Volledig scherm
Angela Merkel tijdens de persconferentie op de informele EU-top in Salzburg, Oostenrijk. © EPA

Nog zes weken om brexit-chaos te voorkomen

De Europese Unie is niet van plan concessies te doen aan de Britten over de toekomstige handelsbetrekkingen na de brexit. Nu de deadline nadert, neemt de nervositeit toe.

De EU en het Verenigd Koninkrijk geven zichzelf nog zes weken om tot een akkoord te komen over de onderlinge samenwerking na de brexit. Volgens premier Mark Rutte moeten de Britten nog de nodige stappen zetten. En de tijd dringt.

Rutte kwam een dag later aanschuiven bij een ingelaste ontmoeting tussen de Europese regeringsleiders in Salzburg. Die hoopten voortgang te boeken bij het oplossen van een aantal grote problemen, waaronder een gezamenlijke aanpak van de migratieproblemen en de brexit-onderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk. Dat laatste is voor Nederland van groot belang, aangezien wij van alle EU-lidstaten behoren tot de landen die het meeste handel drijven met de Britten. Reden waarom de Algemene Politieke Beschouwingen ervoor zijn onderbroken.

Tot een doorbraak kwam het niet in Salzburg. Wel werden alle neuzen nog een keer de zelfde kant op gezet, benadrukte de Duitse bondskanselier Angela Merkel na afloop. Volgens haar zijn de 27 EU-lidstaten eensgezind als het gaat om de onderhandelingen met de Britse regering. ,,Het kan niet zo zijn dat de Britten blijven profiteren van de voordelen van de Europese interne markt als ze er zelf geen deel meer van willen uitmaken’’, benadrukte ze.

Diner

Woensdagavond had de Britse premier Theresa May tijdens een diner met de Europese regeringsleiders nog aangedrongen op concessies. Volgens May heeft het Verenigd Koninkrijk in de onderhandelingen over de toekomstige verhoudingen al veel water bij de wijn gedaan en is het nu de beurt aan de EU. Maar de EU wil niet zo ver gaan als zij wil.

De brexit wordt op 29 maart volgend jaar een feit. Dan stappen de Britten uit de Europese Unie. De onderhandelingen over wat er daarna gebeurt, zitten al anderhalf jaar vast. Afgesproken is nu dat er in november een akkoord moet liggen, zodat het Britse parlement nog de tijd heeft om het goed te keuren. ,,We hebben nog zes weken om heel veel ingewikkelde problemen op te lossen’’, zei Rutte na afloop.

Ierse grens

Een van de grootste obstakels in de onderhandelingen is de grens tussen Noord-Ierland en Ierland. De EU wil daar zo min mogelijk belemmeringen, terwijl de Britten niet willen dat een deel van hun land op die manier via een omweg toch onderdeel blijft van de EU. Volgens May is het onaanvaardbaar dat de Britten zelf een soort grens tussen Noord-Ierland en de rest van het Verenigd Koninkrijk moeten aanleggen.

Quote

Het is voor Nederland van belang om zaken te kunnen blijven doen met 65 miljoen Britten

Mark Rutte

Een tweede obstakel is de toekomstige handelsrelatie. De Britten willen makkelijk kunnen blijven handelen met het Europese vasteland, maar niet alle Europese regels overnemen die daarbij horen. Rutte houdt hoop dat partijen er toch nog uit komen en een zogeheten ‘harde brexit’ kunnen voorkomen, waarbij de Britten uit de unie stappen zonder dat er een vervangend verdrag ligt. Dan gaan er hoge im- en exporttarieven gelden en komen er strenge grenscontroles. Zeker Nederland heeft daar veel bij te verliezen.

Desondanks vindt Rutte niet dat we daarom allerlei toezeggingen aan May moeten doen. ,,Het is voor Nederland van belang om zaken te kunnen blijven doen met 65 miljoen Britten. Maar dat mag niet ten koste gaan van de samenhang van de EU-markt. Dat is met 420 miljoen inwoners het grootste handelsblok van de wereld en van levensbelang voor onze economie.’’

Of de 27 EU-leiders de komende zes weken ook zo eensgezind blijven, moet blijken. De Hongaarse premier Orban zei gisteren onverwacht dat hij niet behoort tot ‘het kamp dat de Britten wil straffen voor de brexit’.