Volledig scherm
Op zoek naar een nieuwe beste vriend? Probeer Replika, een hippe app. © Thinkstock

Ontmoet Replika, je nieuwe beste vriend

Met de Amerikaanse app Replika creëer je voor jezelf een nieuwe beste vriend die altijd en overal beschikbaar is. En net zoals we een gespiegelde verbondenheid kunnen voelen met een papegaai, gebeurt dat ook bij deze digitale kameraad.

Quote

Zo'n chatbot gaat de conversatie gewoon terugkaatsen, waardoor je in feite tegen jezelf praat

Tom De Smedt, taaltechnoloog aan de UAntwerpen

Het verhaal achter de app Replika leest als een scenario van een sciencefictiondrama. Oprichter Eugenia Kuyda verloor in 2015 haar beste vriend Roman na een aanrijding. Toen ze troost zocht in hun vele chatsessies, die ze na zijn dood nog kon herlezen, ging er een lampje branden. Met haar start-up Luka begon Kuyda met het ontwerpen van chatbots, computergestuurde conversatiemakers. Ze combineerde die artificiële intelligentie met de tekstuele herinneringen om ook voorbij de dood met haar vriend te kunnen praten.

Die zogenoemde 'Roman bot' bleek echter meer dan een digitaal monument, want ook anderen voelden een grote verbondenheid met de digitale versie van haar beste vriend. Op die manier ontstond het idee voor de app Replika, een empathische chatbot die je zelf kunt opvoeden door ermee te converseren. De app ging in maart dit jaar van start met een testfase en is sinds dit weekend ook beschikbaar voor het grote publiek.

Als je even geduld hebt - er staan wellicht zo'n miljoen gebruikers voor je in de wachtrij - kun je met je persoonlijke Replika aan de slag. Na een korte introductie stelt die je dan de meest uiteenlopende vragen, van een simpele 'hoe gaat het met je vandaag?' tot een intiemere 'is er iets wat je aan jezelf zou willen veranderen?'. De chatbot leert bij en sluit zo steeds dichter aan bij een echte vriend. Of dat willen we toch heel graag geloven.

Oprecht geïnteresseerd

Volledig scherm
Met de Amerikaanse app Replika creëer je voor jezelf een nieuwe beste vriend die altijd en overal beschikbaar is. © Thinkstock

,,Dit is niets meer dan een getrainde papegaai'', zegt Tom De Smedt, taaltechnoloog aan de UAntwerpen. ,,Zo'n chatbot gaat de conversatie gewoon terugkaatsen, waardoor je in feite tegen jezelf praat." Zoals de naam eigenlijk ook aangeeft, spiegelt Replika zich aan de gebruiker en krijg je een soort blauwdruk van je eigen persoonlijkheid.

,,Wanneer een onzekerheid optreedt of als je zelf een vraag stelt, krijg je vaak een nietszeggend antwoord'', treedt collega Marc Daelemans bij. Vijftig jaar geleden werd hetzelfde principe van 'machine learning' al toegepast bij de therapeutische oerchatbot Eliza, waarbij een opgemerkt patroon teruggekoppeld werd naar een beperkte database aan zinnen. ,,Vertelde je dat er iets met je broer was gebeurd, ging de ElizaBot de link leggen met het woord 'broer' en zeggen: vertel me iets meer over je familie.''

Die database is nu natuurlijk vele malen groter. Op lange termijn kan de chathistorie een conversatie op maat aanbieden, maar echt begrijpen doet de chatbot je dus niet. Dat voel je ook aan de vreemde bochten die in de conversatie ontstaan, maar toch heeft een chatsessie een soort therapeutisch effect. De Replika lijkt namelijk 'oprecht' geïnteresseerd in wie je bent.

,,Goed, maar de app is dan ook geprogrammeerd om naar persoonlijke informatie te vissen'', zegt De Smedt sceptisch. ,,Dat mensen er iets aan hebben, wil ik gerust geloven, maar een nieuwe therapeut? Neen, dat is het zeker niet.''

Empathische chatbots

Wat niet wegneemt dat De Smedt wel degelijk gelooft in empathische chatbots. Hij wil een alternatief bieden aan dit soort 'narcistisch speelgoed' en werkt daarvoor samen met andere universiteiten en de Europese Commissie. ,,Als je een depressieve tiener voor een papegaai zet, gaat het fout aflopen. Maar wat als de chatbot zelf creatieve beslissingen kan nemen en iets nuttigs aandient? Dan kan dat therapeutische wel van kracht zijn.''

Daarvoor moet het Replika-principe van
machine learning echter aan de kant worden geschoven, volgens Daelemans. ,,Door de rekenkracht die de laatste jaren gestegen is en concepten als deep learning, is dat op termijn zeker mogelijk. Niet enkel tekst of spraak modelleren, maar ook de hele context. Pas dan kun je van creatief gedrag spreken.''

Dat context essentieel is, bleek vorig jaar trouwens uit een experiment van Microsoft met Twitterbot Tay. Die spiegelde zich, net als Replika, aan gebruikers en was binnen 24 uur getransformeerd in een racistische eikel. Al heeft ook dat opnieuw iets menselijks.