Volledig scherm
Linda Fairstein. © YouTube

Omstreden officier bedolven onder golf van verontwaardiging na Netflix-serie over zwarte tieners

De nieuwe, indringende serie When They See Us van Netflix heeft wereldwijd tot een golf van verontwaardiging geleid. De vierdelige miniserie vertelt het waargebeurde verhaal van vijf zwarte tienerjongens die in 1989 onterecht werden veroordeeld voor een gruwelijke verkrachting van een vrouw in New York. De officier van justitie die de jongens beschuldigde, gaat nu gebukt onder haatreacties en heeft ontslag genomen bij de school waar ze tegenwoordig werkt. Ook heeft ze al haar accounts van sociale media gehaald.

Met vier afleveringen van ruim een uur legt regisseur Ava DuVernay een pijnlijk stukje Amerikaanse geschiedenis op indringende wijze bloot. Want de vijf jongens (Kevin Richardson, Yusef Salaam, Raymond Santana, Korey Wise en Antron McCray) die later door de Amerikaanse pers tot ‘The Central Park Five’ werden gebombardeerd, hadden helemaal niets te maken met een brute verkrachting van een witte vrouw in Central Park, New York.

De vijf tienerjongens, vier Afro-Amerikaanse en één Latino die elkaar nauwelijks kennen, worden op 20 april 1989 door de politie net zo lang verhoord, bespeeld en mishandeld tot ze elkaar de schuld geven en bekennen. Er is geen fysiek bewijs, geen ooggetuigen en het slachtoffer kan zich helemaal niets herinneren, maar toch worden de jongens op basis van hun ‘bekentenis’ tot twaalf jaar gevangenisstraf veroordeeld.

Verscheurde families

De zwarte gemeenschap in New York reageert geschokt en de veroordeling leidt maandenlang tot spanningen en protesten in de stad. De families van de jongens gaan eraan onderdoor en raken verscheurd. Donald Trump, toen nog gewoon zakenman, trapt nog even op hun ziel door in een paginagrote advertentie in alle Amerikaanse kranten te stellen dat de jongens de doodstraf verdienen.

De jongens worden door de jury veroordeeld en verdwijnen voor jaren achter de tralies. Onschuldig. Vier van hen krijgen vijf tot zeven jaar jeugddetentie. Korey Wise is op dat moment als enige zestien jaar en moet op eigen houtje zien te overleven in een uiterst strenge gevangenis voor volwassenen. Pas in 2002, zo’n twaalf jaar later, wijst dna-materiaal uit dat niet de jongens, maar serieverkrachter Matias Reyes de echte dader is.

Reyes geeft alle betrokkenheid toe en zegt alleen te hebben gehandeld. De veroordelingen van de vijf tieners worden vernietigd. Pas in 2014 krijgen de vijf mannen ruim veertig miljoen dollar schadevergoeding uitgekeerd van de stad. De twee belangrijkste aanklagers in de zaak, Linda Fairstein en Elizabeth Lederer, maken nooit excuses en zwijgen grotendeels.

Tekst gaat verder onder deze trailer van When They See Us.

Impact

In de loop der jaren zijn diverse films en documentaires over ‘The Central Park Five’ gemaakt, met interviews van de jongens en andere betrokkenen, maar geen van deze maakten zo veel impact als When They See Us. Kijkers starten bijvoorbeeld petities om een boycot af te dwingen op vele boeken die Linda Fairstein heeft geschreven. Anderen zijn weer vastberaden om Elizabeth Lederer te laten ontslaan bij de Columbia School Of Law, waar zij nog altijd les geeft.

Fairstein, die in 2002 afzwaaide als officier van justitie en nu miljoenen verdient met haar boeken over misdaad en strafrecht, kreeg nog de mogelijkheid om te reageren in de Netflix-serie, maar volgens de regisseur wilde zij het script dusdanig beïnvloeden dat is besloten om daarvan af te zien.

Vanwege de wereldwijde ophef die de afgelopen dagen is ontstaan, voelde Fairstein zich genoodzaakt om ontslag te nemen als lid van Raad van Bestuur van Vassar College, een particuliere school in Poughkeepsie, New York. Tot vreugde van veel kijkers, die inmiddels de hashtag #CancelLindaFairstein trending hebben gemaakt.

Volledig scherm
Linda Fairstein (l). © AP