Volledig scherm
De nieuwe minister van Financiën Martin Helme van Estland maakte maandag bij de presentatie van de nieuwe regering het omstreden handgebaar ‘WP’; ‘blanken aan de macht’ © AP

Opschudding om ‘White Power-gebaar’ van kersverse kabinetsleden Estland

Ze werden deze week ingezworen als nieuwe ministers van de rechts-populistische regeringscoalitie in Estland. En toen opeens dat spraakmakende gebaar van vader en zoon Martin en Mart Helme. White power? 

Duikers geven elkaar zo onder water aan dat het goed gaat. Het oké-signaal, waarbij hun vingers de letter ‘o’ (duim en wijsvinger) en de letter ‘k’ (de drie andere) vormen. Alleen werd het in deze politieke context heel anders geïnterpreteerd. Als je het gebaar ondersteboven doet, dan kan je daar de ‘w’ - de middel-, ringvinger en pink - en de ‘p’ - duim, wijs- en middelvinger - in zien. WP wordt dan white power, blanken aan de macht, een herkenning voor blanke racisten.

Volledig scherm
Ook Martins vader Mart Helme, de nieuwe minister van Binnenlandse Zaken, maakte maandag tijdens de presentatie van de nieuwe rechts-populistische regering in Talinn het ‘WP’-gebaar © AP

Vader en zoon Helme vonden het drukte om niks. En bovendien maken ze zelf wel uit welke gebaren ze maken, zeiden ze. Toomas Ilves, de oud-president van Estland en ook de voormalige Zweedse minister van Buitenlandse Zaken en topdiplomaat Carl Bildt zagen dat anders. ,,Ik word echt bezorgd door dit gedrag van twee leden van de nieuwe regering van Estland”, tweette Bildt. 

Aanslag Nieuw-Zeeland

Van EKRE, de partij van de Helmes, kenden ze immers slogans als ‘zwarten ga terug’ en een schreeuw voor een ‘blank Estland’. De 28-jarige Brenton Tarrant, de man die in maart vijftig mensen doodschoot in twee moskeeën in Nieuw-Zeeland, maakte triomfantelijk hetzelfde handgebaar naar de camera toen hij voorgeleid werd.

Hoewel in rechtspopulistische kring het verhaal gaat dat het allemaal is bedacht om linkse liberalen te trollen, is dit allang geen geintje meer, denkt Léonie de Jonge, onderzoeker aan de universiteit van Cambridge naar rechtspopulistische partijen in West-Europa. ,,Je moet dit serieus nemen. Rechts-populisten gaan zich, als ze eenmaal verkozen zijn, dit soort dingen veroorloven. Ze spelen met dubbelzinnigheid, zoals ook Baudet doet. Je zorgt voor een schandaal en daarna bind je in. Dus na de publiciteit en de aandacht. In het geval van Estland was dit duidelijk een teken naar hun rechtsradicale achterban. Maar het is altijd dubbelzinnig en daardoor komen ze ermee weg. Ondertussen wordt het gebaar genormaliseerd. Dat is echt uit het tekstboek van het rechts-populisme.”

Quote

Rechtspopu­lis­ten spelen met dubbelzin­nig­heid, zoals ook Baudet doet

Onderzoeker Léonie de Jonge

Middelvinger

Constant Kusters, leider van de radicaal-rechtse Nederlandse Volks-Unie (NVU), zucht eens diep. ,,Sorry hoor, ik geloof daar niet in. Als je echt een gebaar wilt maken, steek je je middelvinger op. Er zullen zeker mensen zijn die dit willen geloven of die dit doen om anderen op de kast te jagen. Wij gebruiken die rare verwijzingen in ieder geval niet. Ik lees er weleens dingen over van linkse onderzoekers en dan denk ik: jullie weten veel, behalve dat het nooit aan ons wordt gevraagd. Dit gebaar is geen ding. Zoals Alt Right ook geen ding is, dat is een internetgebeuren en niet actief op straat. Het begint pas echt te leven als het daar gebeurt.”

Volledig scherm
Mart Helme (L) en Martin Helme (R) maandag bij de presentatie van het nieuwe kabinet van Estland © EPA