvallen al-Qaeda
Baghdadi trad opnieuw op de voorgrond in 2013 toen hij mededeelde dat het al-Nusra Front (Het Reddingsfront) in Syrië zich bij ISIS had aangesloten. De leider van het al-Nusra Front liet daarop weten dat er geen sprake was van een fusie tussen de twee militante groepen en dat het Front al-Qaeda trouw zou blijven. Baghdadi negeerde dit en naar verluidt zou zo'n 80% van de al-Nusra Front-strijders zich toch bij ISIS hebben aangesloten.

Baghdadi heeft geen trouw gezworen aan Zawahiri, de leider van het al-Qaeda netwerk, die de ISIS juist vroeg zich te richten op Irak en Syrië over te laten al-Nusra. In juni 2013 nam de ISIS-leider officieel afstand van al-Qaeda met de boodschap: 'Ik kies voor de opdracht van God en niet voor de opdracht die daarmee in strijd is'.

Sindsdien is de macht van Baghdadi, die zich volgens sommigen binnenkort zal vestigen als emir van de nieuwe islamitische staat, alleen maar groter geworden. Net als die van de ISIS. Volgens sommige experts hebben het openlijk afvallen van Zawahiri en zijn gewelddadige reputatie ervoor gezorgd dat Baghdadi inmiddels in hoger aanzien staat dan de al-Qaeda-leider onder vele islamitische militanten.

Ware erfgenaam van Bin Laden
'De ware erfgenaam van Osama Bin Laden kan ISIS-leider Abu Bakr al-Baghdadi zijn,' schreef David Ignatius in The Washington Post. Zawahiri heeft nog altijd veel macht bij zijn afdelingen in Pakistan, het Arabische schiereiland en in Noord-Afrika. Maar Baghdadi heeft de reputatie van meest georganiseerde, meest meedogenloze slagveldheer en briljant tacticus.

In een jaar vol gruwelijke moorden is zijn organisatie volgens analisten aantrekkelijker geworden voor jonge jihadisten, vergeleken met die van Zawahiri, een islamitische theoloog. 'Hij is gewelddadiger, vijandiger en meer anti-Amerikaans,' liet een hoge Amerikaanse ambtenaar van de Inlichtingendienst weten.

'In de laatste tien jaar of meer verschanste Zawahiri zich in het Afghaanse-Pakistaanse grensgebied en deed niet veel meer dan af een toe een paar statements maken via een video,' vertelde Richard Barrett, voormalig chef terrorismebestrijding van de Britse buitenlandse inlichtingendienst, vorige week tegen AFP.

'Dit in tegenstelling tot Baghdadi die ongelofelijk veel heeft gedaan. Hij heeft steden veroverd, hij heeft grote aantallen mensen gemobiliseerd en hij is meedogenloos aan het moorden in Irak en Syrië. Als je op zoek bent naar actie, dan zou je naar Baghdadi gaan.'

Het gaat zover dat Baghdadi strijders werft bij de troepen van Zawahiri in Jemen en in Somalië bij de al-Shabaab.

Verblijfplaats onbekend
De onduidelijkheid over zijn ware identiteit geldt ook voor zijn verblijfplaats. Hij zou het laatst gezien zijn in Raqqa in Syrië.

  1. Bloedbad Hanau: vreemdelingenhaat lijkt motief, vijf van de negen Shishabar-doden zijn Turkse onderdanen
    Update / video

    Bloedbad Hanau: vreemdelin­gen­haat lijkt motief, vijf van de negen Shishabar-do­den zijn Turkse onderdanen

    Een 43-jarige Duitse man heeft gisteravond in Hanau bij Frankfurt negen mensen doodgeschoten in twee waterpijpcafés. Daarna schoot hij zijn 72-jarige moeder dood en beroofde hij vervolgens zichzelf van het leven. De eerste resultaten van het onderzoek wijzen op een extreemrechtse dader die handelde vanuit een racistisch motief. Justitie behandelt de zaak als een terreuraanslag.
  2. Voormalig Boeing-manager: Ramptoestel 737 MAX moest zo goedkoop en snel mogelijk de lucht in

    Voormalig Boei­ng-manager: Ramptoe­stel 737 MAX moest zo goedkoop en snel mogelijk de lucht in

    Boeings zorgenkindje, de 737 MAX, staat al bijna een jaar aan de grond. Bij twee ongelukken met het gloednieuwe toestel kwamen 346 mensen om het leven. Technische malheur zorgde keer op keer voor nieuwe vertraging bij testen met het vliegtuig. Vorige maand liet de vliegtuigbouwer weten het kalenderjaar met verlies af te sluiten. Voor het eerst in ruim 20 jaar ging Boeing voor 1 miljard het rood in. Nu blijkt dat ook bij de ontwikkeling van het toestel geld mogelijk een fatale rol heeft gespeeld, meldt televisieprogramma Zembla vanavond.