Annegret Kramp-Karrenbauer, Duitse minister van Defensie.
Volledig scherm
Annegret Kramp-Karrenbauer, Duitse minister van Defensie. © EPA

Opvolger Merkel geeft partijvoorzitterschap op en is niet meer in de race voor bondskanselierschap

De Duitse CDU-leider Annegret Kramp-Karrenbauer geeft het voorzitterschap van haar partij op. Dat heeft ze zojuist verklaard. ‘Akk’, zoals de partijvoorzitter en minister van Defensie in de media wordt genoemd, wil ook geen bondskanselier meer worden.

Kramp-Karrenbauer maakte het nieuws bekend tijdens een zitting van het CDU-partijbureau na een gesprek met bondskanselier Merkel, melden Duitse media. ‘AKK’ wil de voorzittershamer van de partij van de zomer overdragen. ,,Ik blijf partijleider totdat er is beslist over de kandidaat voor het bondskanselierschap. Die beslissing zal worden genomen tijdens een federale partijdag’’, verklaarde ze vanmiddag tijdens een persconferentie. Een bevraging van CDU-leden per brief en online naar hun favoriete partijvoorzitter, gevolgd door een verkiezing van de finalisten met de meeste stemmen, wees ze af. 

De nieuwe bondskanselier en Duitse regering worden in de herfst van 2021 verkozen. Kramp-Karrenbauer was de beoogde opvolger van Angela Merkel. Die laatste wil volgens Duitse media ‘graag’ dat ze minister blijft. Dat zou ze vanmorgen hebben verklaard tijdens het partijbureau. 

Kramp-Karrenbauer lag de afgelopen dagen onder vuur door haar optreden bij de politieke rel over de verkiezing van de nieuwe premier in de deelstaat Thüringen. Die werd verkozen met de steun van de rechts-populistische partij AfD, de liberale FDP én de regionale afdeling van de CDU. Terwijl binnen de gevestigde partijen in Duitsland een taboe rust op samenwerking met de AfD. 

Autoriteitsprobleem

Kramp-Karrenbauer veroordeelde de samenwerking scherp en eiste nieuwe premiersverkiezingen. ,,De beslissing van de CDU om zich tegen ons advies in niet te onthouden van stemming in de derde ronde, was fout.’’ De CDU kan volgens haar geen deelstaatpremier ondersteunen die bij het nemen van beslissingen is aangewezen op AfD-stemmen. ,,Dat verbiedt ons besluitvormingsproces in de partij’’, zei ‘AKK’. 

De CDU-afdeling in Thüringen legde de kritiek van de partijleider echter naast zich neer. Pas nadat bondskanselier Angela Merkel zich met de zaak had bemoeid, veranderden de christendemocraten in de deelstaat van koers. De bemoeienis van Merkel, die tussenbeide kwam terwijl ze op zakenreis in Zuid-Afrika was, wees volgens Duitse media al op een ‘autoriteitsprobleem’ van Kramp-Karrenbauer als partijvoorzitter. ,,Normaliter reageert de bondskanselier niet vanuit het buitenland in zaken zoals deze’’, luidde het. 

Quote

Als jullie me niet vertrouwen, laten we mijn voorzitter­schap dan hier en vandaag beëindigen

Annegret Kramp-Karrenbauer

Toen Merkel zaterdag na terugkeer in Duitsland meteen een crisisoverleg over de zaak organiseerde met christen- en sociaaldemocraten van CDU/CSU en SPD, die samen de grote coalitieregering vormen, namen de speculaties in de media over het ‘falen’ van AKK al toe. 

De Thüringer premier Thomas Kemmerich (FDP) zijn ontslag in. Dat deed hij na het crisisoverleg in Berlijn over de manier waarop de liberaal verkozen werd: met één stem verschil dankzij de steun van AfD-leider Björn Höcke himself die van een Duitse rechter gewoon fascist genoemd mag worden. De politieke druk uit Berlijn deed hem volgens Duitse media zwichten. De ‘GroKo’ zoals de grote coalitie wordt genoemd, riep de deelstaat ook op om zo snel mogelijk nieuwe verkiezingen uit te schrijven. Tot die tijd blijft Kemmerich aan als waarnemend premier. 

De vorming van een nieuwe deelstaatregering met een nieuwe premier is lastig. De regionale CDU wil de voormalige premier Bodo Ramelow (Die Linke) niet steunen en sluit samenwerking met de socialisten uit. CDU-leider Kramp-Karrenbauer riep Die Grünen (Groenen) en SPD (Sozial Demokratische Partei Deutschlands) in Thüringen op om elk met een eigen kandidaat voor het premierschap te komen die de CDU wél kan steunen. 

Kampen

Annegret-Kramp-Karrenbauer werd eind 2018 tot CDU-voorzitter gekozen na een nek-aan-nek-race met Friedrich Merz. Hij kreeg 482 stemmen van de 999, AKK 517. Zij won uiteindelijk met een krappe meerderheid van 51,7 procent van de stemmen. Kramp-Karrenbauer was door bondskanselier Merkel zelf naar voren geschoven als mogelijke opvolger en geldt als een vertrouweling van haar. Politiek vaart ze dezelfde koers als Merkel met alleen bij de migranten-problematiek een hardere opstelling. Friedrich Merz geldt juist als een criticus van de bondskanselier.

Volgens Duitse media slaagde AKK er niet in beide kampen met elkaar te verbinden. Op het partijcongres in Leipzig, twee maanden geleden, was het debat over de rol van AKK al zo hevig dat ze tijdens haar toespraak een ultimatum stelde: ,,Als jullie me niet vertrouwen, laten we mijn voorzitterschap dan hier en vandaag beëindigen.’’ Zover kwam het niet. 

Dan is er ook nog de zogenoemde Werteunion (Waardenunie), een conservatieve beweging binnen de CDU. Zij verwelkomde de verkiezing van Thomas Kemmerich tot premier in Thüringen en sluit samenwerking met de AfD niet uit. Binnen de CDU neemt de weerstand tegen deze beweging toe en ook de roep tot ontbinding ervan.

De omstreden premiersverkiezing in Thüringen symboliseert de kloof tussen de CDU-top in Berlijn en die in een aantal deelstaten, vooral in het oosten van Duitsland. Zij zitten op een andere golflengte en voelen zich volgens Duitse media verwaarloosd door de partijleiding. 

In juli vorig jaar werd Kramp-Karrenbauer benoemd tot minister van Defensie. Dit na het vertrek van Ursula van der Leyen naar de Europese Commissie. De benoeming van AKK kwam als een verrassing omdat ze herhaaldelijk had aangegeven geen functie in Merkels kabinet na te streven. Dit omdat ze zich wilde toeleggen op het partijvoorzitterschap.

  1. Een vriendelijke reus die op het verkeerde pad belandde: dit was George Floyd
    PREMIUM
    PROFIEL

    Een vriendelij­ke reus die op het verkeerde pad belandde: dit was George Floyd

    Er wordt steeds meer bekend over George Floyd (46), de Afro-Amerikaanse man die vorige week maandag om het leven kwam door politiegeweld in de Amerikaanse stad Minneapolis. Zijn leven kende pieken en dalen. Hoewel hij bekend stond als een veelbelovende sportman, belandde hij op het verkeerde pad en ging hij uiteindelijk de cel in voor een gewapende overval. De laatste jaren deed de ‘vriendelijke reus’ er alles aan om zijn leven weer op de rails te krijgen. Wie was George Floyd?