Volledig scherm
© EPA

Nobelprijs voor Vrede is voor flink deel Nederlands

De Nobelprijs voor de Vrede is dit jaar toegekend aan de Internationale Campagne tot Afschaffing van Kernwapens (ICAN). De prestigieuze prijs gaat op die manier ook indirect naar de Nederlandse vredesorganisatie PAX. "Dit is echt een topdag."

Quote

Ik had echt gedacht dat het de Witte Helmen zouden worden

Jan Gruiters, PAX

,,Dit moet gevierd worden. Hoe we dat gaan doen, weet ik nog niet, maar dit is echt een topdag." Jan Gruiters, directeur van de Nederlandse vredesorganisatie PAX, wist niet wat hij hoorde, vanmorgen.

Thuis, in zijn studeerkamer, keek hij naar de bekendmaking van de Nobelprijs voor de Vrede. ,,Ik had echt gedacht dat het de Witte Helmen zouden worden, die hadden het ook verdiend. Maar dit is natuurlijk fantastisch. Een enorme opsteker voor ICAN en voor PAX, dat lid is van het ICAN-bestuur. En het is natuurlijk ook een  oproep aan alle staten om nu serieus te overwegen het verdrag dat kernwapens verbiedt, te ondertekenen.”

Volledig scherm
Jan Gruiters © Gratis

PAX mag mede aanspraak maken op deze prestigieuze prijs omdat het bestuurslid van ICAN is. Hoe zit dat precies?
,,Je mag gerust zeggen dat PAX een van de drijvende krachten achter ICAN is. We hebben er heel erg hard aan getrokken. We zijn al een aantal jaren bezig met de voorbereiding van het verdrag dat nu ter ratificatie voorligt in de Verenigde Naties en al door 53 landen is ondertekend.”

Wie zijn andere gangmakers binnen ICAN?
,,PAX loopt voorop. Daarnaast heb je Norwegian People’s Aid (NPA), een Noorse humanitaire organisatie. Interessant dat een Noors Nobelcomité mede een Noorse vredesorganisatie in het zonnetje zet, terwijl de Noorse regering nog geen aanstalten heeft gemaakt het verdrag tegen kernwapens te onderteken. Ik weet dat NPA door de Noorse regering onder druk is gezet. Die hadden liever niet gezien dat ze zich zo sterk maakten voor dit verdrag.”

Gaat PAX straks de prijs ophalen in Oslo?
,,Haha, dat is altijd een ingewikkelde toestand. Wie gaat dat doen? De coördinator? Dat zien we allemaal wel. Ik weet niet of we op het podium zullen staan, maar dat we erbij zijn, is zeker. Mijn collega Susi Snyder heeft hier een hele centrale rol in gespeeld. Ik ben ontzetten trots op haar.”

Volledig scherm
ICAN-medewerkers omhelzen elkaar nadat ze hebben gehoord dat hun organisatie de Nobelprijs heeft gewonnen. © REUTERS

Hoe belangrijk is dit voor PAX?
,,Een geweldige ondersteuning van ons werk. Ik denk dat dit een oproep is tot samenwerking tussen ngo’s, diplomaten en staten. Door die samenwerking is ook het verdrag tegen clustermunitie tot stand gekomen; daar was PAX ook bij betrokken. Zo zijn ook landmijnen verboden. Deze Nobelprijs is dus ook een enorme steun in de rug. Het draagt ook bij aan de stigmatisering van kernwapens. Dat is erg belangrijk. Niemand wil daarmee geassocieerd worden, banken en financiële instellingen bijvoorbeeld, die investeren in fabrieken die erbij betrokken zijn. Het zal ook druk zetten op de kernwapenstaten zelf stappen te zetten."

Is het toeval dat ICAN deze prijs krijgt terwijl Noord-Korea en de VS dreigden met het inzetten van kernwapens?
,,Dit verdrag is al heel lang in voorbereiding. In 1978 is het verdrag getekend dat de verspreiding van kernwapens moest tegengaan. Het had ook tot doel om te komen tot kernwapenontwapening. Het gedoe rond Noord-Korea, maar óók rond Iran, maakt duidelijk hoe gevaarlijk het is als kernwapens over steeds meer landen verspreid raken. We kunnen onze veiligheid niet baseren op het gebruik van wapens die totale vernietiging met zich meebrengen.”

Deze prijs wordt ook toegekend vlak voor het verschijnen van het Nederlandse regeerakkoord. Belangrijk?
,,Zeker, ik ben heel benieuwd of Nederland in dit regeerakkoord initiatieven opneemt om nu echt serieus werk te maken van de ondertekening van dit verdrag. Ook al zijn we lid van de NAVO. Nederland prijst zichzelf altijd als hoofdstad van het internationale recht; het gebruik van kernwapens is tegen het internationaal recht en straks verboden. We kunnen dat niet langer voor ons uitschuiven."

  1. Overwinning voor ouders doodgereden tiener: Britse agenten verhoren vrouw van diplomaat

    Overwin­ning voor ouders doodgere­den tiener: Britse agenten verhoren vrouw van diplomaat

    Britse agenten gaan in de Verenigde Staten de vrouw van een Amerikaanse diplomaat verhoren die in het Verenigd Koninkrijk betrokken was bij een dodelijk ongeluk. Dat meldt Sky News op basis van een ingewijde. De vrouw geniet diplomatieke onschendbaarheid en verliet na het ongeluk Groot-Brittannië. ,,We rusten niet voordat we gerechtigheid voor Harry hebben”, laat een woordvoerder van de familie vandaag weten.