Volledig scherm
© AD

Ooit op de vlucht voor ellende en geweld nu succesvol

Ze kwamen niet zo lang geleden zelf als vluchtelingen naar Nederland en zijn nog steeds dankbaar voor de opvang en de kansen die ze kregen. Vijf geslaagde landgenoten over de mogelijkheden die ze ook Syrische vluchtelingen gunnen.

Volledig scherm
Partijlid Sander Terphuis tijdens de ledenbijeenkomst in Den Haag waar wordt gesproken over het strafbaar stellen van illegaliteit © anp

Ahmad Queleich Khany (43) vluchtte alleen uit Iran. De ex-worstelaar verandert na zijn naturalisatie zijn naam in Sander Terphuis en is prominent lid van de PvdA.

,,Ik heb mij aangemeld als gastgezin om vluchtelingen bij ons in huis te nemen en ze te helpen en te steunen. Ik werd zelf liefdevol opgevangen door een Fries gezin toen ik op mijn 18de alleen naar Nederland vluchtte, en dat gevoel is onbeschrijfelijk fijn. Destijds was de opvang openhartiger. Nu is de economische crisis langs geweest en staat Geert Wilders daar in Zeewolde zijn verhaal af te steken om angst en onzekerheid bij mensen aan te wakkeren; en dat in feite voor zijn eigen electoraal gewin. Ik ben zo bevreesd dat in dit drama populistische kreten het gaan winnen van het menselijke. Door sport en vrijwilligerswerk ben ik in no time opgenomen in de Nederlandse samenleving en een paar jaar later had ik een mooie Hollandse naam. Mooier kon het niet.

Ik krijg vaak jonge vluchtelingen op bezoek die met mij willen praten om moed te houden. Ik zeg ze: 'maak er wat van, jaag je dromen na, schouders eronder, handen uit de mouwen'. Mooie Hollandse spreekwoorden, dat ben je aan je stand verplicht als je Terphuis heet."

Volledig scherm
Deelnemer Nicolas tijdens de finale van Holland's Got Talent © anp

Nicolas Iverson (30) vluchtte met zijn ouders uit Angola en brak als zanger door via Holland's Got Talent. Hij werkt samen met War Child.

,,Ik wil zo graag aanschuiven bij tv-discussies als ik onzin hoor als: 'die vluchtelingen dragen dure kleren' of 'ze hebben veel betaald om hier te komen, dus ze zijn niet arm'. Voordat wij uit Angola weg moesten, waren wij ook niet arm. Maar we moesten alles achterlaten en hier leven van wat we kregen bij het azc. Mijn vader bracht ons in veiligheid omdat het rebellenleger kinderen ging ronselen als kindsoldaten. Hij heeft ons leven gered. Ik heb best nare herinneringen aan de eerste jaren in Veendam. Op straat werd ik uitgescholden voor poepneger. Mijn ouders huilden, al begrepen ze niet alles. Wij wel, wij leerden de taal snel op school. De politie heeft buren gewaarschuwd vanwege discriminatie.

Nu ik bekend ben komen jonge vluchtelingen regelmatig met mij praten als ze het niet meer zien zitten of verdrietig zijn. Ik zeg altijd: 'je verleden hoeft je toekomst niet te beperken'. Mijn doel is om mensen te inspireren, niet om zielig te doen. Als ze zich optrekken aan mijn muziek voelt dat goed. Vrijheid is niet vanzelfsprekend. Je kiest er niet voor geboren te worden in Syrië of in Afrika in een oorlogsgebied. Ik heb het idee dat die foto van dat onschuldige kindje op het strand veel mensen wakker heeft geschud.''

Volledig scherm
'Thuiskomen doe ik in Nederland.' © Eric Brinkhorst

Ekaterina Levental (30) vluchtte uit Oezbekistan. De theatermaker en musicus zingt in Nederland als soliste bij onder andere de Nationale Opera.

,,Alles wat ik heb kunnen doen is dankzij Nederland. Ik ben het land dankbaar voor alle kansen die mij hier zijn gegund. Als ik nu die beelden op televisie zie denk ik: 'och, ik hoop ook voor jullie dat het allemaal goed komt'. Iedereen kan vluchteling worden. Daar moeten we met zijn allen voor openstaan en ons niet afkeren. Ik ben gezegend met mijn omgeving en hoor die negatieve geluiden niet. Maar ik weet dat ze er zijn.

Ik speel momenteel mijn eigen voorstelling De Weg over mijn eigen vluchtverleden. Ik krijg er ongelofelijke reacties op omdat het thema juist nu zo actueel is. Mijn grootste cadeau is de ontroering en dankbaarheid. Ik laat een onbekende kant zien van het vluchtelingenleven. Ik refereer aan onze menselijke kwetsbaarheid, aan de verbondenheid van mensen en maak het vooral niet zielig. Ik hoop dat mensen zich afvragen: 'hoe zou ik het hebben gedaan als het mij was overkomen?'. Ik ben in mei terug geweest in Oezbekistan, voor het eerst sinds 20 jaar. Ik was er met mijn Nederlandse vriend en mocht daar een concert geven. Ik had niet verwacht dat ik daar vrede zou kunnen vinden met mijn verleden, maar het was een fantastische reis en een bijzondere ervaring. Maar thuiskomen doe ik in Nederland."

Volledig scherm
Tassenontwerper Omar Munie poseert maandag in zijn nieuwe winkel in Rotterdam © anp

Omar Munie (30) vluchtte met zijn broers en zus uit Somalië en is nu ontwerper van tassen voor beroemdheden als Hillary Clinton en Jane Fonda.

,,Ik ben elke dag sprakeloos als ik die beelden weer zie. Ik had het zelf kunnen zijn. Ook wij hadden niks. Nederland heeft ons fantastisch opgevangen. Echt top. De situatie is nu wel even anders omdat er zo veel mensen tegelijk komen. Dat is moeilijk voor een opvangland, maar ik ben ook geholpen en, denk ik, wel goed terechtgekomen. Vooral mijn moeder besloot dat wij weg moesten. We hadden geen toekomst in Somalië. Als je dan ergens wordt ontvangen, is dat het mooiste wat er is. Het draait er nu om dat al die mensen worden geaccepteerd. Van strengere regels worden vluchtelingen niet wijzer. Ze hebben nu onderdak nodig. Ik zou mensen in eerste instantie toelaten en helpen, maar wie zich misdraagt ook weer wegsturen. Wij zaten in azc's in Bergen aan Zee, Zierikzee, Leidschendam en Den Helder. Je bent constant aan het reizen. Na 7 jaar kregen we een verblijfsvergunning, om nooit te vergeten. Als alles met mijn carrière mooi verloopt, lijkt het me fantastisch om weer in Bergen aan Zee te gaan wonen. Maar dan in zo'n mooie villa."

Tahmina Akefi (32) vluchtte uit Afghanistan en werkte als journalist voor diverse omroepen waaronder de BBC. Ze is nu schrijfster.

,,Ik denk deze dagen vaak terug aan hoe moeilijk het voor ons was te vertrekken. Mijn ouders hebben er 3 jaar over getwijfeld. Mijn vader zat in het leger, mijn moeder was onderwijzeres. Ze hadden goede banen. Ondanks dat het land in puin lag hield mijn vader hoop dat het goed zou komen. We zijn in Kaboel een paar keer verhuisd. Alles achterlaten was het meest pijnlijke besluit in zijn leven, zei hij ons. Dat wordt weleens vergeten. Waarom hierheen? Nederland was het goedkoopst. Degene die ons bracht, vroeg veel minder voor Nederland dan voor Duitsland of andere landen. Dan is de keuze snel gemaakt. Destijds was Nederland ook niet zo populair. Voor de burgeroorlog die in 1992 begon, zaten hier maar een paar Afghaanse gezinnen. Inmiddels zijn er 60.000 Afghanen, dat zegt ook wel wat een oorlog teweeg brengt. Wij arriveerden in Eindhoven, daarna gingen we naar Slagharen. In Sliedrecht kregen we een huisje. Ik ging naar school in Dordrecht. Klasgenootjes wilden mijn vriendin zijn omdat ik wel bijzonder was. Geweldig dat zich in Nederland 10.000 mensen nu aanmelden als gastgezin voor vluchtelingen. Er is een omslag voelbaar. Daarvoor voelde iedereen zich vrij te schelden, nu zie je dat de tegenreacties overheersen. Die foto's van aangespoelde kinderlijkjes hebben veel invloed gehad, vooral op mensen die zelf kinderen hebben, denk ik.